Hotline: 0942 368 555 Email: [email protected]
Thứ ba, 27/09/2022 06:51 (GMT+7)

Hàng chục người nhập viện vì mắc nấm đen hiếm gặp

Theo dõi GĐ&PL trên

Tại BV Bạch Mai đã có khoảng hơn 20 trường hợp nấm đen nhập viện điều trị. Đây là một bệnh nhiễm trùng hiếm gặp nhưng nguy hiểm do nhóm nấm mốc có tên Mucormycetes gây ra.

Từ đầu năm 2020, đặc biệt sau khi xuất hiện làn sóng COVID-19, số lượng bệnh nhân bị nấm đen tăng nhanh. Tại Bệnh viện Bạch Mai cho đến nay đã có khoảng hơn 20 trường hợp nấm đen nhập viện điều trị. Các bệnh nhân nhiễm nấm đen đến chủ yếu từ các khoa Tai mũi họng, Hồi sức tích cực, Thần kinh, Mắt, Nội tiết - Đái tháo đường,…

Đa số các bệnh nhân này đều có bệnh nền khi nhập viện và trong tình trạng nhiễm trùng nặng, có các tổn thương nhiễm nấm ăn từ xoang lan lên xương hàm, ổ mắt, hệ thần kinh…

Theo các bác sĩ, nấm đen là dạng nấm xâm nhập đã được y văn thế giới nhắc đến, đặc biệt là tại Ấn Độ trong giai đoạn vừa qua với số lượng bệnh nhân tăng đột biến, là một trong những nguyên nhân gây tử vong cao sau khi nhiễm COVID -19.

Để có thêm thông tin về loại bệnh truyền nhiễm mới nổi này, phóng viên đã có cuộc phỏng vấn PGS.TS Đỗ Duy Cường - Giám đốc Trung tâm bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai.

Hàng chục người nhập viện vì bệnh nấm đen hiếm gặp, bác sĩ cảnh báo loại bệnh truyền nhiễm mới nổi - Ảnh 1.
PGS.TS Đỗ Duy Cường thăm khám cho bệnh nhân nhiễm nấm đen điều trị tại Trung tâm.

PGS.TS Đỗ Duy Cường: Nấm đen là một bệnh nhiễm trùng mới nổi nghiêm trọng do bào tử nấm có tên gọi là Mucormycetes gây ra. Nhóm nấm Mucor tạo ra hàng triệu bào tử lơ lửng trong không khí và thường phát triển vào mùa hè và mùa thu, những bào tử này khi tiếp xúc với bề mặt ẩm ướt, có các chất hữu cơ thối rữa: lá cây, gỗ mục nát, phân động vật hoặc đất, chúng bắt đầu nảy mầm và tạo ra sợi nấm. Nấm xâm nhập vào cơ thể chúng ta qua 2 con đường:

  • Hít phải bào tử nấm từ không khí, gây nhiễm trùng phổi, não hoặc xoang;
  • Xâm nhập qua da bởi vết cắt, vết xước, vết cào, vết bỏng và một số tổn thương da khác.

Những nhóm người có nguy cơ cao mắc bệnh là:

  • Người từng mắc COVID-19;
  • Người mắc bệnh đái tháo đường type 2 đặc biệt là có tình trạng nhiễm toan ceton;
  • Người mắc bệnh ung thư, cấy ghép tạng, cấy ghép tế bào, sử dụng Corticosteroid kéo dài, người có tình trạng suy giảm miễn dịch, nhiễm HIV, người bị chấn thương da do phẫu thuật, bỏng, trẻ sinh non, nhẹ cân và suy dinh dưỡng,…

Nấm đen là một bệnh truyền nhiễm mới nổi. Vậy đâu là dấu hiệu đặc trưng để xác định và chẩn đoán căn bệnh này?

PGS.TS Đỗ Duy Cường: Bệnh nhiễm nấm đen có thể ảnh hưởng đến nhiều cơ quan và bộ phận cơ thể. Các triệu chứng phụ thuộc vào tình trạng nhiễm trùng nơi nấm phát triển. Nó có thể dẫn đến mũi bị hoại tử thâm đen hoặc đổi màu, đau mặt, đau vùng xoang lan lên mắt, đau đầu, đau ngực, khó thở và ho ra máu,... Nấm đen gây ra 5 dạng bệnh cảnh như sau:

- Nhiễm trùng xoang và não: Nhóm nguy cơ cao dễ nhiễm nấm nhất là bệnh nhân đái tháo đường không kiểm soát, người ghép thận. Các dấu hiệu của dạng bệnh này như sốt, đau đầu, đau xoang hoặc nghẹt mũi; sưng mặt một bên; tổn thương màu đen ở phía trên bên trong miệng hoặc trên sống mũi.

- Viêm phổi với các dấu hiệu: Khó thở hoặc thở gấp; tức ngực; sốt cao trên 38 độ C, ho ra máu.

- Nhiễm trùng da và niêm mạc: Thường gặp ở người không bị suy giảm miễn dịch với các dấu hiệu: Đau vùng mặt sau đó xuất hiện một nốt phỏng trên da, dần dẫn tới loét da hoặc nhiễm trùng da, rồi xâm lấn vào mũi xoang, quanh gò má, giữa mắt và môi, lâu dần tổn thương da bị nhiễm bệnh chuyển sang màu đen, sưng tấy, hoại tử.

Hàng chục người nhập viện vì bệnh nấm đen hiếm gặp, bác sĩ cảnh báo loại bệnh truyền nhiễm mới nổi - Ảnh 2.
Hình ảnh phim chụp tổn thương sọ não và xoang ở bệnh nhân nhiễm nấm đen

- Nhiễm trùng đường tiêu hoá: thường ở trẻ em, đặc biệt trẻ sinh non và nhẹ cân dưới 1 tháng tuổi với các dấu hiệu: buồn nôn và nôn, đau bụng hoặc đau dạ dày, xuất huyết dạ dày.

- Nhiễm nấm đen mucormycosis lan tỏa: Bệnh thường xảy ra ở những bệnh nhân đã mắc bệnh mạn tính do vậy các dấu hiệu bệnh khó phân biệt với các bệnh đang có sẵn. Nhiễm trùng lan tỏa thường ảnh hưởng nhất đến não, hệ thần kinh trung ương gây tình trạng như hôn mê hoặc rối loạn ý thức. Các dấu hiệu có thể gặp: sưng mí mắt dưới hoặc trên (hoặc cả hai), chảy mủ ra khỏi mắt; tê liệt các cơ mí mắt, bệnh diễn tiến nặng hoặc kéo dài, toàn thân suy sụp.

Chẩn đoán bệnh nấm đen hiện nay dựa vào bệnh cảnh lâm sàng kết hợp với xét nghiệm nuôi cấy hoặc giải phẫu bệnh có ý nghĩa trong việc xác định chẩn đoán. Tuy vậy việc chẩn đoán cũng còn khó khăn vì triệu chứng lâm sàng đa dạng, phức tạp, bệnh phẩm nuôi cấy khó mọc cũng như cần có các nhà giải phẫu bệnh học có kinh nghiệm để đọc tiêu bản.

Xin bác sĩ chia sẻ những khó khăn đang gặp phải hiện nay trong điều trị cho những trường hợp bệnh nhân nhiễm nấm đen?

PGS.TS Đỗ Duy Cường: Hiện nay, Bộ Y tế mới chỉ có hướng dẫn chung cho các bệnh nhân nhiễm nấm, chưa có hướng dẫn dành riêng cho bệnh nhân nhiễm nấm đen. Hiện việc điều trị nấm đen đang sử dụng các thuốc chống nấm truyền tĩnh mạch là Amphotericin B, thời gian giai đoạn tấn công là 2-4 tuần. Tuy nhiên thuốc này có nhiều độc tính và rất đắt tiền, BHYT chỉ chi trả 50%.

Chúng tôi cũng gặp khó khăn nữa trong điều trị là hết giai đoạn tấn công, bệnh nhân khó để có thể tìm được thuốc cho giai đoạn duy trì, đó là thuốc Posaconazol hoặc Isavuconazol. Đây là các thuốc khó tìm tại thị trường Việt Nam và rất đắt tiền nên bệnh nhân thường bỏ thuốc, không tuân thủ điều trị, do đó bệnh dễ bị tái phát trở lại, nấm có thể ăn sâu thêm và tổn thương nặng nề hơn. Đó là nguyên nhân dẫn đến tỷ lệ tử vong cao cho nhóm bệnh này.

Nấm đen ăn sâu vào trong các tổ chức xoang, hốc mắt, tổ chức thần kinh,... cần phải được kết hợp ngoại khoa để loại bỏ các tổ chức áp xe hoại tử và rửa sạch bằng các dung dịch sát khuẩn tại chỗ. Việc theo dõi và điều trị bệnh nền như đái tháo đường, bệnh máu, chống suy thượng thận, tăng cường dinh dưỡng... cũng đặc biệt quan trọng.

Qua đây chúng tôi cũng kính đề nghị Bộ Y tế sớm đưa ra phác đồ điều trị dành riêng cho loại bệnh này, nhập được thuốc và có chính sách BHYT chi trả cho những bệnh nhân nhiễm nấm đen.

Hàng chục người nhập viện vì bệnh nấm đen hiếm gặp, bác sĩ cảnh báo loại bệnh truyền nhiễm mới nổi - Ảnh 3.
Bệnh nhân bị nhiễm nấm đen gây nhiễm trùng toàn bộ vùng xoang và mắt được điều trị tại Trung tâm Bệnh nhiệt đới

Vậy để phòng căn bệnh nấm đen này người dân cần chú ý gì thưa bác sĩ?

PGS.TS Đỗ Duy Cường: Hiện tại, không có thuốc hay vacine chủng ngừa để ngăn chặn bệnh nấm đen. Để phòng bệnh, đặc biệt ở những bệnh nhân có bệnh nền đái tháo đường, ung thư, suy giảm miễn dịch, hậu COVID-19,.. nên chú ý:

+ Tránh đến khu vực có nhiều khói bụi, công trường. Đeo khẩu trang hiệu suất lọc trên 95% có than hoạt tính khi phải đến khu vực có nhiều khói bụi.

+ Tránh các hoạt động tiếp xúc trực tiếp với bụi hoặc đất. Mang găng tay, ủng nếu thực hiện bất kỳ hoạt động nào liên quan đến đất.

+ Vệ sinh vùng da bị thương bằng nước ấm và dung dịch sát khuẩn để tránh nhiễm trùng da.

+ Nếu bạn đã cấy ghép tế bào gốc hoặc cấy ghép nội tạng, hãy nói chuyện với bác sĩ của bạn để được dùng thuốc kháng nấm để ngăn ngừa các bệnh nhiễm trùng do nấm.

+ Tại các bệnh viện, các cơ sở y tế lưu ý: Khử trùng các thiết bị được sử dụng bởi nhiều bệnh nhân (ống khí quản, máy thở, mặt nạ phun khí dung…); Hệ thống thông gió; Xử lý vết thương đúng cách…

+ Điều trị và kiểm soát tốt bệnh nền. Khi có triệu chứng nghi ngờ nhiễm nấm đen cần đến các cơ sở chuyên khoa để khám và phát hiện, điều trị thuốc chống nấm sớm, đúng phác đồ để hạn chế tỷ lệ tử vong./.

Cùng chuyên mục

Nguy cơ bạch hầu lây nhiễm thành dịch trên diện rộng là thấp
Tiến sĩ Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế khẳng định, tình hình bạch hầu năm 2024 đến nay chưa phải là vấn đề phức tạp, số mắc thấp, các ổ dịch nhỏ vẫn trong tầm kiểm soát, nguy cơ lây nhiễm thành dịch lớn diện rộng là thấp.
Cục An toàn thực phẩm chỉ cách chọn bánh trung thu an toàn
Tết Trung thu đang đến gần, nhu cầu tiêu dùng bánh trung thu tăng đột biến, bên cạnh các sản phẩm bảo đảm an toàn cũng còn một số tổ chức, cá nhân có hành vi lén lút đưa ra thị trường một số loại bánh kẹo nhập lậu, không có nguồn gốc, xuất xứ.
Tác hại của rượu bia không cồn
Các loại bia, rượu không cồn thường được sử dụng như một giải pháp thay thế đồ uống có cồn. Tuy nhiên, loại đồ uống này được cho là có thể gây tác hại ngầm.
Bệnh bạch hầu vẫn trong tầm kiểm soát
Bộ Y tế đánh giá tình hình bạch hầu đến nay chưa phải là vấn đề phức tạp, số mắc thấp, các ổ dịch nhỏ vẫn trong tầm kiểm soát, nguy cơ lây nhiễm thành dịch lớn diện rộng là thấp.
Tình trạng thiếu thuốc, thiết bị y tế chỉ xảy ra cục bộ
“Tình trạng thiếu thuốc, thiết bị y tế chỉ xảy ra cục bộ” là khẳng định của Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan với kiến nghị của cử tri tỉnh Đồng Tháp gửi trước Kỳ họp thứ 7 Quốc hội khóa XV về việc giải quyết tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế tại các bệnh viện.
Chuyên gia hướng dẫn cách xử trí khi bị ong đốt
Ngày 16/7, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, vào đêm 9/7, Khoa Cấp cứu của bệnh viện đã tiếp nhận bệnh nhân (nữ, 13 tuổi) trong tình trạng phù nề vùng mặt, ho, khó thở, tức ngực mệt nhiều, mạch nhanh, huyết áp tụt do bị ong mật đốt vào mi mắt. Bệnh nhân được chẩn đoán sốc phản vệ độ 3 do ong đốt.

Tin mới

Điều kiện cấp Giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ phòng cháy, chữa cháy
Doanh nghiệp mong muốn kinh doanh về dịch vụ kiểm tra định kỳ và bảo trì, bảo dưỡng hệ thống phòng cháy, chữa cháy và thi công thiết kế hệ thống phòng cháy, chữa cháy cho các cơ sở thì cần xin cấp giấy xác nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ phòng cháy, chữa cháy như thế nào theo đúng quy định của pháp luật?
Bão số 2 diễn biến phức tạp
Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, sáng nay (21/7), áp thấp nhiệt đới trên vùng biển quần đảo Hoàng Sa đã mạnh lên thành bão, cơn bão số 2 năm 2024 và có tên quốc tế là Prapiroon.
Loạt đặc quyền “thăng hạng đẳng cấp” cho chủ xe VF 8 Lux
Từ 16/7 – 22/7, khách hàng đặt mua dòng xe VF 8 Lux – phiên bản “thăng hạng đẳng cấp” của mẫu D-SUV điện nhà VinFast – sẽ nhận được loạt đặc quyền “khủng” chưa từng có. Nổi bật là cơ hội trúng biệt thự 12 tỷ đồng, voucher lên tới cả trăm triệu đồng, cơ hội sở hữu phiên bản giới hạn Hỏa Long Độc Bản… cùng hàng loạt ưu đãi trên mọi hành trình “từ nhà ra ngõ”.