Thứ Tư , 06:06, Ngày 21/08/2019

Gia đình và pháp luật

Vụ án Trần Dụ Châu: Bài học không chỉ cho ngày hôm qua…

Cách nay hơn nửa thế kỷ, ngày 5/9/1950 tại chiến khu Việt Bắc diễn ra một phiên tòa đặc biệt gây chấn động dư luận xã hội lúc bấy giờ. Đó là vụ án Trần Dụ Châu, nguyên Giám đốc Nha Quân nhu.

Có thể nói đây là vụ án tham nhũng điển hình xảy ra trong bối cảnh Đảng, Nhà nước, quân và dân ta còn gặp muôn trùng khó khăn, ăn đói, mặc rét nhằm đẩy mạnh công cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp thì việc đưa vụ án này ra xét xử công khai trước công đường không chỉ vạch trần các hành vi tham nhũng, sa đọa của kẻ phạm tội mà còn là lời cảnh tỉnh cho những kẻ coi thường pháp luật, tham ô trộm cắp… tài sản Nhà nước, sống sa đọa đang nhởn nhơ ở ngoài xã hội. Kết thúc phiên tòa, hai bị cáo trong vụ án này là Trần Dụ Châu và Lê Sỹ Cửu bị tuyên phạt với mức án cao nhất - tử hình. 

Báo Cứu Quốc đưa tin về phiên tòa xét xử vụ án Trần Dụ Châu.

Hồ sơ vụ án đã khép lại song vẫn để lại cho chúng ta một bài học mang tính thời sự nóng hổi trong cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng trong giai đoạn hiện nay.

Bản án đã nhanh chóng báo cáo lên Hồ Chủ tịch. Đương thời Bác Hồ càng thương cán bộ, chiến sỹ và nhân dân bao nhiêu thì Người càng biểu lộ thái độ kiên quyết trong việc xử lý đối với những cán bộ, công chức có hành vi tham ô, tham nhũng, thoái hóa biến chất. Do vậy sau khi cân nhắc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bác đơn xin giảm tội của Trần Dụ Châu. Quyết định xử tử hình Trần Dụ Châu của Bác thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật và đã được nhân dân đồng lòng ủng hộ.

6 giờ chiều hôm sau, Trần Dụ Châu đã bị đưa ra trường bắn trước sự chứng kiến của các cán bộ Bộ Tư pháp, Nha Công an Trung ương, Cục Quân nhu và một số cơ quan khác.

Xã luận Báo cứu quốc ra ngày 27/9/1950 đã khẳng định: "Trong tình thế kháng chiến và trong giai đoạn quyết liệt hiện nay, vụ án Trần Dụ Châu có một ý nghĩa lớn lao. Nó làm toàn thể nhân dân bằng lòng và thêm tin tưởng ở chính quyền và đoàn thể nhân dân. Nhân dân đã thấy rõ: Chính quyền và đoàn thể không bao giờ dung túng một cán bộ nào làm bậy, dù cán bộ cao cấp đến đâu đi nữa. Vụ án này còn làm vui lòng tất cả những cán bộ quân nhu ngay thẳng, chí công vô tư, đã không để Trần Dụ Châu lôi cuốn. Nó đã cho chính quyền và đoàn thể ta nhiều kinh nghiệm trong việc dùng cán bộ, giáo dục và kiểm soát cán bộ".

Bác Hồ làm việc tại chiến khu Việt Bắc.

Từ bức thư tố cáo của nhà thơ Đào Phú Tứ

Một đêm hè 1950, tại Chiến khu Việt Bắc, Thiếu tướng Trần Tử Bình khi đó là Phó Tổng thanh tra quân đội, Phó Bí thư quân ủy Trung ương – Một trong 12 vị tướng đầu tiên của quân đội ta được mời lên gặp Bác Hồ. Tại cuộc gặp Bác trao cho ông lá thư của đại biểu Quốc hội Đoàn Phú Tứ rồi nói: “Đây là bức thư của một nhà thơ gửi lên cho Bác. Bác đã đọc kỹ lá thư này và rất đau lòng!”. Sau đó Bác giao nhiệm vụ cho Thiếu tướng khẩn trương điều tra vụ việc.

Mở bức thư của nhà thơ Đoàn Phú Tứ, Thiếu tướng Trần Tử Bình đọc chậm từng dòng, từng chữ với nội dung: “Đại tá Cục trưởng Cục Quân nhu Trần Dụ Châu gần đây đã gây nhiều dư luận bất bình trong anh em binh sĩ quân đội. Châu đã dùng quyền lực "ban phát" ăn mặc, nên Châu đã giở trò ăn cắp. Cứ mỗi cái màn lính, Châu ăn cắp mất hai tấc vải nên hãy ngồi lên là đầu chạm đỉnh màn. Còn áo trấn thủ, Châu ăn cắp bông lót rồi độn bao tải vào. Nhiều người biết đấy nhưng không ai dám ho he... Cháu cùng với một đoàn nhà văn đi thăm và úy lạo các đơn vị bộ đội vừa đi đánh giặc trở về. Cháu đã khóc nấc lên khi thấy các chiến sĩ bị thương thiếu thuốc men, bông băng và hầu hết các chiến sĩ đều rách rưới "võ vàng đói rét", chỉ còn mắt với răng mà mùa đông tiết thời chiến khu lạnh lắm, lạnh tới mức nước đóng băng...”.

Đặc biệt, trong bức thư nhà thơ kể trước đó đã được Châu mời dự tiệc cưới của Lê Sĩ Cửu tổ chức ngay chiến khu: “... Trên những dãy bàn dài tít tắp, xếp kín chim quay, gà tần, vây bóng, nấm hương, giò chả, thịt bò thui, rượu tây, cốc thủy tinh sáng choang, thuốc lá thơm hảo hạng. Hoa Ngọc Hà dưới Hà Nội cũng kịp đưa lên. Ban nhạc Cảnh Thân được mời từ Khu Ba lên tấu nhạc réo rắt. Tại đó, Trần Dụ Châu mặc quân phục đại tá choáng lộn, cưỡi ngựa đến dự cưới...”.

Ngạo mạn hơn, Châu mời nhà thơ đọc thơ mừng hôn lễ. Đoàn Phú Tứ với lòng tự trọng của mình đã dũng cảm xuất khẩu: “Bữa tiệc cưới của chúng ta sắp chén đẫy hôm nay được dọn bằng xương máu của các chiến sĩ”.

Ngay hôm sau, Tổng Thanh tra quân đội Lê Thiết Hùng triệu tập cuộc họp “Điều tra vụ tham ô của Đại tá Cục trưởng Quân nhu Trần Dụ Châu”. Tại cuộc họp Thiếu tướng Trần Tử Bình đọc lại bức thư. Cả hội nghị im lặng. Ông nói: “Trong hoàn cảnh hiện nay, cách mạng đang đứng trước những thử thách gay go. Địch tập trung phá hoại kinh tế... Trong thời điểm nóng bỏng này, Trần Dụ Châu và đồng bọn lại mặc sức sống phè phỡn, trác táng..., Bác yêu cầu chúng ta phải điều tra gấp, làm rõ từng vụ việc”.

Thiếu tướng Trần Tử Bình người được Bác Hồ giao nhiệm vụ chỉ đạo điều tra vụ án Trần Dụ Châu.

Sau cuộc họp, các cán bộ trong Thanh tra quân đội tỏa về các liên khu. Riêng Thiếu tướng Trần Tử Bình, ông khoác ba lô xuống đơn vị. Tại đây ông gặp gỡ từng cán bộ, chiến sĩ để trò chuyện về đời sống của bộ đội, về cấp phát quân nhu của Châu. Tiếp đó, ban chỉ đạo chuyên án nhận được tài liệu từ Khu Bốn gửi ra, từ Khu Ba gửi lên. Từ các thông tin đó, chân tướng Trần Dụ Châu hiện nguyên hình một kẻ gian hùng, trác táng, phản bội lại lòng tin của Đảng, lợi ích Quốc gia.

Lộ Nguyên hình kẻ tham nhũng và thoái hóa

Trần Dụ Châu, SN 1906, tại một tỉnh ở miền Trung nước ta. Sau cách mạng tháng Tám năm 1945, Châu hoạt động trong Nha Hỏa Xa và Hội công nhân cứu quốc Hỏa Xa. Sau ngày toàn quốc kháng chiến, Trần Dụ Châu được điều ra Bắc và được giao nhiệm vụ di chuyển một kho hàng gồm gạo và muối từ Vân Đồn (Hà Đông) đưa lên Việt Bắc để phục vụ cho công cuộc kháng chiến cứu quốc. Là một người tháo vát và năng động lại có đầu óc kinh doanh, Trần Dụ Châu được tín nhiệm điều vào làm việc ở Cục Quân nhu.

Phải thừa nhận rằng, thời gian đầu làm việc tại đây, Trần Dụ Châu đã hoàn thành các công việc được giao, góp phần cung cấp lương thực, thực phẩm và các trang thiết bị cho bộ đội. Do vậy chỉ sau một thời gian không dài, Trần Dụ Châu đã được phong quân hàm Đại tá và được bổ nhiệm làm Giám đốc Nha Quân nhu. Đáng ra ở cương vị ấy, Trần Dụ Châu phải ý thức được trách nhiệm lớn lao của mình, tiếp tục có những cống hiến cho cách mạng, nhưng không, sau ngày được giao quyền cao, chức trọng, nắm trong tay một khối lượng lớn tài sản và tiền bạc, lợi dụng cơ chế kiểm tra, kiểm soát thời đó còn lỏng lẻo và thiếu kinh nghiệm, không tự rèn luyện bản thân đã dẫn Trần Dụ Châu đi vào con đường ăn chơi trụy lạc, tham ô, nhận hối lộ, cố ý làm trái các quy định của Đảng, Chính phủ khiến cho một khối lượng lớn tài sản, tiền bạc của Nhà nước bị thất thoát và chiếm đoạt.

Kết quả điều tra còn cho biết: Ngày ấy theo yêu cầu của Châu, trạm tiếp liệu thu - đông 49, các kho số 1, số 4 và số 10 thường xuyên phải cống nộp cho Trần Dụ Châu một số tiền và hiện vật: Như rượu, đồ hộp, thuốc lá… Trần Dụ Châu đã sử dụng số tiền bạc và tài sản ấy để tiêu xài cá nhân và bao gái. Nhiều lần người ta thấy Châu sử dụng xe công để đưa gái về Bắc Kạn ăn chơi.

Trong cuộc sống, hàng ngày, Trần Dụ Châu còn quan hệ bất chính với một nhân viên dưới quyền. Để che lấp dư luận, Trần Dụ Châu đã tự ý bổ nhiệm cô gái này vào chức vụ "bí thư văn phòng" của Nha Quân nhu, nhưng lại làm việc cùng buồng và ăn ngủ cùng nhà. Các cán bộ điều tra vụ án này trong quá trình thu thập chứng cứ đã thu được cuốn nhật ký của cô "bí thư văn phòng" Nha Quân nhu, trong đó có gần 100 bức ảnh lãng mạn mà cô chụp chung với Trần Dụ Châu.

Có một vụ việc xảy ra ở văn phòng Nha Quân nhu thời ấy đến nay vẫn còn lưu giữ trong trí nhớ của một số người. Đó là trận đánh ghen ầm ĩ giữa cô "bí thư văn phòng" Nha Quân nhu với một cô gái khác mà Trần Dụ Châu thường giới thiệu với mọi người là cô "em nuôi" của y.

Chả là trước đó vài tuần, cô "bí thư văn phòng" Nha Quân nhu được cử đi dự lớp tập huấn ở tỉnh Phú Thọ. Kết thúc lớp tập huấn, cô trở về cơ quan thì vô tình bắt gặp cô "em nuôi" của Trần Dụ Châu đang ăn nằm tại buồng riêng của Châu. Thế là trận đòn ghen nổ ra gây dư luận xấu trong và ngoài Nha Quân nhu. Sau lần ấy, dư luận về lối sống sa đọa cùng với những hành vi tham nhũng của Trần Dụ Châu đã đến với các ban, ngành chức năng đang đóng đô ở chiến khu Việt Bắc. Nhiều người không chỉ viết đơn tố giác mà còn vượt qua một chặng đường dài để đến gặp và cung cấp các tư liệu, chứng cứ về hành vi phạm tội của Trần Dụ Châu cho các cán bộ điều tra.

Tài liệu trong hồ sơ về vụ án tham nhũng này mỗi lúc một dày thêm. Mở rộng công tác điều tra còn được biết: Đồng hành với Trần Dụ Châu còn có Lê Sỹ Cửu, một tay chân đắc lực nhất của Trần Dụ Châu. Lê Sỹ Cửu, kém Châu 10 tuổi, mồ côi cha và mẹ từ năm lên 8 tuổi. 12 tuổi hắn ra Móng Cái làm thuê cho một nhà buôn Hoa Kiều. Lớn lên tham gia buôn thuốc phiện theo tuyến Móng Cái - Hải Phòng.

Sau ngày Cách mạng Tháng 8 thành công, Lê Sỹ Cửu trở về miền Trung xin vào làm việc ở một cơ quan, sau đó bị đuổi. Cửu quay ra Bắc và gặp Trần Dụ Châu. Biết nhân thân của Cửu là một người không tốt, nhưng Châu vẫn giới thiệu Cửu vào làm việc ở Ban Vận tải Quân giới. Một thời gian sau Cửu lại vi phạm kỷ luật và bị thải hồi.

Trần Dụ Châu.

Sau lần ấy, Cửu mò lên Cao Bằng kiếm ăn. Tại đây, tháng 8/1947 Lê Sỹ Cửu gặp lại Trần Dụ Châu và được Châu đưa vào làm việc ở Nha Quân nhu, làm nhân viên tiếp liệu ở địa bàn tỉnh Cao Bằng. Trong thời gian làm việc ở đây, nhờ Trần Dụ Châu che chở, Lê Sỹ Cửu đã trở mặt lộng hành, lấy cắp tiền công quỹ, ăn chơi sa đọa. Nghe tiếng xấu về Lê Sỹ Cửu rộ lên ở nhiều nơi, Trần Dụ Châu vội điều Cửu về một tổ chức mới do Châu tự lập ra. Đó là "Ban thế phẩm đay" và bổ nhiệm Cửu giữ cương vị là Trưởng ban.

Để che lấp dư luận, Trần Dụ Châu lý giải rằng, đây là nơi chuyên lo các đồ mặc mùa đông cho bộ đội. Từ nay các chiến sĩ của ta không phải lo đến cái rét ở núi rừng nữa. Một vài người tưởng thật, nào ngờ đó lại là một mánh khóe của Trần Dụ Châu nhằm dễ bề ăn cắp tài sản của nhà nước. Các kết quả điều tra đã vạch trần bộ mặt thật của Trần Dụ Châu. Tại đây, Châu và đồng bọn đã lấp cắp 3/4 số tiền mà cấp trên đã phát cho Ban Thế phẩm đay. Chiếm đoạt số tiền này, Trần Dụ Châu giao cho Lê Sỹ Cửu đi buôn lậu.

Lê Sỹ Cửu khai: Mỗi khi đi mua vải về cho ban, Cửu đã nâng giá thêm từ 20 đến 25 đồng một tấm vải để lấy tiền bỏ túi cá nhân. Bằng thủ đoạn này, Cửu kiếm được 50 vạn đồng Việt Nam. Ngoài ra Lê Sỹ Cửu còn cho khắc một con dấu giả Nha Quân nhu để cấp cho một số đối tượng buôn lậu. Mỗi lần như thế, Cửu được các đối tượng này hối lộ cho 2 vạn đồng.

Bằng những việc làm bất chính nói trên, Lê Sỹ Cửu giàu lên rất nhanh. Hắn ăn chơi sa đọa không kém quan thầy của mình là Trần Dụ Châu. Khai trước cán bộ điều tra, Lê Sỹ Cửu đã thú nhận: Hàng tháng Cửu hối lộ đều đặn cho Trần Dụ Châu 40 vạn đồng.

"Một cái ung nhọt, dẫu có đau cũng phải cắt bỏ"

Ngày 5/9/1950, tại thị xã Thái Nguyên, Tòa án Binh tối cao mở phiên tòa đặc biệt xử Trần Dụ Châu. Chưa đến giờ khai mạc nhưng trong, ngoài đã chật ních người. Tại cửa có căng khẩu hiệu "Nêu cao ánh sáng công lý trong quân đội" còn trong phòng xử án treo 2 khẩu hiệu "Quân pháp vô thân!" và "Trừng trị để giáo huấn!". 

Đúng 8 giờ, đại diện Chính phủ, quân đội, Tòa án Binh tối cao có mặt. Chánh án cùng 2 Hội thẩm viên: Phạm Học Hải - Giám đốc Tư pháp Liên khu Việt Bắc và Trần Tấn - Cục phó Cục Quân nhu. Thiếu tướng Trần Tử Bình, đại diện Chính phủ, ngồi ghế Công cáo ủy viên. Tới dự còn có ông Nguyễn Khang - Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Liên khu Việt Bắc, Võ Dương - Liên khu hội trưởng Liên khu Việt Bắc; Đỗ Xuân Dung - Giám đốc Công chính Liên khu Việt Bắc; bác sĩ Vũ Văn Cẩn cùng đại biểu quân đội, đại diện các đoàn thể nhân dân và các nhà báo.

Tiếng gọi các bị cáo vang trong phòng họp. Bị cáo Lê Sĩ Cửu vắng mặt vì ốm nặng. Trần Dụ Châu bước ra trước vành móng ngựa, nói nhiều về công lao với cách mạng và đổ cho lính làm bậy, còn mình không kiểm soát được. Trước chứng cứ rành rành, Công cáo ủy viên Trần Tử Bình đứng lên đọc bản cáo trạng, nội dung bản cáo trạng nêu rõ:

“Trong tình thế gấp rút chuẩn bị Tổng phản công, mọi người đang nai lưng buộc bụng, tích cực phục vụ kháng chiến. Trước tiền tuyến, quân đội ta đang hy sinh để đánh trận căn bản mở màn cho chiến dịch mới và tất cả chúng ta đang thực hiện lời căn dặn của vị cha già dân tộc là cán bộ cần phải “Cần - Kiệm - Liêm – Chính”. Thì các hành vi phạm pháp của Trần Dụ Châu và đồng bọn đã làm vẩn đục thủ đô kháng chiến… 

Để đền nợ cho quân đội, để làm tấm gương cho cán bộ và nhân dân, để cảnh tỉnh những kẻ đang miệt mài nghĩ những phương kế xoay tiền của Chính phủ, những lũ bày ra mưu nọ kế kia, lừa trên bịp dưới, để trừ hết bọn mọt quỹ tham ô, dâm đãng, để làm bài học cho những ai đang trục lợi kháng chiến, đang cậy quyền, cậy thế để loè bịp nhân dân. 

Bản án mà Toà sắp tuyên bố đây phải là một bài học đạo đức cách mạng cho mọi người, nó sẽ làm cho lòng công phẫn của nhân dân được thoả mãn, làm cho nhân dân thêm tin tưởng nỗ lực hy sinh cho cuộc toàn thắng của nước nhà. Trần Dụ Châu can tội biển thủ công quỹ, nhận hối lộ, phá hoại công cuộc kháng chiến và tuyên phạt: Tử hình, tịch thu tài sản. Lê Sĩ Cửu, can tội biển thủ công quỹ, thông đồng với bọn buôn bán lậu giả mạo giấy tờ: Tử hình vắng mặt”.

Ngay sau đó bản án được trình lên Hồ Chủ Tịch. Bác dứt khoát: "Một cái u nhọt dẫu có đau cũng phải cắt bỏ không để nó lây lan nguy hiểm". Trên cương vị là Chủ tịch nước, Bác đã bác đơn xin giảm tội của Trần Dụ Châu. 6 giờ chiều hôm sau, Trần Dụ Châu được đưa ra trường bắn trước sự có mặt của đại diện Bộ Tư pháp, Nha Công an, Cục Quân nhu và một số cơ quan…  

Bài học cho ngày hôm nay

Vụ đại án Trần Dụ Châu đã khép lại cách nay đã hơn sáu thập kỷ, song xem ra nó vẫn còn mang tính thời sự nóng hổi cho ngày hôm nay; nhất là trong thời điểm hiện nay Đảng ta đang triển khai mạnh mẽ nghị quyết Trung ương IV (Khóa XII) về xây dựng đảng thì bài học về điều tra và tính cương quyết trong xử lý được rút ra từ vụ án này có ý nghĩa rất lớn trong việc phòng ngừa và đấu tranh nạn tham nhũng, thái hóa biến chất trong một bộ phận cán bộ đảng viên.

Dư luận rất hoan nghênh ban chỉ đạo phòng chống tham nhũng Trung ương, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư đã chỉ đạo quyết liệt của cơ quan bảo vệ pháp luật ở nước ta thời gian qua đã đua ra nhiều vụ án tham nhũng lớn với mức án nghiêm khắc nhất và sẽ tiếp tục điều tra và đưa ra xét sử các vụ đại án tham nhũng khác. Nếu như trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và sau đó trong cuộc chiến tranh chống đế quốc Mỹ, vượt lên muôn trùng khó khăn, thiếu thốn về mọi mặt, phương tiện đi lại, đường sá xa xôi…

Thực hiện nghiêm túc sự chỉ đạo của Hồ Chủ Tịch, các cơ quan bảo vệ pháp luật thời ấy đã khẩn trương điều tra và đưa ra xét xử nghiêm minh một số cán bộ cao cấp như đại tá Trần Dụ Châu và Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp Trương Việt Hùng (can tội giết vợ) với mức án tử hình cho thấy tính cương quyết và nghiêm minh trong việc xử lý tội phạm tham nhũng và những cán bộ thoái hóa biến chất của Bác Hồ và các cơ quan pháp luật nước ta.

So với thời cách đây hơn 60 năm, tất cả mọi thứ từ con người, phương tiện nghiệp vụ, đi lại phục vụ công tác điều tra xem ra thuận lợi gấp ngàn lần, hơn nữa chúng ta lại được nhân dân giúp đỡ, Đảng dân một lòng, báo chí vào cuộc; vậy lẽ gì các cơ quan thanh kiểm tra, công an, kiểm sát, tòa án… lại bó tay trước hành vi của bọn tham nhũng ngày ngày đục khoét tài sản của dân của nước?

"Lò nóng lên rồi thì củi tươi vào cũng phải cháy" Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh như vậy tại Phiên họp thứ 12 Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng tổ chức ngày 31/7/2017. Bài học về tính kiên quyết và nghiêm minh mà Bác Hồ đã chỉ ra từ vụ án Trần Dụ Châu sẽ mãi là bài học cho ngày hôm nay trong công cuộc đấu tranh phòng chống tham nhũng.

Lưu Vinh

Nguồn : Kinh doanh & Pháp luật

Tin Liên quan

Tin Hồ sơ điều tra tiếp theo

Tin Hồ sơ điều tra mới nhất