Thứ Ba , 23:45, Ngày 16/07/2019

Gia đình và pháp luật

Vụ kiện 'đòi đất cho ở nhờ': Có giấy 'biếu' mảnh đất hay không?

Về lá đơn khiếu nại của vợ chồng ông Phạm Quang Thiện vụ “đòi đất cho ở nhờ”, đề nghị HĐXX làm rõ trước đây ông Thiện có “biếu” mảnh đất cho vợ chồng anh trai hay không?

Theo đơn của bà Nguyễn Thị Vệ và chồng là ông Phạm Quang Thiện ở số nhà 869 đường Hồng Hà, phường Chương Dương, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội thì gia đình ông Thiện có 3 anh em là ông Phạm Quang Thịnh, Phạm Quang Thiện, Phạm Thị Dung. Trước đó, ông Thiện cho người anh là ông Thịnh mượn đất làm nhà, nay đòi lại thì ông Thịnh không trả.

Ảnh minh họa.

Trong đơn ông Thiện cho biết: Ông là thương binh được hưởng trợ cấp thương tật hàng tháng, có con nhỏ nên được cơ quan ưu tiên phân phối cho 12 m2 nhà ở tập thể tại 178A khu tập thể nhà máy đèn, nay là 869 đường Hồng Hà. Năm 1974, ông Thiện và bà Vệ đến ở khu tập thể ven đê bỏ công khai phá, trồng trọt đến nay đã trên 40 năm.

Cuối năm 1987, ông Thịnh nghỉ hưu, có nguyện vọng chuyển cả gia đình từ Chi Nê (Hòa Bình) về Hà Nội, đến nhờ ông Thiện. Là anh em trong nhà, ông Thiện đồng ý cho ông Thịnh nhập hộ khẩu vào gia đình.

Năm 1989, ông Thịnh xin cho vợ là bà Mai Thị Dung chuyển công tác từ Chi Nê về xưởng sửa chữa vũ khí thuộc Quân khu Thủ đô. Để giúp bà Dung nhập hộ khẩu về Hà Nội, ông Thiện tạo điều kiện cho bà có chỗ ở tại nhà mình (thời đó phải có nhà tại Hà Nội thì mới được nhập khẩu). Do đó, ông Thiện nói gia đình anh thu dọn nhà lá bên cạnh ở tạm, nhà này gia đình ông Thiện dùng nấu cơm, chứa đồ do “khai hoang” thành diện tích xây dựng nhà, hẹn đến khi nào ông Thịnh được phân nhà tập thể thì sẽ trả lại ông Thiện.

Trong quá trình ở, ông Thịnh “nâng cấp” nhà cấp 4 lên thì ông Thiện phản đối, gửi đơn ra phường. UBND phường ra thông báo dừng việc xây dựng, tuy nhiên, mỗi ngày một ít, ông Thịnh “nâng cấp” thành nhà hai tầng. Năm 1992, ông Thịnh có đơn xin Quân khu Thủ đô phân nhà tập thể, trong đơn nêu rõ “Hiện chưa có nhà, đang ở nhờ nhà em trai”. Ông Thịnh đưa đơn để ông Thiện xác nhận “Gia đình ông Thịnh chưa có nhà, hiện đang ỏ nhờ nhà chúng tôi là em trai”. Chính quyền địa phương xác nhận, sau đó đơn vị của bà Dung đến kiểm tra thấy đúng nên đã cấp 52 m2 nhà cấp 4 cho bà Dung ở gần Huyện đội Thanh Trì.

Khi đã được phân nhà, bà Dung và ông Thịnh khất lần việc chuyển nhà, trả đất, bí mật bán nhà ở Thanh Trì không cho ông Thiện biết. Đến nay 4 con ông Thiện đã lớn, một con gái đi lấy chồng, hai con trai ở với ông, một con gái không có nhà phải đi thuê nhà ở. Ông Thiện đề nghị người anh trả lại đất và nhà nhưng ông Thịnh nhất quyết không trả. Cực chẳng đã, bà Vệ, ông Thiện khởi kiện ra tòa đòi đất. Ngày 6 và 9/12/2016, Tòa án nhân dân (TAND) quận Hoàn Kiếm mở phiên tòa xét xử vụ “đòi đất cho ở nhờ” giữa bên nguyên là bà Nguyễn Thị Vệ, ông Phạm Quang Thiện và bên bị là ông Phạm Quang Thịnh, chủ tọa phiên tòa là bà thẩm phán Trần Thị Thúy Hằng.

Tại tòa, ông Thịnh trình bày: Năm 1989, do sinh hoạt quá chật nên ông Thiện “biếu” ông mảnh vườn 80 m2 do ông Thiện lấn chiếm cơ đê, tờ giấy “biếu” này năm 1990 ông đã nộp lên Bộ Quốc phòng để nhập khẩu và chuyển công tác. Sau khi được biếu, ông Thịnh xây nhà, đóng thuế đất đầy đủ từ năm 1995 đến nay. Trước yêu cầu khởi kiện đòi đất, ông Thịnh không đồng ý trả vì những lý do sau: Ông Thiện đã biếu thì không được đòi lại, đất khai hoang từ năm 1974 là đất của Nhà nước, ông Thiện không có giấy tờ chứng minh quyền sở hữu nên không thể đòi lại, gia đình ông Thịnh sống yên ổn, có hộ khẩu thường trú từ trước năm 1993 nên có quyền được đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN).

Hội đồng xét xử nhận định ông Thiện sử dụng đất trong phạm vi bảo vệ cơ đê thuộc quyền quản lý của Nhà nước và chưa được cấp GCN nên theo điều 168 Luật Đất đai 2013 ông không có quyền chuyển nhượng, cho thuê, tặng, cho quyền sử dụng đất; ông Thịnh từ khi sử dụng đóng thuế đất đầy đủ, do đó HĐXX không chấp nhận yêu cầu của ông Thiện.

Tuy nhiên, việc san lấp của ông Thiện là có thật nên HĐXX yêu cầu ông Thịnh phải thanh toán tiền san lấp đất là 14.071.000 đồng. Sau phiên tòa, ngày 21/12/2016 Viện Kiểm sát nhân dân quận Hoàn Kiếm ra quyết định số 01/QĐKNPT-VKS-DS kháng nghị bản án số 10/2016/DSST ngày 9/12/2016 của TAND quận Hoàn Kiếm, đề nghị TAND thành phố Hà Nội xét xử phúc thẩm theo hướng hủy bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ để TAND quận Hoàn Kiếm xét xử lại vì theo Khoản 1, điều 5 Bộ Luật tố tụng dân sự, Tòa án chỉ giải quyết theo yêu cầu đương sự và trong phạm vi đơn khởi kiện, ở đây Tòa án buộc ông Phạm Quang Thịnh phải thanh toán tiền công san lấp là vượt quá phạm vi yêu cầu của đơn khởi kiện.

Luật đất đai quy định, những tranh chấp liên quan đến đất thì phải xử lý theo luật ở thời điểm phát sinh tranh chấp chứ không phải là luật ở thời điểm sau này. Vậy thì trước hết phải xác định quyền sử dụng đất thuộc về ai? Luật Đất đai 2003, Điều 50, khoản 4 công nhận quyền sử dụng đất của những người tuy không có giấy tờ về đất nhưng sử dụng trước 15/10/1993, ở đây ông Thiện, bà Vệ đã bỏ công san lấp đất vùng trũng thành đất ở, thực tế đã làm nhà cấp 4 trên đó, không bị cấp chính quyền phường, quận xử lý, có chứng nhận của nhiều hộ dân xung quanh nên quyền sử dụng đất thuộc về ông, bà là hợp lý, hợp tình, phù hợp với quy định của pháp luật. Tuy thế, Luật Đất đai 2003, Điều 49, khoản 4 còn có quy định những người được nhận tặng, cho quyền sử dụng đất thì được cấp GCN. Điều đó có nghĩa là nếu trước đây ông Thiện có giấy “biếu” ông Thịnh mảnh đất này thì ông Thịnh có quyền được cấp GCN, quyền sử dụng đất sẽ thuộc về ông Thịnh.

Để việc xét xử đúng pháp luật, đề nghị HĐXX làm rõ trước đây ông Thiện có “biếu” ông Thịnh hay không? Việc ông Thịnh chuyển nhà cấp 4 thành nhà 2 tầng kiên cố khi không được ông Thiện đồng ý vi phạm cả về đạo lý và pháp luật về xây dựng, cần phải cưỡng chế dỡ bỏ, trả lại nguyên trạng ban đầu. Bản án 01/2016/DSST đã bị kháng nghị theo hướng hủy, xử lại từ đầu, mong rằng bản án mới sẽ đưa ra quyết định đúng pháp luật, bảo vệ quyền lợi chính đáng, hợp pháp của công dân.

Trần Lê Dân

Nguồn : Kinh doanh & Pháp luật

Tin Liên quan

Tags : mâu thuẫn tranh chấp đất quyền lợi anh em

Tin Nhịp cầu bạn đọc tiếp theo

Tin Nhịp cầu bạn đọc mới nhất