Thứ Tư , 22:28, Ngày 15/08/2018

Gia đình và pháp luật

Nhà văn Sương Nguyệt Minh: Văn chương là cái nghiệp… không bỏ được!

Đại tá, nhà văn Sương Nguyệt Minh đến với văn chương khá muộn. Năm 35 tuổi, khi đang làm trợ lý văn hóa văn nghệ cho Viện Quân y 103, bỗng nhiên ông “nuôi mộng” văn chương.

Thế nhưng, truyện ngắn đầu tay đăng báo không hề êm xuôi, bị không ít báo từ chối, đến khi được in, thì dính vào kiện tụng… Để tìm hiểu về quá trình sáng tác và nghiệp văn chương của ông, phóng viên đã có cuộc phỏng vấn Đại tá, Nhà văn Sương Nguyệt Minh.

PV: Theo tôi được biết, ông là người lính đến với nghiệp văn khá muộn, khởi đầu là viết truyện ngắn, nhưng gần đây, bạn đọc thấy ông “rẽ ngang” sang viết tiểu thuyết và tạo được dấu ấn trong lòng bạn đọc. Xin ông chia sẻ rõ hơn về việc “chuyển hướng” này?

Nhà văn Sương Nguyệt Minh: Nhà văn có người viết tản văn suốt đời, có người viết truyện ngắn suốt đời, hay viết tiểu thuyết suốt đời. Tôi không nằm trong số đó. Với tôi, không có chuyện “rẽ ngang” hay “rẽ dọc”. Cũng như nhiều nhà văn khác, tôi viết mọi thể loại văn xuôi. Chỉ có điều tôi dành cho tiểu thuyết xuất hiện cuối cùng bởi lẽ: Một là, tiểu thuyết cần đến sự chiêm nghiệm sáng tác đến độ chín nhất định, cần thời gian và thời gian của đời nhà văn phải ở lúc sung sức nhất cả sức khỏe và nội lực sáng tạo. Tôi viết tiểu thuyết lúc tôi đang tràn trề năng lực sáng tạo.

Hai là, chỉ viết tiểu thuyết khi tìm kiếm được cách viết mới, không dẵm lên con đường sáng tạo thế hệ cha anh đi trước. Tôi trăn trở và đến khi tôi tìm được cái tôi mong muốn, thì tiểu thuyết “Miền hoang” mới ra đời.

PV: Là người lính từng trực tiếp cầm súng chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam và chiến trường Campuchia năm 1979, xin ông chia sẻ với bạn đọc những ký ức tại chiến trường để hình thành nên những tập truyện ngắn, tiểu thuyết của mình sau này?

Đại tá, Nhà văn Sương Nguyệt Minh.

Nhà văn Sương Nguyệt Minh: Tôi là nhà văn chiến tranh. Thời trai trẻ cũng là thời ước mơ, khát vọng, hành động ở... rừng và chiến trận. Nhà văn chiến tranh có ba loại: Một là, nghe người từ chiến trường về kể rồi viết. Hai là, “đi xem”, thực ra là chứng kiến người ta đánh nhau rồi viết. Ba là, đánh nhau và viết, hoặc đánh nhau xong rồi viết. Tôi thuộc loại nhà văn thứ ba - đánh nhau xong rồi viết. Và như vậy, tôi viết bằng sự tưởng tượng, hư cấu nhưng cũng viết bằng ký ức chiến trận. Không gian sông Vàm Cỏ Đông, đồng Bưng, cánh đồng chó ngáp, những cây thốt nốt và tiếng đại bác từ phía bên kia biên giới bắn sang... cứ lặp đi lặp lại trang các sáng tác của tôi. Rồi không gian sông Tonle Sap, những cánh rừng Âm Leng, U Đông, các gương mặt mệt mỏi, nhàu nhĩ của người Khmer chạy loạn, những ngày đói khát, những cái chết thảm của đồng đội... ám ảnh tôi, và đi vào sáng tác của tôi.

PV: Phải chăng vốn là người lính phải đối mặt với sự khốc liệt của chiến tranh, những đau thương và mất mát chính “chất xúc tác” để ông hình thành tiểu thuyết đầu tay “Miền hoang” đã thu hút đông đảo bạn đọc thời gian qua?

Nhà văn Sương Nguyệt Minh: Cảm hứng để viết tiểu thuyết “Miền hoang” bắt đầu từ những cái chết của đồng đội tôi. Tôi có hai người bạn cùng làng, nhập ngũ cùng ngày, cùng đơn vị... hi sinh rất thê thảm. Cái chết kinh khủng và thương tâm nhất là bạn tôi cũng là người anh em trong họ tôi: ban đêm anh ấy đi tiểu bị bọn lính Pol Pot mò vào, điểm huyệt lôi ra bãi bí ngô ở bãi sông Tonle Sap giết rồi đóng 5 cái cọc: một cái vào miệng, hai cái vào hai bàn tay, hai cái vào hai bàn chân.

Cảm hứng nữa là bạn lính cùng xã, cùng huyện, đi cùng đợt, cùng đơn vị mỗi năm đến ngày kỉ niệm nhập ngũ gặp nhau, họ cứ trách tôi, thúc giục tôi viết về những ngày khốn khổ, mất mát, hi sinh ở chiến trường biên giới Tây Nam và chiến trường K. Còn những ngày đói, khát ở biên giới và những cánh rừng Campuchia chỉ là các chất liệu, là bột để tôi gột nên hồ.

PV: Đề tài chiến tranh là một đề tài khó, đòi hỏi phải có thực tiễn và trải nghiệm nên đội ngũ những người viết trẻ hiện nay “dè chừng” với đề tài này. Là người viết về đề tài chiến tranh cách mạng ông quan niệm như thế nào về thực tế này và kỳ vọng gì ở đội ngũ những người viết trẻ trong thời gian tới?

Nhà văn Sương Nguyệt Minh: Thực ra, đề tài chiến không dành cho riêng ai, và cũng không có ai độc quyền. Mỗi người viết có trải nghiệm riêng. Các nhà văn trẻ chưa một lần mang sắc phục nhà binh, chưa một lần ngửi mùi thuốc đạn vẫn có thể viết hay về chiến tranh. Nếu có văn tài, có niềm say mê đề tài này, họ sẽ có cách tiếp cận chiến tranh theo cách của họ. Chiến trường xưa đã hầu như mất hết dấu vết. Nhưng, những người lính trận thương tật đầy mình vẫn còn sống. Chỉ nghe kể, đồng cảm và hình dung lại không gian chiến trận, mất mát, gian khổ, thân phận người lính, tâm trạng con người..v..v, rồi chép lại cũng đủ hay.

Nhà văn nghe chuyện chiến tranh rồi viết là thế. Lính tráng nhiều người kể có duyên lắm, có giọng riêng lắm. Cứ tiếp cận họ, họ tả cho cả một trận đánh, tả cả hình dáng, gương mặt, ánh mắt đến tâm trạng trước giây phút nổ súng cũng là một cách thực tế.

Nữ nhà văn Svetlana Alexievich - chủ nhân Nobel Văn học 2015 với tác phẩm “Chiến tranh không mang một gương mặt phụ nữ” đi thực tế như thế. Bà đã đi qua hơn 100 làng mạc, thành phố, gặp gỡ chuyện trò với hàng ngàn phụ nữ đã đi qua chiến tranh. Họ là nữ xạ thủ bắn tỉa, lính phòng không, lái xe, bộ binh... và cuộc đời, thân phận của họ hiện lên từ giọng kể, ảnh lưu niệm, với hình dung, với văn tài của bà đã bước vào trang sách rất chân thật, sinh động. Tôi rất mong và hi vọng các nhà văn trẻ cũng sẽ làm được điều khó khăn nhưng cũng rất kì vĩ như thế.

PV: Được biết ông đang tập trung hoàn thiện cuốn tiểu thuyết về chiến tranh, ông có thể “bật mí” với bạn đọc đôi điều về cuốn tiểu thuyết này? Và thời gian tới, ông có tiếp tục theo đuổi đề tài chiến tranh cách mạng không?

Nhà văn Sương Nguyệt Minh: Cũng vẫn là 1 tiểu thuyết chiến tranh. Tôi viết hơn 10 năm rồi chưa xong. Thật là nhọc nhằn. Nhọc nhằn bởi nghĩ ngợi nhiều quá, nên viết thế nào để khác người đi trước? Mới và khác luôn thách đố bất cứ nhà văn nào. Nhưng, văn chương là cái nghiệp rồi… Không bỏ được! Cứ theo mãi.

PV: Xin trân trọng cảm ơn nhà văn Sương Nguyệt Minh về cuộc trò chuyện này.

Đại tá, nhà văn Sương Nguyệt Minh tên thật là Nguyễn Ngọc Sơn (quê Yên Mỹ, Yên Mô, Ninh Bình). Ông là nhà văn quân đội (công tác tại Tạp chí Văn nghệ Quân đội), đến với nghiệp văn chương khá muộn, năm 1992, lần đầu tiên có truyện ngắn đăng trên Tạp chí Văn nghệ Quân đội. Trước khi đến với nghiệp văn, ông từng làm nhiều nghề sinh: từ buôn thuốc lá, trứng vịt, pháo; làm nghề khoan giếng, cho đến cắt dán phong bì….

Nhà văn đã nhận các giải thưởng: Giải thưởng cuộc thi truyện ngắn Văn nghệ Quân đội với tác phẩm "Bản kháng án bằng văn", năm 1996; Giải thưởng truyện ngắn cuộc thi Cây bút vàng của tạp chí Văn hóa - Văn nghệ Công an (1998 -2001) với tác phẩm "Lửa cháy trong rừng hoang"; Giải thưởng Văn học nghệ thuật Bộ Quốc phòng 5 năm 1999 - 2004 với tập bút ký "Trong cơn đại hồng thủy"; Giải thưởng cuộc thi truyện ngắn cuộc thi Nhà xuất bản Giáo dục với tác phẩm "Những bước đi vào đời", năm 2004; Giải thưởng cuộc thi tập truyện ngắn của Nhà xuất bản Thanh niên với tập truyện ngắn "Đi qua đồng chiều", năm 2004; Giải thưởng cuộc thi bút ký báo Giáo dục thời đại năm 2004 với tác phẩm "Nhọc nhằn gieo chữ vùng cao"; Giải thưởng cuộc thi bút ký Đài tiếng nói Việt Nam năm 2002 -2003 với tác phẩm "Đêm Pà Cò"; Giải thưởng cuộc thi truyện ngắn báo Văn nghệ năm 2003-2004 với tác phẩm "Mười ba bến nước"; Giải thưởng Hội Nhà văn Việt Nam năm 2010….

Đến nay, nhà văn Sương Nguyệt Minh đã xuất bản gần 20 tác phẩm thu hút bạn đọc như: “Đêm Thánh Vô Cùng”; “Lửa cháy trong rừng hoang”; “Người về bến sông Châu”; “Nỗi đau dòng họ”; “Nhọc nhằn gieo chữ vùng cao”; “Bản kháng án bằng văn”; “Mây bay cuối đường”; “Đêm làng Trọng Nhân”; “Đêm Pà Cò”; “Nơi hoang dã đồng vọng”; “Những bước đi vào đời”; “Đi qua đồng chiều”; “Mười ba bến nước”; “Dị Hương”; “Đàn ông chọn khe ngực sâu”; “Trong cơn đại hồng thủy”; “Miền hoang”...

Xuân Lộc

Nguồn : Kinh doanh & Pháp luật

Tin Liên quan

Tags : nhà văn văn chương

Tin Nhân vật - Sự kiện tiếp theo

Tin Nhân vật - Sự kiện mới nhất