Hotline: 0942 368 555 Email: giadinhphapluatvn@gmail.com
Thứ sáu, 22/04/2016 19:00 (GMT+7)

Gia tăng tỉ lệ cử nhân thất nghiệp khi ra trường, vì đâu nên nỗi?

Để khắc phục tình trạng thất nghiệp của sinh viên như hiện nay, cần sự đồng thuận, chung tay của các cấp ban ngành trong xã hội.

Trong vài năm trở lại đây, thực trạng sinh viên ra trường không xin được việc làm gia tăng chóng mặt. Thậm chí có nhiều trường hợp sinh viên ra trường 2, 3 năm vẫn không thể xin được việc, phải đi làm trái nghề để mưu sinh.

Thực trạng buồn từ những con số...

Theo số liệu thống kê của Bộ Lao động, Thương Binh & Xã hội, hiện nay có trên 225.500 số cử nhân, thạc sỹ sau khi ra trường bị thất nghiệp. Thống kê cũng cho thấy một sự thật đáng buồn là nếu xét theo trình độ đào tạo thì nhóm người có trình độ đại học - cao đẳng trở lên lại đang dẫn đầu về tỷ lệ thất nghiệp. Cũng theo thống kê này thì hiện nay có tới 144.000 cử nhân đại học đang phải làm những công việc đơn giản, không yêu cầu bằng cấp. Tuy nhiên, đó chỉ là con số trên giấy tờ, thực tế con số này còn cao hơn rất nhiều. Bên cạnh đó, trường hợp những sinh viên ra trường chấp nhận phải làm trái ngành nghề, những việc làm không liên quan tới trình độ, bằng cấp được đào tạo giờ cũng không phải là chuyện hiếm.

Hiện nay, cũng không quá khó để nhận ra ở những thành phố lớn như: Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh hay Đà Nẵng, những sinh viên ra trường không tìm được việc họ đành phải làm các nghề không liên quan đến những gì mình được học và được giảng dạy ở các trường đại học và cao đẳng như bán trà đá vỉa hè, chạy xe ôm, bảo vệ, phụ bàn.... và thậm chí có nhiều sinh viên ra trường do không xin được việc đã phải chấp nhận đi làm công nhân ở các khu công nghiệp, khu chế xuất với công việc nặng nề và vất vả nhưng đồng lương cũng không đủ chi tiêu. Thực tế có nhiều sinh viên ra trường với tấm bằng đỏ loại ưu nhưng hiện vẫn đang thất nghiệp.

Trong các phiên giao dịch việc làm, có rất nhiều sinh viên đến để đăng ký với các nhà tuyển dụng, nhưng rất ít sinh viên được chọn.

Trong các phiên giao dịch việc làm, có rất nhiều sinh viên đến để đăng ký với các nhà tuyển dụng, nhưng rất ít sinh viên được chọn.

Theo nhiều chuyên gia, hầu hết sinh viên mới ra trường hiện nay đều không có kinh nghiệm thực tế, chưa được đào tạo chuyên nghiệp và chuyên sâu... vì vậy đã có không ít các bạn sinh viên ra trường vào tuyển dụng rồi bị các nhà tuyển từ chối ngay trong lần phỏng vấn đầu tiên, có những trường hợp nhận vào làm chỉ được một thời gian ngắn rồi lại bị đào thải... điều này thường xảy đến với các bạn sinh viên xin vào những doanh nghiệp, công ty có trình độ phát triển cao, coi trọng trình độ, đặt hiệu quả lên hàng đầu thế nên hầu hết nhưng sinh viên mới ra trường đều rất khó để trụ vững ở các công ty này.

Chia sẻ với chúng tôi, Hoàng Văn Tiến, cựu sinh viên trường Đại học Mỏ địa chất, hiện đang làm shipper (người giao hàng) cho hay: “Sau khi ra trường, mặc dù cũng đã có bằng nhưng đi cơ quan hay công ty nào người ta cũng đòi hỏi mình phải có kinh nghiệm nên dù đã khi phỏng vấn nhiều em vẫn chưa tìm được cơ hội cho mình”.

Tiến cũng chia sẻ thêm, sinh viên mới ra trường thì việc có kỹ năng, kinh nghiệm là điều hạn chế, vì không phải sinh viên ai cũng có thể đi làm thêm để có cơ hội tích lũy kinh nghiệm. Đi giao hàng dù là việc làm tạm bợ nhưng cũng là dịp để trau dồi kỹ năng giao tiếp, có thêm thu nhập để trang trải cuộc sống trong thời điểm chưa xin được việc làm.

Còn đối với Nguyễn Lan Phương, cựu sinh viên trường Quản trị kinh doanh đang bán hàng quần áo tại đường Cầu Giấy (Hà Nội) thì cho rằng, mặc dù đã đi nộp đơn ở nhiều công ty nhưng đều bị trượt, nên đã xin vào làm bán hàng. “Mặc dù, bán hàng chỉ nhận được đồng lương ít ỏi nhưng vẫn hơn thất nghiệp ở nhà”, Phương cho hay.

Ra trường với tấm bằng loại ưu, nhưng đến nay Nguyễn Xuân Hoàng, cựu sinh viên khoa Thông tin di động - Trường Đại học dân lập Đông Đô (quê Ninh Bình) vẫn chưa thể tìm được việc. Hoàng cũng từng đi nhiều công ty lớn, nhỏ để xin việc nhưng đến nay thì vẫn chưa thể có được một công việc ổn định. Hoàng cũng chia sẻ, hiện tại Hoàng đã nộp hồ sơ để làm nhân viên chạy bàn ở một quán cà phê.

Cũng theo nhiều sinh viên thì nhiều kiến thức được học ở trường đại học chưa đủ để họ có thể tự tin khi đi làm việc ở các công ty, cơ quan, doanh nghiệp. Có nhiều sinh viên sau khi đi làm mới nhận ra mình được trang bị quá ít kỹ năng để mạnh dạn hơn trong công việc. Và cũng khi bắt đầu một công việc họ mới thấy rằng bản thân bị “hổng” quá nhiều thứ. Một số người chọn phương án đi bán hàng, giao hàng, cộng tác viên... để vừa có thêm kinh phí trang trải, vừa tích lũy kỹ năng ngay từ những năm đại học để thuận lợi hơn trong việc ứng cử vào các công ty sau khi ra trường. Việc sinh viên làm thêm là đáng khích lệ và cần thiết, tuy nhiên không phải sinh viên nào cũng lựa chọn cho mình một công việc làm thêm đúng đắn và phù hợp với công việc trong tương lai của mình...

Cần hướng nghiệp bài bản, đào tạo chuyên sâu

Theo nhiều chuyên gia, nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng thất nghiệp nhiều như hiện nay đó chính là ở khâu đào tạo. Công tác tổ chức hướng nghiệp cho sinh viên ở các trường hiện nay còn quá sơ sài dẫn đến tình trạng sinh viên đăng ký theo ngành học một cách tràn lan không yêu thích đam mê, học chỉ cho… có lệ và không mặn mà, tâm lý thích bằng cấp, thích học đại học hơn học nghề còn quá phổ biến trong các gia đình,... Bên cạnh đó là sự gia tăng của các trường đại học và các ngành học không theo quy hoạch, các cơ sở đào tạo chủ yếu theo khả năng và chưa gắn với nhu cầu phát triển kinh tế, nhu cầu của thị trường, của các doanh nghiệp... Chính những điều này đã dẫn đến việc các sinh viên ra trường họ không có đủ kiến thức, kinh nghiệm và không thể phát huy được năng lực của chính bản thân mình.

Việc lựa chọn trường đúng với khả năng của mình là rất khó, vì vậy mà số sinh viên thất nghiêp sau khi ra trường quá cao.

Việc lựa chọn trường đúng với khả năng của mình là rất khó, vì vậy mà số sinh viên thất nghiêp sau khi ra trường quá cao.

Để khắc phục tình trạng thất nghiệp của sinh viên như hiện nay, cần sự đồng thuận, chung tay của các cấp ban ngành trong xã hội. Việc chỉ đạo đẩy mạnh công tác đào tạo nghề nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội, gắn đào tạo nghề với việc làm là một trong những vấn đề hết sức quan trọng và cần thiết. Cần đẩy nhanh xã hội hóa công tác dạy nghề. Đặc biệt, cần có sự tư vấn định hướng nghề nghiệp cho học sinh, sinh viên để các em có lựa chọn phù hợp cả đầu vào lẫn đầu ra sau này.

Cùng với đó, cần phải coi trọng quá trình đào tạo sinh viên trong thời gian học tập tại trường. Làm thế nào để sau khi tốt nghiệp, bên cạnh chất lượng chuyên môn, các em còn có những kỹ năng cần thiết, trình độ tin học, ngoại ngữ… nhằm đáp ứng được yêu cầu, đòi hỏi của nhà tuyển dụng.

Theo Phó Giáo sư - Tiến sỹ Vũ Quang Thọ, chuyên gia lao động và việc làm, Viện trưởng viện Công nhân - Công đoàn - Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho rằng, vấn đề thất nghiệp gia tăng trong thời gian qua đó là nghịch lý của thị trường lao động Việt Nam trong thời kỳ đầu của quá trình công nghiệp hóa. Đây là một thực tế chua sót về sự thất bại của thị trường lao động, sự kết nối giữa kết nối cung - cầu lao động và là sự thất bại của người dạy cũng như người học. Các sinh viên Đại học cần phải chọn một nghề thích hợp với năng lực bản thân và chọn cách học để có thể tiếp thu kiến thức tốt nhất từ giảng viên. Sau đó có thể cung cấp cho xã hội những kiến thức đã được tiếp thu được và cống hiến năng lực vốn có của mình. Bên cạnh đó chất lượng đào tạo cũng phải mang tính căn bản trong bối cảnh nhiều cơ sở đào tạo ở nước ta vẫn dạy những gì mình có chứ không dạy theo những nội dung xã hội cần.

Đỗ Tuấn

Cùng chuyên mục

Tin mới