Thứ Năm , 12:34, Ngày 18/10/2018

Gia đình và pháp luật

Ngọt ngào điệu hò Đồng Tháp

Miền quê sông nước Đồng Tháp với điều kiện tự nhiên và bề dày lịch sử văn hóa rất đỗi nhân văn. Đặc biệt, nơi đây đã sản sinh ra hàng trăm điệu lý câu hò sâu lắng, thấm đậm tình đất, tình người.

Đồng Tháp là vùng đất Sen Hồng thơ mộng và lãng tử. Mảnh đất và con người nơi đây chân chất, mạnh mẽ, khẳng khái nhưng thuần khiết như hồn sen. 

Về Đồng Tháp với những điểm nổi bật về văn hóa, phong cảnh hữu tình làm nao lòng người viễn xứ. Không dừng ở đó, Đồng Tháp còn là nơi đã sản sinh ra những điệu hò ngọt ngào, nổi tiếng nhờ sự biểu cảm, lôi cuốn, âm điệu buông lơi, khoan nhặt, lúc trầm, lúc bồng… Giai điệu ca từ có những đặc trưng riêng mà không điệu hò nào ở Nam Bộ có được, thể hiện một cách sâu lắng tâm tư, tình cảm của con người.

Thưởng thức điệu hò Đồng Tháp của những cô gái chèo xuồng trên mảnh đất Sen Hồng.

Làn điệu dân ca đặc sắc của vùng sông nước Nam Bộ, hò Đồng Tháp trải qua với những bước thăng trầm theo dòng chảy của lịch sử. Có lúc điệu hò này bị mai một do biến động về lịch sử xã hội nhưng với tâm quyết bảo tồn giá trị văn hóa dân gian đặc sắc, bảo tồn di sản văn hóa của dân tộc, nhiều năm qua, người nhạc sĩ Cao Văn Lý là người đã có đóng góp và sự hồi sinh, phục hồi điệu hò Đồng Tháp đến ngày nay.

Sinh ra và lớn trong một gia đình có truyền thống nghệ thuật, năng khiếu cùng niềm đam mê với nghề đã theo ông suốt quãng đời niên thiếu. Cũng chính vì thế, những bản đờn ca tài tử réo rắt của người cha, những điệu lý, câu hò du dương, trìu mến của người mẹ từng đưa ông vào giấc ngủ ngọt ngào thuở bé, đồng hành cùng ông đến hôm nay. Ông là người đã chứng minh được điệu hò Đồng Tháp vốn rất riêng, ông miệt mài bên những tài liệu sưu tầm, khẳng định quê hương với sức sống mãnh liệt của câu hò, một làn điệu dân ca đẹp đẽ, tinh khôi như những đóa sen hồng.

Có thể nói, hò Đồng Tháp có những đặc trưng riêng, mỗi bài hò thường chia 3 phần hơi khá rõ: từ tầm trung đến thấp nhất, từ tầm cao đến tầm trung, tầm thấp nhất đến tầm cao… nối với nhau chặt chẽ. Đặc trưng nhất, hò Đồng Tháp chỉ hò một mình, không có hình thức đối đáp. Đó là tâm tình, tự sự của con người về tình duyên, về số phận, những buồn vui cuộc đời. Giai điệu ca từ chất chứa nỗi lòng sâu lắng của những con người miền Tây hiền hậu, sự trãi lòng sau bao sóng gió của cuộc đời mà họ đã và đang phải đối mặt.

Nội dung của câu hò Đồng Tháp ngày càng được phong phú do phản ánh của đời sống sinh hoạt hàng ngày, nhiều bài hò nhằm mục đích phê phán, để lên án những cái ác, cái xấu… Hò Đồng Tháp còn có những điệu hò của các mẹ, các chị tiếp tế lương thực nuôi quân trong kháng chiến chống thực dân Pháp… Lời tâm sự, động viên của người vợ gửi gắm đến chồng đang tập kết ở phương Bắc, “giọt lệ chia ly trĩu nặng lòng người chiến sĩ/Buổi trùng phùng ta giữ kỹ trong tim...”, những câu hò nhẹ nhàng, đằm thắm mà đi vào lòng người.

Cái hay của điệu hò này là gắn với công việc hàng ngày của người dân, có thể kể đến các thể loại như: hò cấy, hò huê tình, hò khoan. Câu hò gần gũi, phù hợp với tất cả mọi lứa tuổi từ những đứa trẻ cho đến cụ già đều có thể hát, hò. Các chị em vừa cấy lúa vừa hò làm không khí thêm vui tươi, phấn khởi. Hay những đêm trăng, trẻ em vui chơi ở sân đình làng cũng ngân nga điệu hò quen thuộc.

Hò Đồng Tháp là một loại hò trên đồng nước, âm điệu của hò Đồng Tháp thể hiện rõ tâm tư tình cảm con người, nhất là vào các mùa trăng nước mênh mông thơ mộng. Đây là một điệu đặc biệt được hò ở tốc độ chậm, buông lơi, nhịp điệu lúc nhặt, lúc khoan, lúc trầm, lúc bổng, có lúc thì thật thấp, có lúc thì thật cao chót vót. Nó có sức lôi cuốn, hấp dẫn mọi người một cách kỳ lạ.

Đóa Sen hồng Đồng Tháp.

Hò Đồng Tháp đã trở thành món ăn tình thần không thể thiếu của người dân, góp phần làm cho phong trào văn nghệ quần chúng trong tỉnh phát triển mạnh mẽ và đều khắp, phục vụ có hiệu quả nhu cầu hưởng thụ và tham gia sáng tạo văn hóa – văn nghệ của nhân dân. Hò Đồng Tháp vẫn khẳng định giá trị loại hình si sản văn hóa phi vật thể có ảnh hưởng sâu sắc đến sinh hoạt văn hóa của người dân Nam Bộ nói chung, Đồng Tháp nói riêng.  

Âm nhạc dân gian dù không sôi nổi so với phong trào nhạc mới nhưng bản thân nó có một sức sống riêng, khó lẫn vào đâu được. Vùng nông thôn thì điệu lý, câu hò vẫn được hát trong các lễ hội, sinh hoạt hàng ngày, gắn bó với người dân, những con người lao động, chân lấm tay bùn, quanh năm sống với ruộng đồng chân quê.

Ai từng về Đồng Tháp Mười, ngồi xuồng ba lá được các cô gái miền Tây với chiếc áo bà ba, nón lá chèo đưa đi ngao du sơn thủy cảnh sông nước, nghe họ cất cao giọng hò ngọt ngào giữa mênh mông cả một vùng sông nước mới thấy yêu cái hồn quê không dòng nhạc hiện đại nào thay thế được.

Hồng Muội

Tin Liên quan

Tags : đồng tháp điệu hò văn hóa lịch sử vùng quê sông nước

Tin Du lịch tiếp theo

Tin Du lịch mới nhất