Thứ Ba , 11:21, Ngày 25/06/2019

Gia đình và pháp luật

Nếu bị hại rút đơn thì không bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Tuần qua, Tòa soạn nhận được thắc mắc của bạn đọc ở phường 15, quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh. Nội dung, bạn đọc hỏi:

“Vừa qua, chú tôi tham gia ẩu đả và gây thương tích cho người hàng xóm. Sau khi nhận đơn của bị hại, cơ quan điều tra cấp huyện đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can. Nay gia đình tôi đã bồi thường toàn bộ chi phí theo yêu cầu và bị hại đã có đơn xin bãi nại. Trong trường hợp này, cơ quan tiến hành tố tụng có đình chỉ vụ án hay không?”.

Trả lời:

Theo Điều 155 Bộ luật TTHS 2015 về “Khởi tố vụ án hình sự theo yêu cầu của bị hại” thì chỉ được khởi tố vụ án hình sự về tội phạm quy định tại khoản 1 các Điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156 và 226 của Bộ luật Hình sự khi có yêu cầu của bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết.

Tại Khoản 2 Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 có quy định: “Trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu thì vụ án phải được đình chỉ, trừ trường hợp có căn cứ xác định người đã yêu cầu rút yêu cầu khởi tố trái với ý muốn của họ do bị ép buộc, cưỡng bức thì tuy người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án vẫn tiếp tục tiến hành tố tụng đối với vụ án”.

Như vậy, chủ thể có quyền rút yêu cầu khởi tố là "người đã yêu cầu khởi tố". Người đã yêu cầu khởi tố có thể là người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp của người bị hại.

Ngoài ra, Khoản 2 Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã quy định: “Trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu thì vụ án phải được đình chỉ…”.

Theo đó, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 không quy định cụ thể thời điểm người có quyền yêu cầu khởi tố được rút yêu cầu của mình. Vì thế, người đã yêu cầu khởi tố có thể rút yêu cầu vào thời điểm ngay sau khi yêu cầu, trong giai đoạn điều tra, truy tố hoặc chuẩn bị xét xử sơ thẩm hoặc tại phiên tòa sơ thẩm.

- Do sự tác động tích cực từ phía gia đình, bạn bè… hoặc vì lý do cá nhân mà người bị hại hoặc người đại diện hợp pháp rút yêu cầu khởi tố thì vụ án phải được đình chỉ và trong trường hợp này, theo quy định tại khoản 3 Điều 136 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, người bị hại phải nộp tiền án phí.

- Khoản 3 Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 quy định: “Bị hại hoặc người đại diện của bị hại đã rút yêu cầu khởi tố thì không có quyền yêu cầu lại, trừ trường hợp rút yêu cầu do bị ép buộc, cưỡng bức".

Trường hợp người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu thì vụ án phải được đình chỉ, trừ trường hợp có căn cứ xác định người đã yêu cầu rút yêu cầu khởi tố trái với ý muốn của họ do bị ép buộc, cưỡng bức thì tuy người đã yêu cầu khởi tố rút yêu cầu, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án vẫn tiếp tục tiến hành tố tụng đối với vụ án.

Như vậy sau khi rút đơn, bị hại hoặc người đại diện của bị hại đã rút yêu cầu khởi tố thì không có quyền yêu cầu lại, trừ trường hợp phải rút yêu cầu do họ bị ép buộc, cưỡng bức bởi người khác. Quy định này đã phần nào tạo ra sự chủ động cho các cơ quan tiến hành tố tụng khi giải quyết yêu cầu của người bị hại, đồng thời tránh việc người bị hại lợi dụng kẽ hở của pháp luật để kéo dài quá trình tố tụng. Tuy nhiên, pháp luật cũng cho phép người bị hại có quyền yêu cầu lại, đó là trường hợp họ rút yêu cầu do bị ép buộc, cưỡng bức.

Luật gia Đỗ Minh Chánh

Nguồn : Kinh doanh & Pháp luật

Tin Liên quan

Tags : bị hại trách nhiệm hình sự đơn kiện

Tin Tư vấn Luật tiếp theo

Tin Tư vấn Luật mới nhất