Hotline: 0942 368 555 Email: [email protected]
Thứ hai, 27/05/2019 11:59 (GMT+7)

Bằng đại học có là chìa khóa cánh cửa cho tương lai sau này?

Nhiều người cho rằng bằng đại học là thứ bắt buộc phải có để vươn tới thành công, vậy nhưng trong thực tế, nó lại không phải là tấm bằng đảm bảo cho sự thành công đó.

Theo số liệu thống kê cuối năm 2017 của Bộ GD&ĐT Việt Nam, chúng ta có 235 trường đại học cùng khoảng 1,76 triệu sinh viên trên khắp cả nước, một con số khổng lồ cho thấy việc học tập tại Việt Nam luôn được chú trọng và ưu tiên hàng đầu.

Tuy nhiên, con số không nói lên tất cả, khi thực tế cho thấy, ước chừng khoảng 65% số sinh viên Việt Nam lấy được bằng khi ra trường (chính thức tốt nghiệp) và chỉ khoảng 45% con số đó sử dụng được bằng tốt nghiệp để tự xin việc, làm việc và sống được bằng khả năng tri thức của mình (không kể đúng ngành hay trái ngành). Vậy, do đâu mà hiện trạng đó đang làm nhức nhối các nhà đào tạo, các bậc phụ huynh cùng chính các bạn sinh viên đang ngồi trên ghế giảng đường?

Ảnh minh họa.

Khi sinh viên học “ảo”…

Mới cách đây ít năm, khi nhắc tới 2 chữ “sinh viên”, hẳn nhiều người đã nghĩ ngay đến hình ảnh các bạn trẻ tri thức, năng động, hoạt bát, ham học hỏi và hăng say tham gia các hoạt động xã hội. Nói đến sinh viên tức là nói đến thế hệ đang nắm trong tay tri thức cùng với những hiểu biết về tiến bộ xã hội nói chung và sự phát triển đất nước nói riêng…

Việc bạn trẻ nào đó đậu vào Đại học vẫn là một niềm vui lớn, một cái nhìn ước ao trong tầm mắt của các bậc làm cha, làm mẹ. Song, thời gian gần đây, khi nhắc tới các bạn sinh viên, ít nhiều người đã có cái nhìn thay đổi, thậm chí còn lắc đầu ngán ngẩm bởi lối sống, tư duy, đạo đức có phần nông nổi, bồng bột và sai lệch của một bộ phận các bạn trẻ trên ghế giảng đường.

Thật đáng buồn nhưng không thể trách, bởi việc nêu gương sống và học tập từ các bạn trẻ hiện quá ít, còn những thông tin như “Sinh viên ĐHVH ném con từ tầng 31…” hay “7 sinh viên CĐSP nguy kịch vì uống rượu…” thì ít lâu lại bùng nổ tưng bừng trên báo chí, truyền thông. Theo một số chuyên gia cho biết, hiện trạng này phát sinh, phần lớn không những do các em còn non trẻ, bị choáng ngợp trước yếu tố xã hội phát triển nhanh, gia đình đang buông lỏng, mà cơ bản là các em đang “học ảo”, học cho bố mẹ, cho danh dự, chứ không phải cho thực chất cá nhân mình.

Khảo sát một vòng các giảng đường vào giờ lên lớp, người ta ngạc nhiên khi trên bục giảng, thầy cô đang say sưa cầm micro giảng bài, dưới giảng đường, phần ghế trống xấp xỉ ghế có người ngồi; sinh viên người ngáp ngắn dài, người đã “say giấc nồng” như thể đang nằm trên giường đệm; tiếp đó, miệng nói chuyện hoặc tay thoăn thoát lướt smartphone, nghe nhạc, chơi điện tử… Gần như các sinh viên không có giới hạn hay quy tắc phân biệt nào cho việc “lên giảng đường và nơi công cộng”.

Ảnh minh họa.

Hiện tượng sinh viên lười biếng học bài, làm bài đã trở thành quen thuộc. Ý thức học tập của sinh viên ngày càng kém đi cũng là điều dễ hiểu. Sự yếu kém này không phải là lượng tri thức tiếp thu ít đi mà là bản chất là mức độ quan tâm đến việc học của các em đã giảm, thái độ học thiếu nghiêm túc, tâm thế đến trường càng sai lệch. Nhiều học sinh xem thường việc học tập tri thức và rèn luyện bản thân, bởi có lẽ các em cho rằng: “Đỗ đại học là điều phải có để khoe mẽ, cho bằng bạn bằng bè, học vì bố mẹ muốn, lấy bằng được tấm bằng để sau này xin việc…”. Hàng vạn lý do để các em “chống đối việc học” và hàng nghìn lý do kéo các em xao nhãng, phân tâm: yêu đương, mải chơi, làm thêm, bận việc…

Việc học “ảo”, học thụ động, học cho có, học “lấy bằng” của sinh viên hiện nay là thật, nhưng không thể xét một vấn đề đơn giản trên một khía cạnh; cũng không thể chỉ nhìn vào mặt tốt, tích cực mà quên đi những điều còn tồn đọng, và ngược lại, mặt tiêu cực cũng có nguyên do của nó.

Khi còn học PTTH, ít nhiều các giáo viên có phần sát sao hơn với học sinh, có sự kết nối quản lý với gia đình, các em tuân thủ việc học theo kỷ luật… Tuy nhiên lên Đại học, các giảng viên chỉ chú ý đến truyền đạt kiến thức, chuyên môn, việc tự giác học của sinh viên là yêu cầu tất yếu. Thế nên, việc không tự quản lý được bản thân và chưa ý thức đúng tâm thế việc học cho ai, học làm gì, học để lấy kiến thức, hành trang sống hay học để lấy bằng tốt nghiệp khiến các em lệch khỏi quỹ đạo cần có.

Thêm nữa, việc xã hội phát triển kinh tế nhanh kèm theo nhiều cám dỗ mạnh mẽ hơn là việc học hành, việc không hiểu rõ vai trò, trách nhiệm của việc học đại học và thiếu đi người định hướng ban đầu là nguyên nhân chính khiến sinh viên xao nhãng và rời xa dần việc học tập. Lúc này, vai trò díu dắt “tiên học lễ, hậu học văn”, trước hết học đúng tâm thế, sau mới học đúng kiến thức nên được các giảng viên phát huy. Nhiều người phản đối quan điểm này, nhưng cũng khá nhiều người cho rằng việc này là bước đệm cho sinh viên năm nhất là hợp lý.

Trong đánh giá của các nhà nghiên cứu giáo dục, các thầy cô cũng nên chỉnh sửa, tự hoàn thiện, đổi mới và tạo ra phương pháp giáo dục riêng, tìm cách xóa bỏ triệt để tư tưởng học thụ động cho sinh viên, lôi cuốn sinh viên để cảm nhận được việc học về đường dài có giá trị hơn những cám dỗ tầm thường hiển hiện.

Phát biểu về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Công Khanh, giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội có nhận xét: “Đa số sinh viên được khảo sát mong muốn giảng viên áp dụng các phương pháp dạy học tích cực để tích cực hoá người học trong các giờ học… Có 88,8% sinh viên muốn các bài giảng của giảng viên gồm cả những tri thức mới không có trong giáo trình…”. Như vậy, việc dạy của các thầy cô để đối phó với học “ảo” ở sinh viên đó là “dạy thực”: dạy những điều thực sự cần, dạy những điều thực tế, dạy những gì thực dụng với xã hội, nghề nghiệp và dạy bằng thực chất đạo đức nghề nghiệp của chính mình…

Bằng Đại học có còn là tiêu chí tiên quyết cho nghề nghiệp sau này?

Nguồn tin từ Công ty tuyển dụng Navigos Search cho biết, trong thống kê mới nhất năm 2018, số sinh viên tốt nghiệp từ trường đại học không có việc làm cao gấp 5 lần học viên trường nghề. Thực tế đáng buồn là phần lớn sinh viên ra trường hiện nay không đáp ứng được những yêu cầu năng lực của nhà tuyển dụng. Muốn sử dụng được lực lượng lao động, các doanh nghiệp phải chấp nhận đào tạo lại từ đầu, kể cả những sinh viên tốt nghiệp từ những trường đại học hàng đầu.

Các nhà tuyển dụng có quan tâm bằng cấp, nhưng quan trọng hơn, họ quan tâm chất lượng, năng lực, khả năng thích nghi của chính sinh viên đó như thế nào chứ không phải việc bằng cấp hệ cao đẳng hay đại học, trung cấp hay kỹ thuật nghề. Như vậy, việc sinh viên cầm tấm bằng đại học trên tay không đồng nghĩa với việc có việc làm như ý, cả sinh viên và các bậc phụ huynh cùng nên hiểu điều này.

Với định hướng việc học tốt và rõ ràng, giảng viên “dạy thực”, khi đã được truyền đạt đúng tư tưởng học tập kèm hiểu rõ tâm thế, sinh viên có lẽ sẽ lựa chọn đường đi đúng đắn và chẳng mạo hiểm đánh đổi tương lai vì những điều trước mắt mơ hồ. Các sinh viên đang đứng trước ngưỡng cửa cuộc đời cũng sẽ học thật, học cho mình, trau dồi đạo đức, lối sống, chọn công việc mình đam mê và hiểu rõ: “Không phải tất cả cánh cửa mở ra cho tương lai đều phải đi qua cổng trường đại học”.

Mong rằng, thế hệ mới của sinh viên Việt Nam sẽ tự rèn luyện mình theo những chuẩn mực tốt đẹp từ xã hội, phấn đấu học tập nghiêm túc, nhận thức rõ vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của học tập đối với nhân cách và tương lai của chính mình. Đồng thời, nâng cao ý chí, xác định mục tiêu rõ ràng, sống có mơ ước, lý tưởng cao đẹp, hoài bão lớn lao.

Nga Ân

Cùng chuyên mục

Tin mới