Thứ Tư , 17:24, Ngày 24/04/2019

Gia đình và pháp luật

Những hành vi đáng sợ khi nghiện mạng xã hội

Các thông tin, hình ảnh cá nhân được chia sẻ trên MXH đều có thể được cư dân mạng sử dụng với nhiều mục đích khác nhau: để đùa vui, để trêu trọc, để câu view, câu like, để bán hàng online…

Hết 'tế sống' bạn bè đến giỡn mặt 'ông trùm xã hội đen'

Hội chứng dân Việt nghiện mạng xã hội ở mức 'bệnh viện trả về' đã không còn là câu chuyện riêng ai. Nguy hại hơn khi những thông tin, hình ảnh của cá nhân bị sử dụng với những mục đích xấu như xâm hại đến quyền riêng tư của nạn nhân, hay nói xấu, vu khống, bôi nhọ hình ảnh, uy tín nạn nhân hoặc được dùng để lừa đảo, chiếm đoạt tiền và tài sản của người khác...

Có thời gian, trên MXH rộ lên trào lưu chụp ảnh bạn bè đang ngủ rồi làm “lễ truy điệu sống”, với mục đích gây cười. Hay những bức ảnh chụp bạn cùng phòng ngủ trong các tư thế hồn nhiên, nhạy cảm nhất cũng được tung lên mạng để trêu chọc nhau.

Từ đó ra đời câu nói được lưu truyền rộng rãi trên MXH: “Đừng ngủ khi đứa bạn thân còn thức!”. Những trò đùa này nhiều khi cũng khiến cho nạn nhân khó chịu, bực tức, và có khi gây ra những hậu quả đáng tiếc.

Một bệnh nhân nhập viện trong tình trạng có dấu hiệu tâm thần và được cho là do nghiện MXH. (Ảnh minh họa: Baophunu.vn).

Một trào lưu đùa "tế sống" bạn bè trên cộng đồng MXH một thời. (Ảnh: Facebook/internet).

Bên cạnh đó, có nhiều trường hợp thông tin, hình ảnh của cá nhân, tổ chức bị lợi dụng, hoặc bị làm giả, mạo danh với mục đích trục lợi, lừa đảo.

Như mới đây, NSND Hoàng Dũng đã phải lên tiếng khi trên Facebook xuất hiện một trang bán hàng đã mạo danh ông để quảng cáo, chào bán thuốc trị ngáy.

“Thật bực mình khi liên tục có người hỏi về thuốc chống ngáy và được biết có một trang bán hàng đã lợi dụng, cắt ghép hình ảnh của mình để quảng cáo. Tôi yêu cầu các bạn hãy gỡ xuống và tôi yêu cầu mọi người hãy chia sẻ bài viết này của tôi để chấm dứt tình trạng giả dối này. Tôi nghĩ có lẽ đây là thuốc giả nên mới có cách làm ăn kiểu này”, Người phán xử đã phải "lên phây" thanh minh.

"Ông trùm Phan Quân" hẳn cũng không thể ngờ có ngày danh tiếng và hình ảnh của mình bị người khác lợi dụng một cách công khai trên MXH để bán thuốc như vậy. May cho kẻ mạo danh, ngoài đời, NSND Hoàng Dũng không phải ông trùm như trong phim!

"Ông chủ Tập đoàn Phan Thị" cũng không khiến cư dân nghiện MXH ngán gì mà không giỡn mặt. (Ảnh: Facebook/internet).

Không chỉ riêng NSND Hoàng Dũng, trước đó cũng đã có nhiều người nổi tiếng bị mạo danh trên MXH với mục đích quảng cáo trái phép, hay thậm chí là lừa đảo chiếm đoạt tiền, như trường hợp của NSND Lan Hương trong “Sống chung với mẹ chồng” rồi trường hợp của nghệ sĩ Cát Phượng, ca sĩ Phương Thanh, NSƯT Hoài Lình, Hoa hậu Việt Nam 2012 Đặng Thu Thảo... mà báo chí đã phản ánh.

Cũng có những vụ việc mà hậu quả của nó đã vượt khỏi ra phạm vi của thế giới ảo. Việc phát tán clip nhạy cảm, clip quay trộm bị đưa lên mạng là một ví dụ. Nạn nhân của những hành động này thường chỉ biết xấu hổ, im lặng, không dám lên tiếng. Chỉ đến khi sự việc ngoài tầm kiểm soát thì họ mới tìm đến các cơ quan bảo vệ luật pháp để cầu cứu.

Nhưng không phải ai cũng đủ thời gian, bỏ công sức và can đảm để đứng lên bảo vệ quyền lợi của mình. Đã có những trường hợp đáng tiếc xảy ra khi nạn nhân của những hành vi phát tán clip nhạy cảm trên mạng đã tìm tới cái chết để giải quyết vấn đề của mình.

Mới đây nhất là vụ nữ sinh H.T.L ở Quỳnh Lưu (Nghệ An) tự tử do clip quay cảnh em và bạn nam cùng lớp hôn nhau bị đăng tải trên MXH. Bạn thân của L cho biết, tối 10/3 em này có gọi, nhắn tin nói đoạn clip quay lại cảnh L và bạn nam có hành động hôn nhau trong lớp đã bị đưa lên mạng. Và sang ngày hôm sau, gia đình H.T. L phát hiện nữ sinh này tự tử trong ao nước gần nhà.

Hoặc vụ việc của nữ diễn viên, ca sĩ H.T.L trước đây. Clip quay lại cảnh nóng giữa cô và bạn trai sau khi bị tung lên mạng đã phát tán với tốc độ nhanh đến chóng mặt. Cuộc sống của cô bị đảo lộn hoàn toàn. Cô đã phải chịu những lời đàm tiếu, những ánh mắt soi mói, thành kiến trong thời gian khá dài sau biến cố này.

Giới trẻ Việt đang rơi vào tình trạng "ăn, sống, ngủ" cùng MXH: (Ảnh minh họa: Tuoitre.vn).

Cũng có những cá nhân bỗng nhiên thấy hình ảnh đăng trên trang cá nhân của mình bị gán với những diễn viên xuất hiện trong các clip sex, khiến cho họ phải một phen khốn đốn, không hiểu vì sao mình lại bị dính vào những tin đồn thị phi như vậy.

Điển hình là trường hợp của nữ MC xinh đẹp Đ.L, trở thành là nạn nhân của MXH, bị thêu dệt là nhân vật nữ trong 1 clip sex có nguồn gốc nước ngoài. Trên đây chỉ là một vài ví dụ trong hàng nghìn thậm chí hàng triệu hình ảnh, thông tin cá nhân đời tư bị nhiều đối tượng "sống dựa" vào MXH lợi dụng mà trong khuôn khổ bài viết baonhandao.vn không thể đề cập đầy đủ.

Câm lặng hay lên tiếng?

Ngày nay, sử dụng MXH đã trở thành một nhu cầu thiết yếu đối với nhiều người. Trong thế giới ảo của không gian mạng, không tránh khỏi có lúc người sử dụng mạng bỗng nhiên bị dính líu vào các vụ việc không hay như đã nêu ở trên, và trở thành tâm điểm đàm tiếu của mọi người.

Với người đã trưởng thành, khi không may vướng phải những vụ việc tiêu cực ấy, họ có đủ sự chín chắn, từng trải, đủ bản lĩnh và nghị lực, đủ tiềm lực tài chính và các mối quan hệ xã hội để đương đầu và vượt qua; như diễn viên H.T.L, MC Đ.L...

Nhưng với những cư dân MXH trẻ tuổi, đặc biệt là các em ở lứa tuổi học sinh phổ thông lại khác. Ở độ tuổi này, nhân cách của các em đang được hình thành. Các em vẫn chưa có đươc sự chín chắn và trưởng thành trong suy nghĩ.

Vì vậy, khi bị vướng vào những ảnh hưởng xấu trên MXH, các em dễ rơi vào tâm trạng hoang mang, lo lắng và nảy sinh ra các suy nghĩ tiêu cực. Trong các vụ việc phát tán clip nhạy cảm, đối tượng dễ bị tổn thương nhất, thiệt thòi nhất là các em gái.

Theo TS, bác sĩ Dương Minh Tâm, Trưởng phòng Điều trị rối loạn liên quan stress, Viện sức khỏe tâm thần Quốc gia thì ở vào độ tuổi mới lớn, khi các em bị ảnh hưởng bởi những hệ quả xấu của MXH thì rất dễ phát sinh ra những hậu quả tiêu cực.

Dễ nhận thấy nhất là kết quả học tập của các em giảm sút. Rồi tính cách các em thay đổi, sống khép kín, thiếu trách nhiệm đối với bản thân và mọi người xung quanh. Kéo theo đó là sự suy giảm về thể chất do các em quá mải suy nghĩ về những vấn đề xảy ra trên MXH mà quên đi việc tự chăm sóc bản thân như ăn, ngủ, nghỉ. Các em thường cảm thấy hoảng loạn, tuyệt vọng, thậm chí nghĩ đến cái chết.

Trong những trường hợp này, bình tĩnh là điều cần phải làm trước tiên. Tiếp sau đó người bị ảnh hưởng bởi MXH cần phải tránh xa, thậm chí cách li hẳn với MXH để không bị ảnh hưởng bởi những lời bình luận, phán xét của cư dân MXH. Đồng thời người bị ảnh hưởng bởi MXH cần tâm sự, chia sẻ với bố mẹ, người thân hoặc bạn bè tin tưởng để tìm sự đồng cảm, lời khuyên và hướng giải quyết đúng đắn.

Khi nhận thấy mức độ nghiêm trọng của sự việc thì cần phải tìm đến các cơ quan bảo vệ pháp luật để bảo vệ quyền lợi của mình.

Để tránh những sự việc đáng tiếc trên, mỗi cá nhân sử dụng MXH nên có những kĩ năng cần thiết để tự bảo vệ mình trong không gian mạng ảo:

1. Không nên đăng tải những thông tin cá nhân công khai trên mạng (như ngày tháng năm sinh, địa chỉ, số điện thoại...). Điều này khiến cho bạn dễ trở thành mục tiêu của các đối tượng xấu.

2. Không nên đăng tải những thông tin về tài chính của mình lên mạng (như mức lương, thu nhập, tình hình chi tiêu...). Đây là một điều quan trọng cần nhớ, để tránh ánh mắt nhòm ngó của bọn tội phạm.
Không nên đăng tải quá chi tiết về các mối quan hệ của mình. Điều này sẽ làm mất đi sự tôn trọng và tin tưởng của đối tác.

3. Không nên chia sẻ những hình ảnh riêng tư, những clip nhạy cảm. Điều này sẽ khiến bạn dễ dàng trở thành tâm điểm bàn tán, đàm tiếu. Thậm chí những tư liệu này có thể bị cắt ghép, hoặc phát tán trên những trang web sex, tạo ra những scandal không đáng có cho chủ nhân.

4. Không nên đưa ra những bình luận mang tính tiêu cực, xúc phạm đến người khác.

Như thế nào mới là "nghiện" mạng xã hội?

Theo bác sĩ La Đức Cương - Giám đốc Bệnh viện Tâm thần TW 1, cần phân biệt rõ việc thói quen dùng mạng xã hội, chơi game thông thường và "nghiện" chúng.

"Nghiện" tức là bạn dành quá nhiều thời gian (trên 4 - 5 tiếng/ngày) để sử dụng mạng xã hội - để lướt Facebook, chơi game. Bạn sử dụng mạng để đem lại sự sảng khoái, đó là lý do duy nhất giúp bạn tồn tại qua ngày, mọi thứ khác trở nên vô nghĩa.

Và đương nhiên, điều này sẽ ảnh hưởng đến các hoạt động quan trọng khác trong cuộc sống như làm việc, học tập, duy trì mối quan hệ trong gia đình và ngoài đời.

"Nghiện mạng xã hội là bạn dành quá nhiều thời gian để sử dụng mạng xã hội - để lướt Facebook, chơi game. nhằm đem lại sự sảng khoái. Đó là lý do duy nhất giúp bạn tồn tại qua ngày, mọi thứ khác trở nên vô nghĩa.

Trong khi đó, nếu bạn sử dụng mạng xã hội có mục đích rõ ràng (để làm việc, để kinh doanh.), chơi game chỉ là để giải trí (dưới 60 phút/ngày) thì đó không được coi là "nghiện".

Lăng mạ, làm nhục người khác trên MXH có thể bị xử lý theo luật Hình sự

Bộ luật Hình sự 2015

Nghị định số 174/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi pham hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, công nghệ thông tin và tần số vô tuyến điện.

Theo đó, hành vi lăng mạ, bôi nhọ, làm nhục người khác trên mạng xã hội là vi phạm pháp luật. Tùy theo mức độ vi phạm mà có thể xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Về xử phạt hành chính, căn cứ điểm g), khoản 3, Điều 66 Nghị định số 174/2013/NĐ-CP:

Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

g) Cung cấp, trao đổi, truyền đưa hoặc lưu trữ, sử dụng thông tin số nhằm đe dọa, quấy rối, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác;

Nếu hành vi lăng mạ, làm nhục người khác trên mạng xã hội một cách nghiêm trọng thì sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tội danh làm nhục người khác. Căn cứ khoản 1, điểm e) khoản 2 điều 155 Bộ luật Hình sự 2015:

Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác, thì bị phạt cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm.

Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm:

e) Sử dụng mạng máy tính hoặc mạng viễn thông, phương tiện điện tử để phạm tội;

Theo NĐ&ĐS

Tags : mạng xã hội hệ lụy

Tin Việt Nam tiếp theo

Tin Việt Nam mới nhất