Thứ Tư , 08:45, Ngày 21/02/2018

Gia đình và pháp luật

Nhớ những bài thơ chúc Tết của Bác

Trong không khí ấm áp, hân hoan chào đón Tết Mậu Tuất 2018, chúng ta lại bồi hồi nhớ lại cách đây 50 năm, trong đêm giao thừa, Chủ tịch Hồ Chí Minh chúc Tết đồng bào, chiến sĩ cả nước bằng 4 câu thơ.

Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua

Thắng trận tin vui khắp nước nhà

Nam Bắc thi đua đánh giặc Mỹ

Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!

Sau lời chúc Tết của Bác, Đài Tiếng nói Việt Nam kịp thời đưa tin đồng bào, chiến sĩ miền Nam mở đợt tấn công vào kẻ thù ở nhiều nơi… Đồng chí Vũ Kỳ - thư ký riêng của Bác đã kể lại rằng, Bác đã chuẩn bị thư chúc Tết Mậu Thân 1968 khoảng ba tháng trước. Sáng chủ nhật 31/12/1967, Bác ra Phủ Chủ tịch để đọc ghi âm thư chúc Tết. Chị Trần Thị Tuyết ngâm bài thơ chúc tết vừa để Bác nghe, vừa để ghi âm phát lúc giao thừa. Sáng ngày 1/1/1968, Bác gửi Thư chúc mừng năm mới tới toàn thể cán bộ và đảng viên cả nước.

Bác Hồ dành sự quan tâm đặc biệt tới trẻ em và thiếu nhi cả nước.

Trong thư, Bác gửi lời chúc mừng đến các nước xã hội chủ nghĩa anh em, các nước bầu bạn và nhân dân toàn thế giới, kể cả nhân dân tiến bộ Mỹ đã nhiệt liệt ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân ta; chúc kiều bào ta ở nước ngoài, năm mới cố gắng mới, tiến bộ mới!. Đối với đồng bào và chiến sĩ cả nước luôn khắc ghi mãi lời Bác.

Bác đang nghe bài thơ chúc Tết qua Đài Tiếng nói Việt Nam, và khi đài phát xong câu cuối Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!, Bác nói khẽ: Giờ này, miền Nam đang nổ súng! Và Bác đã chỉ ra kẻ thù số một của dân tộc Lạc Hồng là đế quốc Mỹ trong khi chúng cố đưa quân ào ạt vào miền Nam, đánh phá bằng không quân ra miền Bắc xã hội chủ nghĩa… Những vần thơ Tết của Bác Hồ còn có vai trò như một lời hiệu triệu. Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968, chúng ta ký hiệu với nhau, cứ đến câu thơ cuối cùng kết thúc lời chúc Tết của Bác là nổ súng.

Tinh thần mạnh mẽ của cuộc tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 của quân và dân ta buộc Mỹ phải xuống thang chiến tranh, chấm dứt ném bom và đánh phá miền Bắc, thừa nhận chính thức Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, ngồi vào bàn đàm phán Paris để giải quyết chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam. Nếu thơ trữ tình được Bác chủ yếu sử dụng chữ Hán, với những lối ví von hình ảnh, uyên thâm thì thơ Tết và thơ cổ động lại được chủ yếu viết theo chữ Quốc ngữ với lối viết giản dị, rõ ràng thể hiện tinh thần mạnh mẽ, ý chí quyết tâm của vị lãnh tụ.

Nếu mừng xuân của Bác trong năm 1968 là lời chúc đầu năm mới mang tính khẳng định lại nét truyền thống trên chiến trường chống Mỹ, Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua; thì đến tháng 3 năm 1968 Bác viết bài thơ “Không đề” với tâm trạng rạo rực tin vui của một thi nhân:

Vì độc lập, vì tự do

Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào

Tiến lên !Chiến sỹ đồng bào

Bắc Nam sum họp Xuân nào vui hơn…..

Tính đến mùa xuân này là 49 mùa xuân (1969 - 2018) Bác Hồ mãi mãi ra đi. Và cũng có nghĩa là 49 giao thừa không còn có được sự hồi hộp chờ đợi giây phút thiêng liêng: Bác Hồ đọc thơ chúc tết đồng bào, chiến sĩ cả nước và kiều bào ở nước ngoài trên Đài tiếng nói Việt Nam.

Bác Hồ nghe lại bài phát biểu đại hội Đảng lần thứ 3 tại xe lưu động Đài Tiếng nói Việt Nam.

Ngày Bác còn sống, cứ đúng thời khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới, tất cả đất trời đang rộn rã tiếng pháo bỗng dưng im bặt. Trong mỗi căn nhà, mọi người như nín thở chờ đợi từ chiếc đài đường dây sau một hồi rẹt rẹt chợt lặng đi rồi bỗng cất lên tiếng cô phát thanh viên: “Nhân dịp năm mới, mời đồng bào, chiến sĩ trong cả nước và kiều bào ở nước ngoài lắng nghe thơ chúc tết của Hồ Chủ tịch”. Sau đó là lời đầm ấm của Bác vang lên: “Đồng bào, chiến sĩ và kiều bào ở nước ngoài thân mến! Các cháu thanh thiếu niên yêu quý…”.

Trong suốt cuộc đời mình, Bác đã làm tất cả 22 bài thơ chúc tết. Có năm Bác đọc thơ sau lời chúc tết nhưng cũng có năm Bác chúc tết bằng thơ. Bài thơ đầu tiên là Thơ chúc tết Xuân Nhâm Ngọ (1942), Bác đã viết: “Chúc đồng bào ta đoàn kết mau! Chúc Việt Minh ta càng tấn tới. Chúc toàn quốc ta trong năm này. Cờ đỏ ngôi sao bay phất phới!”. Bài cuối cùng Bác viết là vào năm Kỉ Dậu (1969).

Tư tưởng xuyên suốt trong 22 bài thơ chúc Tết của Chủ tịch Hồ Chí Minh được sáng tác từ năm 1946 đến 1969, là “tư tưởng về dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc”. Ý nguyện và khát vọng giải phóng dân tộc, mong muốn cho dân tộc được hòa bình, độc lập, thống nhất luôn xuất hiện trong các bài thơ chúc Tết. Các từ ngữ như “kháng chiến”, “thắng lợi”, “độc lập”, “thành công”, “chiến thắng”, hòa bình”, “thống nhất” luôn xuất hiện trong thơ chúc Tết của Bác.

Những bài thơ chúc Tết gửi tới đồng bào, chiến sĩ cả nước của Bác có lời gọn như khẩu hiệu và ý rõ như hiệu triệu. Hiệu triệu mọi việc phải tiến tới. Trong đó có hai việc lớn là kiến quốc và kháng chiến. Kiến quốc thì mau thành công. Kháng chiến thì mau thắng lợi. Bác Hồ đặt nhiệm vụ kiến quốc trước, kháng chiến sau vì đó là đầu năm 1946, khi kháng chiến mới chỉ xảy ra ở Nam Bộ. Còn sau ngày 19/12/1946, nghĩa là Thơ chúc Tết các năm 1947, 1948, 1949, 1950, 1951, 1952, 1953 thì chỉ nói đến nhiệm vụ kháng chiến. Có nói thêm thi đua và tăng gia sản xuất cũng chỉ là nói đến mấy biện pháp cần làm để kháng chiến mau thành công. Lưu ý cái đích của lời chúc không phải chập chờn giữa Thắng và Thua mà phải Thắng, giữa Thành và Bại mà phải Thành. Thành và Thắng là cái tất yếu không bàn ở chỗ đó, mà ở chỗ phải Mau, mau đến thành công và mau đến thắng lợi.

Ngày 27/1/1947, vào đêm giao thừa Tết Đinh Hợi, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tới thăm Đài Tiếng nói Việt Nam (lúc đó đang sơ tán tại hang Long Sơn, cạnh chùa Trầm, xã Phụng Châu, huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây, nay thuộc TP Hà Nội). Tại đây, lần đầu tiên, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc Thơ chúc Tết trên Đài Tiếng nói Việt Nam. Như bao mùa xuân trước, ngày 1/1/1969, nhân dịp năm mới Hồ Chủ tịch gửi thư chúc mừng tới đồng bào và và chiến sĩ cả nước. Và đây cũng là bài thơ chúc Tết cuối cùng của Người:

“Năm qua thắng lợi vẻ vang,

Năm nay tiền tuyến chắc càng thắng to.

Vì độc lập, vì tự do,

Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào.

Tiến lên!

Chiến sĩ, đồng bào!

Bắc Nam sum họp, xuân nào vui hơn”.

Toàn áng thơ toát lên không khí tự tin, hào sảng tên con đường kháng chiến chống Mỹ xâm lược, bảo vệ độc lập tự do của Tổ quốc, tư thế là của người nắm lẽ phải, đang chiến thắng, lời lẽ giản dị đến không thể giản dị hơn.

Mỗi mùa xuân đến, có lẽ trong tâm tưởng của rất nhiều người Việt Nam ở trong nước cũng như ở nước ngoài luôn nhớ về Bác và luôn khắc ghi những lời căn dặn của Người.

Văn Thịnh

Nguồn : Kinh doanh & Pháp luật

Tags : bác hồ tết Bài thơ

Tin Nhân vật - Sự kiện tiếp theo

Tin Nhân vật - Sự kiện mới nhất