Hotline: 0942 368 555 Email: [email protected]
Thứ hai, 24/06/2024 13:55 (GMT+7)

[E-Magazine] Trần bì - Vị thuốc quý trong Đông y

Theo dõi GĐ&PL trên

Trần bì trong y học cổ truyền là một vị thuốc quý với nhiều tác dụng tốt cho sức khỏe.

ĐẶC ĐIỂM CỦA TRẦN BÌ

Trần bì là một loại dược liệu được chế biến từ vỏ cam quýt. Trần bì có danh pháp khoa học là Pericarpium Citri Reticulatae và được sử dụng trong y học truyền thống, dân gian với nhiều tác dụng hữu ích.

Vỏ trần bì có nhiều đặc điểm nhận dạng, vỏ có dạng được cuốn lại hoặc quăn. Có mặt ngoài màu nâu nhạt hoặc vàng nâu, bề mặt có nhiều vết chấm sẫm hoặc vết lõm xuống. Mặt trong thường có màu trắng ngà hoặc hồng nhạt. Mùi vị vỏ hơi cay, đắng, giòn và có mùi hương thơm, có tính ấm.

1,5 - 2% tinh dầu của trần bì có chứa các thành phần chính như anpha-humulenol acetate, copaneme, caroten, elemene, vitamin B1 và C, limolene, cryptoxanthinBeta-sesqui-phellandrene, Iopropenyl-toluene, hesperidin.

Trần bì - Vị thuốc quý trong Đông y

Ngoài trần bì (làm từ vỏ quýt chín), còn có thanh bì (làm từ vỏ quýt xanh) với nhiều công dụng khác so với trần bì. Trần bì và thanh bì đều có các tác dụng trong y học truyền thống và được ứng dụng trong nhiều liệu pháp, các bài thuốc truyền thống.

Để có vị thuốc trần bì, đến mùa quýt chín người ta hái quả về, khía vỏ quả làm 3 - 4 mảnh sát đến cuống, ăn múi rồi xâu vỏ vào dây lạt, phơi thoáng gió hoặc sấy nhẹ cho khô. Không nên treo gác bếp làm trần bì bị mất tinh dầu và dễ bẩn.

Dược liệu có mặt ngoài màu vàng đỏ hoặc nâu đỏ, có đường nhăn và điểm lõm nhỏ hình tròn, đem ra ánh sáng thấy có điểm lõm nhỏ nhưng không rõ lắm. Mềm nhưng khô thì giòn, dễ bẻ gãy, chỗ gãy không bằng phẳng. Càng để lâu càng tốt.

Trần bì - Vị thuốc quý trong Đông y

MỘT SỐ CÔNG DỤNG CỦA TRẦN BÌ

Hỗ trợ hệ tiêu hóa: Trần bì được sử dụng để điều hòa trung tiêu, lý khí và bổ tỳ vị. Nếu loại bỏ phần cùi trắng, nó có tác dụng trị ho, tiêu đờm và tăng cường nhu động đường tiêu hóa, giúp ức chế tình trạng co thắt cơ trên đường ruột, giảm thiểu tình trạng tiêu chảy, đầy bụng, rối loạn tiêu hóa.

Điều trị bệnh về tim mạch: Nghiên cứu đã chỉ ra rằng trần bì có khả năng cải thiện tình trạng rối loạn chức năng tim, ức chế phì đại cơ tim, làm chậm quá trình apoptosis và xơ hóa cơ tim, giúp hỗ trợ điều trị bệnh lý cơ tim phì đại.

Hỗ trợ điều trị béo phì và rối loạn chuyển hóa: Trần bì chứa chất nobiletin, có khả năng ức chế lipase, giúp giảm thiểu chuyển hóa lipid và hỗ trợ điều trị các chứng rối loạn chuyển hóa và béo phì.

Kháng khuẩn: Trần bì có khả năng kháng khuẩn với phổ kháng rộng nhờ các hoạt chất hesperidin, tangeretin và nobiletin.

Chống viêm thần kinh: Các flavonoid như hesperidin, nobiletin và tangeretin có trong trần bì có tác dụng chống viêm dây thần kinh mạnh mẽ.

Tuy trần bì có nhiều công dụng có lợi cho sức khỏe, nhưng việc sử dụng dược liệu này nên được thực hiện dưới sự hướng dẫn của chuyên gia y tế để đảm bảo hiệu quả của trần bì và an toàn cho sức khỏe.

Trần bì - Vị thuốc quý trong Đông y

BÀI THUỐC CHỮA BỆNH TỪ TRẦN BÌ

- Chữa đầy bụng khó tiêu: Xé vài miếng trần bì, rửa qua nước ấm cho sạch, bỏ vào cốc nước sôi, hãm trong 15 - 20 phút là có thể dùng được. Chú ý chỉ uống nước lúc còn đang nóng, bỏ bã.

- Trị tiêu hóa rối loạn do ăn uống, không tiêu: Trần bì, thương truật, hậu phác, sinh khương, mỗi vị 10g; thảo quả (nướng) 6g, cam thảo 4g, đại táo 3 quả. Sắc uống ngày 1 thang. Dùng khoảng 5 ngày.

- Hỗ trợ điều trị suy nhược cơ thể, kém ăn: Trần bì 3g, hồ tiêu 3g, riềng 6g, gà trống 1 con khoảng 1kg. Cách làm: Gà làm sạch, chặt miếng nhỏ; các vị thuốc cho vào túi vải xô. Cho tất cả vào nồi, thêm nước, gia vị, đun nhỏ lửa, hầm nhừ, chia 2 - 3 lần, ăn trong ngày. Tuần ăn 2 - 3 lần.

- Trị ho viêm họng, viêm phế quản nhẹ: Trần bì 6g, cát cánh 6g, tô diệp 6g, cam thảo 4g, sắc uống trong ngày.

- Trị ho mất tiếng: Trần bì 12g, sắc với 200ml nước còn 100ml thêm đường đủ ngọt, chia uống nhiều lần trong ngày.

- Trị ho có đờm (do cảm hàn): Trần bì 6g, bạch linh 12g, khương bán hạ 6g, cam thảo 4g, gừng tươi 2 lát, sắc uống ngày 1 thang.

- Hỗ trợ điều trị viêm loét dạ dày - tá tràng: Trần bì 20g, hương phụ (sao dấm) 15g, thịt gà 100g. Sắc trần bì, hương phụ (lấy nước bỏ bã), kho với thịt gà đã rửa sạch, thái lát cho đến khi cạn nước, cho thêm gừng tươi (đập vụn), hành, gia vị, đảo đều.

Hoặc: Trần bì 15 - 20g, gạo tẻ 150g. Sắc hoặc hãm trần bì lấy nước, đem nước sắc được nấu với gạo thành cháo, khi ăn thêm chút đường, muối gia vị, tùy theo khẩu vị. Dùng cho người bệnh viêm loét dạ dày - tá tràng, trướng bụng đầy hơi, đau vùng thượng vị, buồn nôn...

Chú ý: Những người ho khan, âm hư không có đờm không nên dùng.

Cùng chuyên mục

Nguy cơ bạch hầu lây nhiễm thành dịch trên diện rộng là thấp
Tiến sĩ Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế khẳng định, tình hình bạch hầu năm 2024 đến nay chưa phải là vấn đề phức tạp, số mắc thấp, các ổ dịch nhỏ vẫn trong tầm kiểm soát, nguy cơ lây nhiễm thành dịch lớn diện rộng là thấp.
Cục An toàn thực phẩm chỉ cách chọn bánh trung thu an toàn
Tết Trung thu đang đến gần, nhu cầu tiêu dùng bánh trung thu tăng đột biến, bên cạnh các sản phẩm bảo đảm an toàn cũng còn một số tổ chức, cá nhân có hành vi lén lút đưa ra thị trường một số loại bánh kẹo nhập lậu, không có nguồn gốc, xuất xứ.
Tác hại của rượu bia không cồn
Các loại bia, rượu không cồn thường được sử dụng như một giải pháp thay thế đồ uống có cồn. Tuy nhiên, loại đồ uống này được cho là có thể gây tác hại ngầm.
Bệnh bạch hầu vẫn trong tầm kiểm soát
Bộ Y tế đánh giá tình hình bạch hầu đến nay chưa phải là vấn đề phức tạp, số mắc thấp, các ổ dịch nhỏ vẫn trong tầm kiểm soát, nguy cơ lây nhiễm thành dịch lớn diện rộng là thấp.
Tình trạng thiếu thuốc, thiết bị y tế chỉ xảy ra cục bộ
“Tình trạng thiếu thuốc, thiết bị y tế chỉ xảy ra cục bộ” là khẳng định của Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan với kiến nghị của cử tri tỉnh Đồng Tháp gửi trước Kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XV về việc giải quyết tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế tại các bệnh viện.
Chuyên gia hướng dẫn cách xử trí khi bị ong đốt
Ngày 16/7, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, vào đêm 9/7, Khoa Cấp cứu của bệnh viện đã tiếp nhận bệnh nhân (nữ, 13 tuổi) trong tình trạng phù nề vùng mặt, ho, khó thở, tức ngực mệt nhiều, mạch nhanh, huyết áp tụt do bị ong mật đốt vào mi mắt. Bệnh nhân được chẩn đoán sốc phản vệ độ 3 do ong đốt.

Tin mới

Dự báo điểm chuẩn xét điểm thi tốt nghiệp Trung học phổ thông sẽ tăng
Sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố kết quả Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông 2024, đến ngày 19/7, nhiều trường đại học đã công bố điểm “sàn” xét tuyển theo phương thức xét kết quả kỳ thi này. Điểm “sàn” các trường đại học đưa ra ở mức tương tự năm trước, tuy nhiên, dự báo điểm chuẩn một số ngành có thể tăng nhẹ.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng: Cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, một trí tuệ lớn của cách mạng Việt Nam, nhà tư tưởng, nhà văn hóa, ngọn cờ lý luận của Đảng, người học trò xuất sắc không ngừng học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, đã cống hiến trọn đời mình cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc ta, sống trọn cuộc đời vì nước, vì dân.
Vụ Thanh Hằng tố cáo Hoàng Thuỳ: Luật sư lên tiếng
"Theo đơn tố cáo của Thanh Hằng, các cơ quan chức năng có thẩm quyền sẽ vào cuộc để điều tra, xác minh về các hành vi của Hoàng Thùy vừa qua để xác định được mức độ vi phạm để có thể đưa ra mức xử lý phù hợp", luật sư nói.
Thanh Hằng chính thức tố cáo Hoàng Thùy lên sở TT&TT
'Thanh Hằng đã thông qua đại diện pháp lý của mình có văn bản chính thức gửi Sở Thông Tin và Truyền Thông TP. HCM và một số cơ quan chức năng có thẩm quyền khác đề nghị hỗ trợ pháp lý để giải quyết, xử lý các cá nhân, nhóm đối tượng có hành vi cung cấp và phát tán thông tin sai lệch' - Thanh Hằng nhấn mạnh.