Chủ nhật, 16:28, Ngày 17/11/2019

Gia đình và pháp luật

Ta gửi gắm niềm tin nơi đâu

Xã hội mà ta đang sống ngày hôm nay có quá nhiều điều bất an đối với giới trẻ, và những điều bất an đó xảy ra ở khắp mọi nơi.

Nơi trước đây cho ta nhiều niềm tin nhất là học đường nay có rất nhiều độc tố: đó là sự dối trá, ganh ghét, nghi ngờ thậm chí là bạo động, căm thù. Trong xã hội thì có quá nhiều cám dỗ. Đó là ma túy, là danh lợi, là quán bar, nhà hàng, là sắc dục. Đối với bạn bè ta không thể nào kiểm chứng về độ an toàn, những đứa trẻ bây giờ có thể làm những điều mà trước đây dù trong suy nghĩa cũng còn ngại ngần. Những đứa con non nớt của chúng ta dù đến bất cứ đâu cũng khó lòng làm chúng ta có thể yên tâm được.

Cài lên ngực bông hoa cao quý là tình cảm đẹp nhất, là chữ Hiếu mà con cái gửi đến bậc sinh thành trong Lễ Vu Lan của Phật giáo. (Ảnh: Thái Quảng).

Chúng ta, những bậc làm cha làm mẹ đã cố gắng hết sức để dựng lên cho con mình những bệ đỡ đầu tiên trước hành trình gian khó của cuộc đời. Vậy mà những bệ đỡ đó có nguy cơ sụp đổ ngay từ khi mới đặt những viên gạch đầu tiên. Chúng ta phải gửi gắm niềm tin nơi đâu?

Trên tinh thần của những tín đồ có niềm tin Phật giáo, chúng ta thử hành trình tìm lại chính mình, tìm lại niềm tin tạo dựng bệ đỡ, hành trang cho lớp trẻ tự tin bước vào đời.

Người xưa đã từng có câu "tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ". Có lẽ muốn làm bất cứ việc gì thì trước hết và trên hết ta phải khẳng định nơi đầu tiên ta có thể đặt niềm tin là chính ta. Nếu như chính ta, gia đình ta không là điểm tựa, bệ đỡ cho con mình thì chắc chắn sẽ không có bất cứ bệ đỡ nào có thể có được.

Vậy nhưng chiến thắng chính mình là chiến thắng khó khăn nhất, gian nan nhất và oanh liệt nhất. Và có lẽ ít ai tự tin là đã chiến thắng được chính mình. Với thói quen gần như từ tiền kiếp tất cả chúng ta đều có quyền phán xét xã hội, phán xét môi trường xung quanh, đổ lỗi cho tất cả những xấu xa của thời cuộc và cố tình đặt ta ra ngoài những điều xấu xa, độc hại đang giết chết con mình.

Vậy nhưng nếu xét một cách thấu đáo nhất dù ta có là người đạo đức thế nào đi chăng nữa thì tất cả những độc hại của xã hội đều do ta vô tình hay cố ý gây nên.

Trước hết chúng ta tự soi xét từ tâm ta, tâm ta có thực sự an nhiên, tự tại trước những biến cố và cám dỗ của cuộc sống ngày hôm nay. Chúng ta có an lòng chấp nhận những điều đơn sơ nhất hiện đang có để vui lòng toàn tâm, toàn ý làm những việc lương thiện như "mười điều tâm niệm" mà Phật giáo đã dạy và luôn nhất tâm hướng về con mình. Chúng ta có khao khát, mong cầu để đạt được những điều mà những người cạnh ta đã có (mà theo phán đoán chủ quan thì ta không hề kém họ về mọi mặt).

Đó là tiền tài, nhà, xe, vị trí, quyền lực. Chúng ta có dằn vặt, đau khổ, thậm chí bất bình và cả sự phán xét, đánh giá của xã hội khi chúng ta thua kém về vật chất. Đó là sự bất lực của ta khi không thể lý giải thỏa đáng cho con cái mình về những cái ta có, ta không có, ta đáng có và ta nhận nhầm. Các bậc làm cha làm mẹ chắc chắn luôn hiểu rất rõ rằng không ai hiểu điều đó hơn những đứa con của chúng ta. Và chúng ta đừng đưa ra những bài giảng đạo đức cho con mình khi chính mình đang vi phạm những giá trị đạo đức đó.

Đây chính là những điều ta đã cố tình và đồng phạm tạo nên những suy đồi của xã hội hiện nay. Nếu không thể chiến thắng bản thân mình thì đừng lên dọng đạo đức dạy dỗ con mình, đừng phán xét xã hội. Bởi những lời dối trá của bạn chỉ làm cho bọn trẻ thêm khinh ghét những tiêu chuẩn đạo đức mà bạn đặt ra.

Bên cạnh đó còn có những điều vô tình chúng ta đã khiến cho những điều độc hại trong xã hội có điều kiện nảy nở hay ít nhất từng ngày xâm nhập vào đầu óc chưa có nhận thức thấu đáo của lớp trẻ hiện nay. Điều này rất khó nhận diện vì nó ẩn nấp và thể hiện hết sức tinh tế. Đó chính là sự trốn tránh trách nhiệm đấu tranh trước những điều xấu xa, độc hại hàng ngày diễn ra trong xã hội của chúng ta. Bạn cố gắng tròn vai làm một người tốt và tạo ra cho con bạn một vỏ bọc mà bạn vẫn nghĩ là an toàn. Trước mắt ta có thể thành công nhưng kết quả thật mong manh.

Xét trên cách nhìn, cách lý giải bản chất của Phật giáo (và của một số tôn giáo khác) chúng ta có thể thấy rằng, trên bề mặt chúng ta có thể lảng tránh những điều xấu xa, độc hại đó. Tuy nhiên về bản chất trong tâm chúng ta, trong ý thức chúng ta chúng ta không thể lảng tránh (vì hơn ai hết ta là người biết rõ nhất những điều xấu xa, độc hại đó, biết nguồn cơn và thậm chí biết là nên phải làm thế nào để hạn chế nó nhưng ta không hành động vì muốn ta yên thân) hiển nhiên chính ta luôn day dứt, luôn đau khổ, tự nhận ra sự yếu đuối, bất lực và hèn yếu của mình. Tâm niệm đó, tư tưởng đó ngày đêm dày vò chúng ta và chính nó ảnh hưởng sâu sắc không những đối với chính ta mà cả với con của chúng ta (chúng ta rất khó nhận ra điều đó).  Điều này tưởng chừng như không quan trọng nhưng là mấu chốt của vấn đề.

Xét trên phương diện hiện thực. Có thể con ta khi còn thơ dại nó chưa thể nhận biết những sự thật của cuộc đời. Nhưng đến khi lớn lên, khi chúng ta không thể bao bọc được nữa thì cái vỏ bọc ta tạo nên bị vỡ tan tành vì chính chung phải đối diện với cuộc sống, va chạm với những điều xấu xa, độc hại và phải tự mình lựa chọn nó và vì chúng ta đã cố gắng "lừa dối" chúng một thời gian dài trong vỏ bọc nên chúng đâu đủ sức đề kháng với thực tại. Và cùng lúc cái vỏ bọc đó vỡ ra cũng là lúc con ta bắt đầu trở thành như bao kẻ khác, thậm chí còn tệ hại hơn vì chúng đã có cảm giác bị dối lừa.

Còn có rất nhiều điều cần bàn khi tìm về một nơi gửi gắm niềm tin: Đó là những quy định cụ thể của một tập thể, một địa phương, một vùng miền. Đó có thể là truyền thống của một gia đình, một dòng họ. Đố là phong tục, tập quán là truyền thống văn hóa của dân tộc. Đó có thể là cả một hệ thống luật pháp của quốc gia.

Vậy nhưng, trước hết và trên hết từng người cha, người mẹ hãy biết chấp nhận hy sinh để thực hiện từng phần và đi đến toàn triệt "Mười điều tâm niệm" của Phật giáo. Bởi có lẽ đây mới là nơi có thể gửi gắm niềm tin thật sự vững chắc.

Mùa Phật đản xin có thêm điều tâm sự.

Nguyễn Văn Long
Phó ban Tôn giáo tỉnh Nghệ An

Nguồn : Kinh doanh & Pháp luật

Tin Liên quan

Tags : xã hội giới trẻ Phật Đản lời răn dạy

Tin Đọc & Suy ngẫm tiếp theo

Tin Đọc & Suy ngẫm mới nhất

Tin đọc nhiều