Thứ Hai , 06:43, Ngày 06/04/2020

Gia đình và pháp luật

Tinh hoa làng nghề nắn nồi đất Kiên Giang

Dân làng nồi vẫn bám trụ lấy nghề vừa là để tri ân tổ tiên, vừa để kiếm thêm thu nhập và để phát huy tinh hoa của một làng nghề.

Nằm ở trung tâm huyện Hòn Đất, làng nghề truyền thống này đã góp phần bảo tồn những giá trị truyền thống mang dấu ấn văn hóa vùng, chuyên tạo ra những sản phẩm bằng đất nung và phát triển cách đây khoảng 100 năm, với các sản phẩm như: cà ràng, nồi, om, ơ, chảo, bếp lò...

Từ xưa, nghề nắn nồi đối với người dân ở đây chỉ là một nghề phụ, phát triển nhất vào mùa nông nhàn, được người dân làm sau khi sạ lúa xong. Trước những năm 80, vùng này chỉ làm ruộng một vụ nên sau khi sạ lúa có khoảng thời gian dài rảnh rỗi người dân lại làm nghề…với thành phần dân cư chủ yếu gồm ba tộc người chính là Việt, Khmer và Hoa.

Với tinh thần cần cù, không muốn ngồi không hưởng thụ sự nông nhàn, người dân dùng đất sét làm nguyên liệu chính cho nghề “mới” của mình. Sau nhiều kinh nghiệm đúc kết, họ biết được răng, muốn có 1 sản phẩm hoàn hảo, có độ bền và có tính thẩm mỹ thì đất phải có đủ các tiêu chuẩn như dễ đánh bóng, chịu nhiệt cao, tính kết dính cao… mà loại đất này có sẵn trên địa bàn huyện.

Những sản phẩm đang trong quá trình hình thành.

Để hoàn thành một sản phẩm bằng đất phải qua nhiều công đoạn, công đoạn đầu là nắn hay còn gọi là tạo hình vì tất cả các sản phẩm đều có khuôn (khung) bằng gỗ hoặc bằng đất nung, đến công đoạn vỗ, do đất ướt chứa nhiều nước nên sản phẩm mới đầu thường biến dạng, đòi hỏi người làm phải có kỹ thuật vỗ bằng các thanh tre, sau đó là công đoạn làm bóng, tạo hoa văn để sản phẩm được nhẵn bóng hoàn chỉnh.

Để có được sản phẩm như ý đòi hỏi người thợ phải có kỹ thuật cao, bàn tay phải uyển chuyển, mềm mại, sáng tạo. Sau một tuần lễ, các sản phẩm được phơi khô và có thể đưa vào nung, gọi theo tiếng nhà nghề là “đốt nồi”. Công đoạn đốt nồi khá đơn giản nhưng phải là người có nhiều kinh nghiệm trong nghề, trước kia cũng có nhiều thợ đốt nồi chuyên nghiệp đi đốt thuê nhưng đến nay ai cũng có thể đốt được.

Trước khi “nung” người thợ phải sắp mọi sản phẩm lên mặt đất, chèn rơm hoặc cỏ khô vào các sản phẩm, phía trên lớp rơm có một lớp củi tràm. Người ta thường tiến hành đốt vào lúc ban đêm để dễ theo dõi lửa cháy cho đều. Thông thường, các loại sản phẩm “nặng lửa” được đặt ở trung tâm, loại “nhẹ lửa” sắp ở chung quanh để sản phẩm không bị sống hoặc chín quá.

Có vậy mới biết, sức sống của một làng nghề truyền thống không những phải phù hợp với nhu cầu cuộc sống, mà còn là câu chuyện của thời gian, của quá khứ và những kỷ niệm đẹp, mang bóng dáng của miệt đồng quê, không dễ lãng quên. Hiện làng nghề còn hơn 100 hộ gia đình lưu giữ và gắn bó với nghề. Sản phẩm của làng nghề được tiêu thụ ở các tỉnh ĐBSCL, và một số tỉnh miền Đông Nam bộ.

Và theo con nước, theo những nẻo đường đi khắp nơi.

Những hình ảnh cái nồi đất không phai mờ trong sinh hoạt của con người, càng ngày càng được tái hiện sinh động và chân thực dưới bàn tay tài hoa của những nghệ nhân nắn nồi. Giờ đây nhắc đến nồi đất là người ta nhớ đến một làng nghề nắn nồi ở Hòn Đất, một làng nghề thủ công truyền thống nổi tiếng ở Kiên Giang.

Mạnh Dũng/KD&PL

Tin Liên quan

Tags : kiên giang làng nghề truyền thống làng nghề nghề nắn nồi đất tinh hoa làng nghề

Tin Truyền thông tiếp theo

Tin Truyền thông mới nhất