Thứ Hai , 02:31, Ngày 22/07/2019

Gia đình và pháp luật

Võ Trọng Ân - Người cộng sản chân chính xứ Nghệ!

Qua các thế hệ, con cháu họ Võ có nhiều người giữ vai trò then chốt trong nhiều nhiệm vụ quan trọng của cách mạng. Và đồng chí Võ Trọng Ân, sinh năm 1899, là một trong những người con người như thế!

Đồng chí Võ Trọng Ân (bí danh Giáp) sinh tại làng Phù Xá (nay là xã Hưng Xá, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An) trong một gia đình có truyền thống khoa bảng và yêu nước. Năm 1918, với tinh thần muốn giết giặc cứu nước, người thanh niên trẻ tuổi Võ Trọng Ân cùng một người nữa là Võ Trọng Cánh đã được cụ Võ Trọng Đài chọn để làm liên lạc viên giữa Trại Cày với làng Phù Xá.

Đồng chí Võ Trọng Ân.

Sau khi được cụ Đài tin tưởng giao nhiệm vụ, được huấn luyện công tác giao liên, trở thành một mắt xích quan trọng trong trong phong trào Đông Du, Võ Trọng Ân cùng Võ Trọng Cánh đã thực hiện nhiều chuyến dẫn đường cho thanh niên yêu nước qua Trại Cày huấn luyện trót lọt. Trong đó có nhiều đồng chí sau này là cán bộ ưu tú của Cách mạng Việt Nam như Hồ Tùng Mậu, Hoàng Văn Hoan, Đặng Quỳnh Anh, Lê Hồng Phong, Phạm Hồng Thái, Lê Thiết Hùng…

Võ Trọng Ân không chỉ là người dẫn đường mà còn là người vận động, tổ chức cho những thanh niên đủ điều kiện xuất dương. Trường hợp như Lê Mạnh Thân, người cùng làng Phù Xá là một ví dụ. Anh đã tìm cho anh Thân một thẻ căn cước giả mang tên Lê Xuân Đào. Từ đó cái tên Lê Mạnh Thân (hay anh chắt Lũ) mang tên Lê Xuân Đào trong quá trình hoạt động của mình.

Năm 1926, Võ Trọng Ân và Lê Xuân Đào cùng bị giặc Pháp bắt. Võ Trọng Ân bị ghép tội đưa nhiều thanh niên xuất dương mà không được phép của chính quyền và anh còn có chân trong Hội Phục Việt. Bọn mật thám đã phát hiện ra tài liệu trong nhà thờ cụ Tú Lang đã bắt giam ông Ân giải đi. Do không đủ chứng cứ để khép tội, đầu năm 1928, Ân được tha tù.

Roi vọt và chế độ nhà tù hà khắc đã không lung lạc được con người gang thép ấy. Trải qua những ngày bị giam cầm và tra tấn, người thanh niên yêu nước Võ Trọng Ân càng hiểu sâu sắc hai chữ “độc lập”, “tự do”; càng nuôi thêm ý chí “giết giặc trả nợ nước”. Trở về quê nhà, Võ Trọng Ân tiếp tục tích cực trong các hoạt động yêu nước. Nhưng chưa được bao lâu thì Ân lại bị sa vào tay giặc lần thứ hai.

Bọn mật thám biết anh không chỉ là người đưa người xuất dương trái phép trước đây, mà còn là cán bộ lãnh đạo trong chi bộ Phù Xá, là người bạn chí cốt của Bí thư Phủ ủy Hưng Nguyên nên chúng đánh đòn phủ đầu ngay từ khi vừa đưa anh vào nhà tạm giam hòng làm nhụt chí người cộng sản.

Ở trong nhà lao Vinh, con người gầy yếu xương xương ấy vẫn “trơ như đá, vững như đồng”, mặc cho chúng đã dùng hết ngón đòn tra tấn, hơn nữa còn tích cực tham gia nhiều phong trào hoạt động ở trong tù, rèn đúc ý chí, nâng cao trình độ.

Tại làng Phù Xá và cả huyện Hưng Nguyên năm 1934, khi Võ Trọng Ân trở về, tình hình vẫn còn nghiêm trọng, xóm làng như bị trận bão lớn đi qua. Trong khi còn bí mật móc nối với cơ sở Đảng, bà Tường khẩn trương hỏi vợ cho anh. Gia đình đã rất cẩn thận khi tìm vợ cho một người hoạt động chính trị luôn phải đối mặt với nguy hiểm. Người vợ ấy không chỉ hiền thục, đảm đang việc nhà mà còn có gan vững tin ở chồng khi bị nhà đương cục bắt, thậm chí phải hy sinh như người anh họ Võ Trọng Cánh.

Thế rồi các chú bác trong họ đã chọn được chị Nguyễn Thị Nhuận, quê xã Hưng Long, con nhà gia giáo, có tinh thần yêu nước. Không phụ lòng trông mong của nhà chồng, chị Nhuận đã hết lòng chăm lo việc nhà cho chồng hoạt động cách mạng. Chị cũng tạo điều kiện, động viên em chồng là Võ Trọng Linh hoạt động, trở thành Đảng viên Cộng sản lớp đầu tiên những năm 1930.

Đầu năm 1935, đồng chí Võ Trọng Ân đã chủ động bắt liên lạc với đồng chí Lê Đình Vị - Tỉnh ủy viên, đồng chí Chu Huy Mân và đồng chí Võ Văn Nhượng (Nghi Lộc). Hai đồng chí Ân và Mân đã tích cực hoạt động cho việc phục hồi Phủ ủy Hưng Nguyên. Năm 1937, Chi bộ Đảng Phù Xá được khôi phục do Võ trọng Ân là Bí thư, ông và Chu Huy Mân đã đứng ra lãnh đạo phong trào ở Hưng Nguyên. Nhà thờ họ Võ trở thành địa điểm hoạt động của Tổng ủy, Phủ ủy và Tỉnh ủy Nghệ An.

Tháng 9/1940, Võ Trọng Ân được Xứ ủy và Tỉnh ủy giao nhiệm vụ tổ chức một Hội nghị với nội dung là học tập và triển khai Nghị quyết VII của Quốc tế Cộng sản và Hội nghị đã được tổ chức thành công. Sau đó không lâu, đồng chí Võ Trọng Ân và đồng chí Chu Huy Mân bị bắt do bọn mật thám chỉ điểm. Đồng chí Võ Trọng Ân bị khép tù chung thân và bị đi đày tại nhà lao Kon Tum.

Ngày 3/9/1945, Nhật đảo chính Pháp, lợi dụng tình hình chính trị rối ren, các Đảng viên Cộng sản đồng loạt đấu tranh đòi giảm hình phạt... Ở nhà lao Kon Tum, Buôn Mê Thuột, bọn Pháp lấy cớ giảm án sau khi chấp hành hình phạt. Thấy có nhiều tiến bộ, tha cho nhiều người, trong đó có đồng chí Võ Trọng Ân.

Về đến quê nhà, lúc này đồng chí mới biết rằng, người vợ của mình đã mất năm 1942, con gái đã chết đói từ đầu năm, may mà kịp cứu con trai Võ Trọng Cần, đang ốm đói trong nạn đói năm Ất Dậu. Nén đau thương, đồng chí Ân bắt tay ngay vào các nhiệm vụ của cách mạng. Mặc dù, lúc này là cái tên Trọng Ân luôn trong sự theo dõi gắt gao của bọn mật thám, nhưng với sự ngoan cường, khéo léo và từng trải, đồng chí luôn làm cho chúng phải thất vọng.

Tháng 12/1945, đồng chí Nguyễn Duy Trinh về Hưng Nguyên cùng đồng chí Võ Trọng Ân triệu tập Hội nghị Phủ ủy tại nhà đồng chí Nguyễn Quang (Cự Thôn) để quyết định nhiệm vụ mới. Hội nghị bầu ra đồng chí Võ Trọng Ân làm Bí thư Phủ ủy, phụ trách cấp ủy Việt Minh. Từ đó, dưới sự lãnh đạo của Phủ ủy, các Chi bộ Đảng được phát triển, các cấp bộ chính quyền được củng cố vững mạnh. Chính quyền đứng trước bao khó khăn thử thách, phải tổ chức sản xuất cứu đói, phát động dân lập quỹ ủng hộ kháng chiến, tiến hành bình dân học vụ, động viên thanh niên Nam tiến.

Khi cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ, đồng chí Võ Trọng Ân lên công tác ở tỉnh và là thành viên quan trọng trong Ban Chấp hành Đảng bộ Tỉnh. Sau thời gian công tác ở Tỉnh ủy, đầu năm 1947, Khu ủy Khu 4 điều đồng chí Võ Trọng Ân đi công tác tăng cường cho huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa. Sau 2 năm với sự góp sức của đồng chí Võ Trọng Ân, Huyện ủy Thọ Xuân được củng cố toàn diện; Chính quyền quản lý mọi mặt có hiệu quả. Đúng như đồng chí Tố Hữu, người bạn tù ở Kon Tum năm xưa, thấy tình hình đã tốt, lấy tư cách ủy viên Trung ương, đã đề nghị Liên khu 4 nên đưa đồng chí Ân về Tỉnh ủy Nghệ An làm nhiệm vụ là Trưởng Ban đặc biệt Công an tỉnh.

Lúc này, khu vực miền núi giáp biên giới Lào tình hình rất phức tạp. Quân Pháp tập trung bên kia biên giới Nghệ An - Lào, chúng tăng cường quân lính tập kích Noọng Hét và Keng Đu, dùng không quân đánh phá cầu Giát, Diễn Châu, bara Nam Đàn, tung gián điệp vào hệ thống nhà thờ Công giáo móc nối với phần tử phản động chống phá lại Chính phủ kháng chiến.

Nhưng với sự mưu trí, ngày 12/4/1950, Ban Công an đặc biệt đã bắt gọn tổ chức “Dân chúng liên hiệp” ẩn náu ở xã Đoài với đầy đủ chứng cứ. Thời gian làm trưởng Ban đặc biệt Công an tỉnh, đồng chí Ân đã phối hợp với Tỉnh Đội và các lực lượng quốc phòng - an ninh khác, góp phần quan trọng đưa ra những quyết định đúng, giữ vững được an ninh, chủ quyền vùng tự do Liên khu 4, trong đó có Nghệ An.

Với năng lực tổ chức đặc biệt đó, những năm 1952 – 1956, Tỉnh ủy điều động Võ Trọng Ân đi phát động giảm tô và cải cách ruộng đất. Đi kiểm tra và chỉ đạo nhiều nơi thấy hầu hết các địa phương có xu hướng “tả khuynh” những dòng nước đang chảy mạnh một chiếc sào không thể chống được bè lim. Nếu trong tấn công tội phạm những năm trước, đồng chí Ân kiên quyết bao nhiêu thì trong công tác này đồng chí lại mềm dẻo, uyển chuyển bấy nhiêu.

Đồng chí Võ Trọng Ân được Tỉnh ủy phân công làm Chủ nhiệm HTX mua bán tỉnh, cũng từ đó hệ thống hợp tác xã mua bán từng bước được hình thành và phát triển mạnh. Năm 1956, cả tỉnh có 71 cửa hàng và 62 hợp tác xã mua bán; Năm 1957 có 62 cửa hàng mậu dịch quốc doanh và 106 hợp tác xã mua bán. Hợp tác xã mua bán và thương nghiệp quốc doanh đã nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường và góp phần bình ổn giá cả một số mặt hàng thiết yếu như: vải, đường, gạo, muối, giấy, dầu hỏa, thuốc chữa bệnh…, cung cấp nông cụ nông nghiệp và sản phẩm cho tiêu dùng.

Cũng qua thực tế đó, Ban Chấp hành Đảng bộ đã bầu đồng chí vào Uy viên Thường vụ phụ trách công tác thanh tra rồi công tác Ủy ban kiểm tra của Tỉnh ủy. Cuối năm 1963, đồng chí Võ Trọng Ân bước sang tuổi 65, được Đảng, Nhà nước cho nghỉ hưu.

Với những đóng góp trong nhiều lĩnh vực, trong quá trình công tác ông được tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý: Huân chương Độc lập Hạng Nhì, Huân chương kháng chiến chống Pháp Hạng Nhì, Huân chương kháng chiến chống Mỹ Hạng Nhất, Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng, Huy hiệu vì sự nghiệp đoàn kết toàn dân… Cuộc đời cụ Võ Trọng Ân vắt qua hai thế kỷ và lớn lên vì sự nghiệp yêu nước, cách mạng cho đến khi thanh thản qua đời ở tuổi 97.

Vũ Thái Quảng

Nguồn : Kinh doanh & Pháp luật

Tin Liên quan

Tags : xứ nghệ Võ Trọng Ân cộng sản dòng họ Võ

Tin Nhân vật - Sự kiện tiếp theo

Tin Nhân vật - Sự kiện mới nhất