Thứ Tư , 07:16, Ngày 21/11/2018

Gia đình và pháp luật

Phát triển kinh tế Việt Nam trong khu vực Đông Á - Thái Bình Dương

Trong xu thế phát triển kinh tế toàn cầu, khu vực và từ thực tiễn nước ta; bài viết đề cập đến một số nét nổi bật về triển vọng của nền kinh tế Việt Nam trong khu vực Đông Á - Thái Bình Dương năm 2018

Tiếp nối đà hồi phục, 10 tháng đầu năm 2018 nền kinh tế toàn cầu có nhiều khởi sắc, được Quỹ Tiền tệ Thế giới (IMF) dự báo tăng trưởng cả năm đạt 3,7%. Nhờ chi tiêu khu vực tư nhân gia tăng và việc mở rộng tài khóa, kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng ấn tượng. Ngoại trừ Trung Quốc, các nền  kinh tế thuộc khối BRICS tăng trưởng cao hơn năm trước Những xu thế này đang có tác động mạnh đến sự phát triển của nhiều khu vực. Do độ mở của nền kinh tế khá cao (trên 190% GDP), diễn biến của kinh tế thế giới đã tác động mạnh tới kinh tế Việt Nam ở nhiều góc độ.

Tính chung 9 tháng đầu năm 2018, GDP cả nước tăng 6,98% so với cùng kỳ năm trước, đây là- mức tăng trưởng cao nhất kể từ năm 2011 đến nay. Con số này cao hơn mức tăng trưởng quý II (6,73%) đã xua tan nhận định về sự giảm dần của tăng trưởng các quý cuối năm 2018. Với mức tăng trưởng tích cực 6,88% của quý III, các nhà nghiên cứu cho rằng, nhiều khả năng kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng trên 6,8%, vượt mục tiêu Quốc hội đề ra trong năm nay.

Nhiều công trình mang diện mạo mới ở các Đô thị

Nét nổi bật trong xu thế phát triển kinh tế toàn cầu và khu vực Đông Á –Thái Bình Dương

Phân tích sự phát triển kinh tế toàn cầu những tháng đầu năm 2018, các nhà nghiên cứu nhận thấy, thị trường hàng hóa Quý 3 đã chứng kiến sự gia tăng của giá các mặt hàng năng lượng, trong khi giá lương thực có xu hướng giảm nhẹ so với Quý 2. Giá dầu thô WTI vào nửa đầu tháng 7 ở mức gần 75 USD/thùng, là mức cao nhất trong 3 năm gần đây. Việc Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân với Iran và đe dọa trừng phạt ngành dầu lửa của nước này đã đẩy giá dầu lên cao. Cùng với đó, OPEC và Nga không sẵn sàng nâng sản lượng khai thác dầu cũng là yếu tố đẩy giá dầu gia tăng trong bối cảnh nguồn cung không còn dồi dào.

Cùng với dầu thô, giá than đá Úc tiếp tục giữ ở mức cao, giá trung bình trong tháng 7 đã lên 119,6 USD/tấn là mức giá cao nhất của tháng trong 7 năm gần đây. Trong nhóm các mặt hàng lương thực, giá gạo Việt Nam và Thái Lan có xu hướng giảm do nguồn cung dồi dào cùng với nhu cầu thấp từ các thị trường truyền thống.

Trên thị trường tài chính, giá chứng khoán châu Á đã chứng kiến những đảo chiều, lên xuống mạnh mẽ. Sau tuyên bố áp thuế lên nhiều mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc của tổng thống Donald Trump, chứng khoán Trung Quốc đã có nhiều phiên bán tháo. Chỉ số MSCI châu Á-Thái Bình Dương đã chạm đáy trong tháng 9, giảm hơn 15% so với mức đỉnh của tháng 01/2018. Đồng USD mạnh lên có thể là một trong những nguyên nhân khiến giá vàng tiếp tục suy giảm. Cuối Quý 3/2018, chỉ số USD danh nghĩa đã tăng 1,6% giá trị so với đầu quý và được dự báo sẽ tiếp tục tăng khi Fed nâng lãi suất vào cuối năm 2018 và trong năm 2019 (VEPR 2018-1).

Trong xu thế biến động của thị trường toàn cầu, những nền kinh tế lớn có sự hồi phục ấn tượng. Kinh tế mỹ tăng trưởng vượt bậc, kinh tế Nhật Bản thoát khỏi nguy cơ suy thoái, , kinh tế các nước BRICS tiếp tục phân hóa với những khác biệt trong xu hướng tăng trưởng. Trong khi Trung Quốc có dấu hiệu giảm tốc nhẹ thì Nga và Ấn Độ lại tăng trưởng tốt hơn.

Cho dù mức tăng trưởng có thấp (trên 2,1% trong quý 2), song kinh tế châu Âu đã tiếp tục hồi phục, tỷ lệ thất nghiệp xuống 6,8%, là mức thấp nhất trong nhiều năm qua

Phân tích tình hình kinh tế khu vực, Quỹ Tiền tệ Thế giới (IMF) nhận xét, Trong bối cảnh đồng tiền của nhiều nước mới nổi bị bán tháo khi chịu nhiều yếu tố bất lợi, nền kinh tế khu vực vấn duy trì được đà tăng trưởng,.

Ngân hàng Trung ương Indonesia đã liên tục dùng dự trữ ngoại hối đề kìm hãm đà mất giá của đồng nội tệ; mức tăng trưởng trong Quý 2 của nền kinh tế này đạt trên 5,16%. Tổng thống Widodo cũng đã kêu gọi các nhà xuất khẩu chuyển ngoại tệ gửi ở nước ngoài về nước để cứu đồng Rupiah, nhưng đến cuối tháng 8 năm 2018 đồng tiền này đã mất tới 8% giá trị so với cuối năm 2017.

Sau thời gian dài duy trì đà tăng trưởng cao, nền kinh tế Philippines chỉ tăng trưởng 6,0% trong Quý 2. Do phải đối mặt với lạm phát tăng cao, tháng 8/2018 chỉ số lạm phát tăng tới 6,4%, là mức cao nhất trong vòng 9 năm.Việc tăng lãi suất để đẩy lùi lạm phát và giữ giá đồng tiền là cần thiết đối với quốc gia này.

Trong khi những nền kinh tế mới nổi khác phải đối mặt với khủng hoảng đồng nội tệ, đồng Baht của Thái Lan vẫn giữ được giá trị nhờ thặng dư tài khoản vãng lai và dự trữ ngoại hối được duy trì ở mức cao. Kinh tế Thái Lan tăng trưởng ở mức 4,6% trong Quý 2. Tuy nhiên, đồng Baht mạnh có thể tác động bất lợi đối với xuất khẩu trong tương lai (VEPR 2018-1).

Đông Á Thái Bình Dương duy trì đà tăng trưởng trong bối cảnh biến động kinh tế toàn cầu

Mặc dù môi trường bên ngoài kém thuận lợi, triển vọng tăng trưởng ở các quốc gia đang phát triển khu vực Đông Á và Thái Bình Dương (EAP) vẫn tích cực. Báo cáo kinh tế khu vực của Ngân hàng Thế giới công bố trong tháng 10/2018 đã nhấn mạnh đến các yếu tố kết hợp như tình trạng căng thẳng thương mại, Hoa Kỳ tăng lãi suất, thị trường tài chính biến động ở nhiều nền kinh tế mới nổi làm tăng tình trạng bất định về triển vọng tăng trưởng của khu vực; đồng thời với lạm phát tăng trở lại, nhất là ở Miến Điện, Phi-líp-pin và Việt Nam. Tuy nhiên, mức tăng trưởng cả năm toàn khu vực vẫn được dự báo đạt 6,3% (World BankGroup 2018).

Chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng Thế giới tại khu vực Đông Á và Thái Bình Dương Sudhir Shetty nhận định “Hội nhập khu vực và toàn cầu khiến nhiều nền kinh tế khu vực dễ bị tổn thương với những cú sốc bên ngoài. Những rủi ro duy trì tăng trưởng bền vững bao gồm chủ nghĩa bảo hộ leo thang, biến động trên thị trường tài chính tăng lên, kết hợp với tình trạng tài chính và ngân sách trong nước dễ tổn thương".Theo ông “Trongbối cảnh rủi ro gia tăng những nền kinh tế đang phát triển khu vực Đông Á và Thái Bình Dương cần vận dụng đầy đủ các chính sách tái cơ cấu, cẩn trọng kinh tế vĩ mô sẵn có để bình ổn trước các cú sốc bên ngoài và nâng cao tốc độ tăng trưởng tiềm năng"(World BankGroup 2018).

Phân tích thực trạng khu vực trong xu thế kinh tế toàn cầu, các nhà hoạch định chính sách của W.B cho rằng, mặc dù môi trường bên ngoài kém thuận lợi, triển vọng tăng trưởng ở các quốc gia đang phát triển khu vực vẫn duy trì xu hướng tích cực.

Sau khi đạt mức cao hơn dự kiến trong năm 2017, tăng trưởng của nền kinh tế Trung Quốc được dự báo  sẽ chậm lại chỉ còn 6,5% trong năm 2018.

Tại các quốc gia đang phát triển Đông Á và Thái Bình Dương (EAP), ngoại trừ Trung Quốc, tăng trưởng dự kiến trong giai đoạn 2018-2020 vẫn ổn định ở mức trung bình 5,3%/năm  nhờ vào nhu cầu quốc nội. In-đô-nê-xia giữ được mức tăng trưởng nhờ triển vọng về đầu tư và tiêu dùng tư nhân được cải thiện. Tăng trưởng của Phi-líp-pin năm 2018 sẽ chậm lại,  nhưng do đầu tư công tăng lên theo dự kiến sẽ thúc đẩy mạnh tăng trưởng trung hạn. Do do tăng trưởng xuất khẩu và đầu tư công đều giảm, mức tăng trưởng của Ma-lay-xia sẽ chững lại. Riêng Thái Lan và Việt Nam, do cầu trong nước mạnh hơn, tăng trưởng dự kiến đứng vững trong năm 2018 trước khi chững lại vào năm 2019 và 2020.

Triển vọng tăng trưởng ở các nền kinh tế nhỏ hơn trong khu vực Đông Á và Thái Bình Dương (EAP) vẫn giữ vững. Theo W.B mức tăng trưởng bình quân trong giai đoạn 2018-2020 được dự báo đạt trên 6%/ năm tại Cam-pu-chia, CHDCND Lào, Mông Cổ và Miến Điện. Tăng trưởng Đông Ti-mo sẽ khôi phục sau khi bế tắc chính trị được giải quyết, còn Pa-pua Niu Ghi-nê sẽ phục hồi trong năm 2019.  Mặc dù rất dễ bị tổn thương bởi những cú sốc thiên tai, nhưng tăng trưởng ở các quốc đảo Thái Bình Dương được dự báo sẽ  tương đối ổn định.

Báo cáo Cập Nhật Kinh tế Khu vực Đông Á và Thái Dương Chèo lái qua bất ổn, tháng 10/2018 của Ngân hàng Thế giới đã chỉ ra cách tiếp cận theo 4 hướng để các quốc gia đang phát triển khu vực xử lý những rủi ro phát sinh. Theo đó, cần:

Giảm nguy cơ tổn thương trong ngắn hạn và tạo dư địa chính sách. Theo đó, phải chủ động theo đuổi chính sách vĩ mô cẩn trọng nhằm xử lý kịp thời tình trạng dễ tổn thương ở khu vực tài chính, giảm biến động trên thị trường vốn và quản lý các lĩnh vực gặp nguy cơ biến động tỷ giá.. Chính sách tài khóa thắt chặt là điều kiện cần để duy trì và tái tạo dư địa đối phó với diễn biến xấu trong tương lai mà không gây đe dọa đến bền vững nợ.

Gia tăng cam kết mở cửa hệ thống đầu tư và thương mại quốc tế dựa trên quy tắc tăng cường chiều sâu hội nhập kinh tế khu vực. Các nền kinh tế trong khu vực có thể được hưởng lợi thông qua chiều sâu của những hiệp định thương mại ưu đãi và giảm hàng rào phi thuế quan. Có thể tránh được căng thẳng thương mại leo thang bằng giải pháp đàm phán song phương hoặc qua Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

Tăng cường chiều sâu cải cách cơ cấu, bao gồm tự do hóa một số lĩnh vực quan trọng, cải thiện môi trường kinh doanh và đẩy mạnh năng lực cạnh tranh. Tạo sân chơi công bằng giữa DNNN và các doanh nghiệp lớn, giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, qua đó sẽ giảm phân bổ nguồn lực không đúng chỗ và tạo nhiều  việc làm.

Tăng cường an ninh kinh tế, đẩy mạnh khả năng lưu chuyển thông qua các chương trình như trợ cấp tiền mặt có mục tiêu, các hệ thống bảo hiểm xã hội bền vững về tài khóa, nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ trẻ sơ sinh, tăng nguồn lực cho trường học ở các địa bàn khó khăn để giảm khoảng cách về tiếp cận và nâng cao chất lượng giáo dục.

Triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2018 từ góc nhìn nghiên cứu

Khác với nhiều dự báo trước đây, tăng trưởng GDP Quý 3/2018 đạt 6,88%, cao hơn mức tăng của Quý 2/2018. Chỉ số sản xuất công nghiệp 9 tháng tăng 10,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, công nghiệp chế biến, chế tạo, những ngành động lực của tăng trưởng, đạt mức tăng trưởng cao 12,9%. Lạm phát trong Quý 3 không như quý trước nhưng vẫn giữ ở mức cao. Trước diễn biến của tình hình giá năng lượng thế giới, việc nâng kịch trần thuế bảo vệ môi trường lên xăng dầu có thể dẫn tới rủi ro lạm phát, khó có thể đạt được kỳ vọng ở mục tiêu 4% như những năm vừa qua.

Trong bối cảnh biến động của nền kinh tế toàn cầu, giá trị đồng đô la Mỹ ngày càng mạnh lên khiến tỷ giá VND/USD có nhiều biến động. Tiếp tục sử dụng dự trữ ngoại hối hoặc nâng lãi suất để ổn định giá trị VND trong ngắn hạn có thể dẫn tới những rủi ro cho nền kinh tế, gây hệ lụy cho doanh nghiệp.

Theo các nhà phân tích, để tăng cường sức chịu đựng trước những rủi ro từ môi trường kinh tế toàn cầu.Tiếp tục giảm thâm hụt ngân sách, tăng thặng dư thương mại, cải thiện môi trường kinh doanh, sắp xếp lại bộ máy nhà nước và chống tham nhũng.... là những việc làm cần thiết (VEPR 2018-1).

Nghiên cứu thực trạng phát triển của nền kinh tế, nhóm nhóm nghiên cứu Kinh tế vĩ mô thuộc VEPR nhận xét, với mức tăng trưởng tích cực đạt 6,88% của Quý 3, mục tiêu tăng trưởng năm 2018 từ 6,5% đến 6,7% Quốc hội đề ra chắc chắn sẽ thực hiện được. Nhiều khả năng kinh tế Việt Nam sẽ đạt mức tăng trưởng trên 6,8% trong năm nay. Tuy nhiên, trong bối cảnh chiến tranh thương mại và xu thế chủ nghĩa bảo hộ đang diễn ra, tương lai nền kinh tế Việt Nam còn nhiều bất định trước những cú sốc từ thị trường thế giới.

Với tinh thần nghiêm túc và cẩn trọng trong nghiên cứu, các nhà phân tích thuộc Viện  Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR) Đại học Quốc gia Hà Nội đã đưa ra một dự báo tăng trưởng và lạm phát của nền kinh tế Việt Nam trong năm 2018. Tại cuộc tọa đàm công bố báo cáo kinh tế vĩ mô năm 2018, Phó GS. TS Nguyễn Đức Thành,Viện trưởng VEPR nhấn mạnh: Tổng sản phẩm nội địa (GDP) quý III/2018 tăng trưởng ở mức 6,88% và tính chung 9 tháng đầu năm GDP tăng 6,98% so với cùng kỳ năm trước, là mức tăng trưởng cao nhất kể từ năm 2011 đến nay. Con số này cao hơn mức tăng trưởng quý II (6,73%) đã xua tan nhiều nhận định về sự giảm dần của tăng trưởng các quý trong năm 2018.  Với mức tăng trưởng tích cực 6,88% của quý III, nhóm nghiên cứu Kinh tế vĩ mô của VEPR cho rằng, mục tiêu tăng trưởng 6,5%-6,7% của năm 2018 do Quốc hội đề ra hầu như chắc chắn sẽ thực hiện được. Nhiều khả năng kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng hơn 6,8% trong năm nay Viện trưởng VEPR cũng cho rằng, trong bối cảnh chiến tranh thương mại và chủ nghĩa bảo hộ đang diễn ra, tương lai của nền kinh tế Việt Nam còn rất bất định trước các cú sốc từ thị trường thế giới chỉ tiêu lạm phát bình quân dưới 4% chỉ đạt được nếu không có cú sốc lớn nào về giá năng lượng trong quý IV năm nay  (VEPR 2018-2). Mức độ tăng trưởng và lạm phát dự báo trong năm 2018  được thể hiện trong bảng 2.

Báo cáo Kinh tế Vĩ mô Quý III-2018 là một tài liệu tham khảo bổ ích đối với các nhà hoạch định chính sách quốc gia trọng tìm kiếm lựa chọn giải pháp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô của đất nước. Mặc dù lạm phát được đánh giá trong tầm kiểm soát nhưng các nhà nghiên cứu vẫn lo ngại về khả năng lạm phát cao trong năm 2019 khi giá nhiên liệu thế giới tiếp tục ở mức cao đồng thời với Việt Nam áp kịch trần thuế môi trường xăng dầu (từ 3000 lên 4000 đồng/lít) kể từ 1/1/2019. Từ những tính toán bước đầu, các nhà khoa học đã chỉ ra riêng sự thay đổi này có thể làm tỷ lệ lạm phát trong năm sẽ tăng thêm 1,6% (VEPR 2018-1).

Thay cho lời kết

Phát biểu trong dịp công bố báo cáo Kinh tế  khu vực Đông Á và Thái Bình Dương (EAP) tháng 10 năm 2018, Phó chủ tịch Ngân hàng Thế giới phụ trách khu vực EAP, Victoria Kwakwa cho rằng “Tăng trưởng bền vững đã, đang và sẽ tiếp tục là yếu tố chính để giảm nghèo và tình trạng dễ tổn thương " theo bà "Chủ nghĩa bảo hộ và biến động trên thị trường tài chính có thể gây tổn hại đến viễn cảnh tăng trưởng trong trung hạn, người nghèo và những người dễ tổn thương phải chịu những hệ quả bất lợi nhất. Đây là lúc các nhà hoạch định chính sách trong khu vực phải cảnh giác và chủ động tăng cường khả năng chống chịu và đương đầu của quốc gia".

Từ thực trạng kinh tế đất nước, những nghiên cứu nghiêm túc và đề xuất thiết thực của các nhà khoa học trong Báo cáo Kinh tế vĩ mô Việt Nam Quý III-2018 có thể là một tài liệu bổ ích đối với các nhà hoạch định chính sách kinh tế đất nước trong hội nhập sâu vào nền kinh tế toàn cầu. Hy vọng bài viết được góp một tiếng nói tham khảo trong nghiên cứu quản lý kinh tế nước nhà./.

TS. Lê Thành Ý

ThS. Vương Xuân Nguyên

Nguồn : Khỏe 365

Tags : Việt Nam phát triển tăng trưởng Kỉnh tế

Tin Tốc hành Việt tiếp theo

Tin Tốc hành Việt mới nhất