Chủ nhật, 13:25, Ngày 16/12/2018

Gia đình và pháp luật

Chuyện về một người 'anh hùng' hy sinh trong thầm lặng

Tôi tìm thấy chất vàng đã qua thử lửa trong hơi lạnh đầu đông, lòng quả cảm trong cuộc sống xô bồ nơi phố thị ngày nay. Y công Dương Ngọc Lâm là một chất vàng như vậy.

Phút giây đợi chờ

Tôi tìm đến bộ môn Giải phẫu - Đại học Y Hà Nội tại số nhà 48 Tăng Bạt Hổ để tìm lời giải đáp. Sau khi hoàn tất các thủ tục, tôi bước vào nơi sự sống và cái chết hòa quyện để gặp y công Dương Ngọc Lâm.

Con người vĩ đại trong thời bình 

Không gian thiếu ánh sáng, sự lạnh lẽo bao phủ, mùi formol sặc sụa là những gì tôi cảm nhận được. Sự ảm đạm chào đón nồng hậu, một cầu thang đi lên duy nhất, phải chăng là lối lên thiên đường?. Cảnh vật ủ rũ, chỉ có tiếng máy thông gió kêu ù ù cũ kỹ, mọi người gặp nhau không buồn chào hỏi, cúi mặt đi, đối với tôi, bắt đầu cảm thấy sợ.

Tôi được mời tới phòng khách để đợi y công Lâm. Căn phòng mờ tối, chỉ có mùi formol là rõ nét, rồi bừng sáng trong một tiếng tách. Chiếc dây quạt xoắn tít hay cũng chính tâm trạng của tôi vậy. Bức hình chiến khu Việt Bắc năm 1950 của một cậu sinh viên tặng bộ môn đã từ lâu, một tông sắc cổ điển, màu của năm tháng hay là dấu vết của formol?.

Chiếc đèn chùm đã bạc ánh đồng với 12 toa cánh, chắc từ thời Pháp thuộc. Trong sự tĩnh lặng, tôi liên tưởng phải chăng nó tượng trưng cho 12 con giáp, sự luân hồi của một kiếp người. Tôi cảm giác ai đó đang ngồi cạnh và thì thầm vào tai, nói chuyện gì đó xa vời. Chân tay bủn rủn, giọt mồ hôi run sợ bắt đầu rơi.

Tiếng còi xe vang lên làm tôi bừng tỉnh, hóa ra cơn gió nhẹ vào căn phòng, tiếng cười rinh rích của mấy đứa trẻ bên ngoài. Kim đồng hồ lặng lẽ quay, dòng xe xô bồ cứ thế vù qua. Họ sợ điều gì? mùi formol ư? Hay những xác người đang nằm tại tầng 2 nơi đây?. Trong giây phút đăm chiêu, tiếng bịch bịch phát ra từ hành lang, tôi ngoảnh lại, người ngóng đợi đã tới, y công Dương Ngọc Lâm.

Cuộc đời khuất lấp ước mơ

Sự mạnh mẽ trong giọng nói là những gì tôi ấn tượng với con người này. Trong tiếng vang cả dãy nhà, y công Lâm chia sẻ về công việc mà ông đã làm gần nửa đời người. Đó là khi có xác người hiến tặng, ông có nhiệm vụ tiếp nhận, vận chuyển và bơm thuốc bảo quản xác. Mỗi khi có sinh viên đến thực hành lại đi lấy xác, đặt lên bàn mổ và đem đến phòng giải phẫu.

Kết thúc buổi thực hành, gói gọn, đem xác về phòng ướp để bảo quản cho lần thực hành tiếp theo của sinh viên. Tôi sởn gai ốc khi nghe công việc ấy, nghĩ rằng đến chết mình cũng sẽ không làm thứ nghề này, vậy mà người đàn ông kia đã làm trong 35 năm. Tôi nghĩ y công Lâm có phải người siêu phàm?.

Con người hiện tại là cả lịch sử cá nhân đi qua. Nước da đỏ ửng kia đã trải qua những gì? tôi không biết, tôi gắng hỏi, y công Lâm gượng trả lời. Trong hơi cay của formol, người đàn ông ngậm mùi bộc bạch tất cả đều xuất phát từ chữ “nghèo”, một vùng đất thuần nông, chưa mưa đã ngập, bố mẹ đi lên trong gian khó cùng các con.

Cũng chính vì đông anh em nên từ nhỏ ông đã đi lao động. Hạt bo bo, thứ không phải cho người mà có khi nhà ông còn không có để ăn, nhìn nhau mà sống cố làm sao cho qua ngày. Tôi không sinh ra trong thời chiến, nhưng cũng nếm được sự đói nghèo của dân ta, bần hàn của gia đình y công Lâm và phần nào cũng hình dung được vì sao bàn tay thô ráp kia lại chọn nghề này khi mới 17 tuổi.

Đôi tay người đàn ông bóp tờ khăn giấy, bóng điện lập lòe hay cũng chính số phận của con người đầu đã hai thứ tóc. Y công Lâm vuốt tay lên trán rồi nói với tôi câu chuyện “giá như”. Giá như ngày đó mẹ ông xin được đi công nhân thì ông chắc cũng không khổ và làm công việc này.

Hồi đó không mét vuông vải, có phiếu cũng khó có thể mua, tem phiếu cũng không có, mà có thì cũng không mua được thịt lợn. Sao ánh mắt kia giờ không còn sắc bén như trước, tôi đã đụng đến nỗi sâu thẳm mà trước giờ “không bao giờ kể” của y công lâm. Thịt lợn ư, giờ thì nó quá tầm thường, nhưng thời đó là sự chờ đợi, điều mà họ vươn lên để có.

Tôi cũng có ước mơ và người đối diện cũng vậy. Trong đôi mắt đục màu do ảnh hưởng của khí formol là cả một chân trời chưa thực hiện. Khi nói về điều này, đôi lông mày y công Lâm nhau lại, nhìn về xa xăm. Ông ấy đã từng ước mơ thành một bác sỹ, nhưng gia cảnh túng khổ, đông con, bố mẹ không chu toàn được cho con cái nên từ bỏ vào đây làm. Đôi lông mi chùng xuống, ông ấy thở dài ngao ngán rồi nói: “Buồn chứ, tôi cũng muốn được sống trong thời sinh viên, nhưng giờ già rồi thì nó mãi là kỷ niệm”.

Phía sau ánh hào quang

Cái thứ nghề lấy đi sức khỏe, cướp đi thanh xuân và thậm chí chút nữa đoạt mạng của con người này. Sau khi ngắt cơn ho thốc, y công Lâm kể về cái giá phải trả trong nghề của mình. Đi dập bà lửa, lực lượng cứu hỏa có vòi rồng, còn đấu chọi với formol, y công Lâm có găng tay cao su, chiếc khẩu trang y tế và quần áo bộ môn.

Cách đây 10 năm, ông biết mình bị viêm gan mãn tính do khí formol tích tụ lâu năm, nếu không phát hiện kịp thời thì chỉ sau một năm nữa sẽ quay trở lại đây ôm xác chết, gan xơ cứng toàn bộ, mù lòa cả đời. Từ lúc đó đến bây giờ, tháng nào cũng mất gần 10 triệu tiền thuốc Đông y các loại. Lấy tay che miệng thì thầm nói với tôi: “Ở đây, bọn tôi (đồng nghiệp) chết hầu như về ung thư và gan”.

Biết độc hại nhưng vì đồng tiền, cuộc sống mưu sinh, những con người như y công Lâm vẫn chấp nhận. Phía trước con người hiện đại là đằng sau định kiến, tay y công Lâm đập xuống bàn bụp bụp, mắt nhìn thẳng vào tôi, giọng gằn lên nói người dân Hà Nội nói riêng và dân cả nước nói chung, kể cả sinh viên, một phần cán bộ trường Y coi cái nghề này là nghề mạt hạ nhất của xã hội. Không ai muốn vào nghề này, mà có vào thì toàn là dân tù tội nhưng đã có vợ con. Còn ông ấy thì khác, ngược đời vào cái nghề này. Cái nghề không giúp gì cho người ta kể cả đến bây giờ, đồng nghiệp, mọi người xa lánh, gặp còn quay mặt đi.

Ngay trong lúc này, tôi hiểu nỗi sâu thẳm của con người kia là gì, nhưng làm sao vượt qua được nỗi cô đơn để tiếp tục đến ngày hôm nay? tôi không biết, tôi nể phục con người này. Tiếp tục lật lại quá khứ, trong chiếc áo màu tàn thuốc cũ kỹ, y công Lâm thốt lên những thế hệ trước, lớp bạn bè bằng tuổi tôi, khi mới vào làm họ giúp đỡ, chỉ bảo, cùng đi lên trong khó khăn.

Nhưng thế hệ sau một chút thôi thì lại rất cách biệt, ngay tại trong bộ môn này họ không quan hệ với ông, hiện tại cũng vậy. Cách để ông vượt qua nỗi cô đơn là trong giờ làm thì làm, còn hết giờ thì đi về nhà làm thêm. “Thời trẻ, làm không quản ngày đêm, cái thời kỳ kiếm tiền điên cuồng, những công việc nào hợp với bàn tay và khối óc thì tôi làm. Tôi đi lên từ đôi bàn tay trắng. Giờ già rồi không còn quá khó khăn, ngoài thời gian đi làm ở đây chỉ về nhà nghỉ ngơi”. Y công Dương Ngọc Lâm chia sẻ.

Nói đến ma mãnh, nó đã từng làm tôi mất ngủ trong xuốt 6 tháng kể từ lúc nhìn thấy xác chết. Nỗi sợ của tôi có thể tính theo ngày, theo tháng, nhưng với y công Lâm lại được tính theo năm. Nỗi ám ảnh theo suốt 35 mùa hè làm việc với xác chết, con người mạnh mẽ kia cuối cùng cũng chịu nói về nỗi sợ của lòng mình.

Nghe ông ấy kể mà tôi không còn đủ tự tin để ngồi lại nơi này. “Nỗi sợ, đến bây giờ mấy chục năm trong nghề tôi vẫn bị ám ảnh. Những cảnh khóc lóc của gia đình có thân nhân hiến tặng xác, những khuôn mặt hốc hác với một lớp da bọc trên hộp sọ mầu nâu mà ngày nào cũng nhìn, cảm giác sờ vào xác chết. Tôi sợ lưỡi hái formol, sợ sự lạnh lùng của những con người nơi đây. Tư tưởng sau một ngày làm việc không được thoải mái và nhiều lúc nghĩ lại cái nghề, mình chưa có vợ con”, y công Lâm bộc bạch trong tiếng hơi khàn.

Đã đi hết hơn nửa đời người, nhưng người đàn ông đối diện vẫn cô đơn lẻ bóng, ngày qua ngày một mình đứng nhìn hạnh phúc của hàng nghìn gia đình khác. Dù mạnh mẽ cỡ nào thì sâu thẳm vẫn là sự yếu đuối. Giọng nói một lần nữa lại nhẹ nhàng và trầm tĩnh, sự nghẹn ngào bắt đầu được bày tỏ.

Thời trẻ, y công lâm rất nhiều mối tình, nhưng giờ phút cuối cùng cũng vì nghèo khó và cái nghề này mà họ chê bai, đi tìm mối tình khác. Mặt của y công Lâm như xị lại than vãn: “Buồn chứ, người ta giờ có con, có cháu, mình thì chưa có cái gì ngoài công việc mà xã hội cho là mạt hạ. Chỉ tiếc cho tôi là nhỡ bước đi vợ con. Bao nhiêu người thân thiết thì họ nghỉ về quê cả. Khi tôi có ý định tái vợ thì cũng không biết họ ở đâu”.

Niềm vui từ màn đêm

Đã có lúc tôi hỏi y công Lâm rằng có hối hận về những gì mình đã chọn, trong ánh mắt sắc bén và giọng đầy uy lực, câu trả lời là “không”. Cuối con đường vẫn còn tia sáng, màn đêm nghề y công vẫn có niềm vui. Ánh mắt tà tà ríu lại, y công Lâm tâm sự: “Tôi không trở thành bác sỹ, nhưng nhờ có nghề này, tôi tìm ra nhiều bí mật cho chuyên nghành đa khoa. Tôi không phải là thầy giáo, nhưng rất nhiều học trò. Tôi giúp đỡ họ từ khi chập chững bước vào nghề cho đến khi thành đạt. Ngoài niềm hạnh phúc đó, tên tôi còn được đăng tải trên các trang báo, tạp chí quốc tế, đó là một niềm vinh dự và hãnh diện của tôi”.

Niềm vui và hạnh phúc đơn giản, một con người với nghĩa cử cao đẹp mà đâu phải ai cũng có được. Thời thế sinh anh hùng và y công Dương Ngọc Lâm cũng vậy. Anh hùng trong thầm lặng, hiến dâng thanh xuân cho sự phát triển nền y học nước nhà.

Tuấn Quang

Nguồn : Kinh doanh & Pháp luật

Tin Liên quan

Tags : y học anh hùng hi sinh y công

Tin Tốc hành Việt tiếp theo

Tin Tốc hành Việt mới nhất