Thứ Năm , 22:31, Ngày 18/04/2019

Gia đình và pháp luật

Ký ức về Hà Nội những ngày đầu tiếp quản

Năm tháng qua đi, song những gì diễn ra trong những ngày này của 64 năm về trước vẫn còn lưu giữ trong tâm trí của nhiều người dân Hà Nội.

Đây đó, các bậc cao niên vẫn kể cho nhau, cho con cái họ về kỷ niệm của những ngày đầu tiếp quản Thủ đô, hình ảnh những đoàn người đủ các tầng lớp rạng rỡ nụ cười, tay cầm cờ, hoa, đổ ra các ngả đường chào đón những đoàn quân, cảnh các nghệ sỹ tay trong tay với những nhạc cụ biểu diễn những bài ca cách mạng trong niềm chiến thắng, rồi còn biết bao hình ảnh đẫm tràn nước mắt trong ngày đoàn tụ.

Trong những câu chuyện cảm động như thế, nhiều người bùi ngùi xúc động bởi người còn, kẻ mất và bao bộn bề của một thành phố vừa giải phóng. Ngày ấy xa rồi, Hà Nội những giờ phút hào hùng ấy chỉ sống trong ký ức. Nhưng với lịch sử thì vẫn hiển hiện một Hà Nội ngập tràn niềm vui, nước mắt và niềm tự hào của người dân Hà Nội.

Đại đoàn quân tiên phong từ các cửa ô tiến vào giải phóng Thủ đô. (Ảnh minh họa: Tư liệu TTXVN)

Từ nghị quyết của Bộ Chính trị…

Còn nhớ thời điểm này 64 năm về trước, mặc dù bị thất bại, song đế quốc Mỹ và thực dân Pháp vẫn âm mưu phá hoại việc thi hành Hiệp định Giơnevơ. Để thực hiện ý đồ đen tối này, chúng cho tay sai khiêu khích, phá hoại việc ngừng bắn, chuyển quân tập kết, phá hoại các công trình giao thông, văn hóa cũng như nhiều tài sản công cộng ở các thị trấn, thành phố.

Chưa hết, tại đây, chúng bí mật giúp bọn Đại Việt thành lập cái gọi là “Trung đoàn Thủ đô”, giúp các đảng phái phản động như bọn Quốc dân Đảng tập hợp lực lượng vũ trang, gây rối loạn khi ta vào tiếp quản Thủ đô Hà Nội nhằm tạo cớ cho đế quốc Mỹ can thiệp. Cũng vào thời điểm này, để thực hiện âm mưu phá hoại ta về lâu dài, thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và tay sai dụ dỗ, cưỡng ép đồng bào ta di cư vào Nam, bí mật cài cắm gián điệp và bọn phản động trước khi rút, thả biệt kích và vũ khí, lương thực cho bọn phỉ ở Tây Bắc, Hà Giang, Lào Cai.

Trước âm mưu và thủ đoạn đó, để nhanh chóng thiết lập trật tự cách mạng ở những vùng mới giải phóng, Bộ Chính trị Trung ương Đảng đã xác định nội dung quan trọng nhất trong việc tiếp quản là “phòng ngừa tình trạng hỗn loạn; phòng ngừa bọn phản động, lưu manh côn đồ lén lút trong thành phố lợi dụng thời cơ quấy rối; phòng ngừa những hành động vô tổ chức, vô kỷ luật, vô trật tự có thể xảy ra trong một số bộ đội và đơn vị, trong số dân quân du kích ở nông thôn và quần chúng nông thôn vào thành”.

Thực hiện chủ trương của Đảng, những ngày này, ở các đơn vị và địa phương đều mở những lớp huấn luyện ngắn ngày để quán triệt tình hình và nhiệm vụ mới, chính sách và nội quy kỷ luật khi vào công tác ở các thành phố, thị xã mới giải phóng.

Bộ và Công an các địa phương, đặc biệt là Hà Nội và Hải Phòng, đẩy mạnh xây dựng cơ sở mới và tập trung chỉ đạo cơ sở trong các đô thị, nhằm phát hiện âm mưu hoạt động phá hoại của địch: Cài gián điệp, di chuyển máy móc, hồ sơ tài liệu…, đồng thời vận động công nhân và nhân dân đấu tranh với những hành động phá hoại của địch.

Nhờ có chủ trương, chính sách đúng đắn của Đảng, qua tuyên truyền giáo dục của cán bộ cơ sở, công nhân Nhà máy Điện, nước Hà Nội, Nhà máy Dệt Nam Định…, chúng ta thu được nhiều kết quả trong cuộc đấu tranh với địch, bảo vệ máy móc, kho tàng duy trì sản xuất. Công nhân ở mỏ than Hòn Gai đấu tranh vạch trần âm mưu phá hoại, di chuyển máy móc, phá hoại sản xuất của bọn phản động. Đối với các nhà giam của Pháp, ta tuyên bố xóa bỏ chế độ giam giữ cũ, thực hiện chính sách giam giữ của chế độ ta, giải phóng cán bộ và quần chúng yêu nước bị bắt…

Đối với nhân viên mật thám, cảnh sát của Pháp – ngụy còn ở lại, ta tổ chức cho họ trình diện, khai báo và giáo dục cải tạo họ, đồng thời nghiêm trị những tên ngoan cố chống đối, phá hoại hiện hành. Thời điểm đó, để phục vụ giữ gìn trật tự an ninh ở Hà Nội, ta sử dụng có chọn lọc 1.644 nhân viên cảnh sát, chủ yếu là cảnh sát giao thông và chữa cháy.

Công tác đấu tranh chống tội phạm hình sự và giải quyết các tệ nạn xã hội cũng được chú trọng. Song song với các nhiệm vụ kể trên, lực lượng công an còn phối hợp với quân đội và các ngành, các giới vận động quần chúng thu hồi vũ khí chất nổ, chất cháy do địch để lại hoặc còn trong dân.

Sau khi tiếp thu nhanh gọn, kịp thời các vùng địch rút quân như Lục Nam, Vĩnh Yên, Móng Cái, Sơn Tây, Phúc Yên, Bắc Giang, Hưng Yên, Bắc Ninh…, ngày 10/10/1954, Hà Nội được giải phóng. Tại đây, công an tiếp tục điều tra phát hiện bọn gián điệp cài lại, số mới tung về và kiên quyết trấn áp bọn phá hoại hiện hành, đồng thời triển khai các mặt quản lý người nước ngoài, quản lý đặc doanh, quản lý hộ tịch, hộ khẩu, quản lý trật tự giao thông.

Đến lời căn dặn của Bác

Để đảm bảo cho công tác tiếp quản Thủ đô thu được kết quả như mong muốn, hạn chế các hiện tượng tiêu cực, ngày từ đầu tháng 9/1954, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến thăm và căn dặn các đơn vị bộ đội và công an trước khi vào tiếp quản các thành phố, thị xã. Trong những lần đến thăm này, Bác Hồ sau khi phân tích tình hình phức tạp, các tệ nạn xã hội ở thành phố, thị xã và nhiều sự quyến rũ làm cho con người dễ mê muội, Người đã căn dặn cán bộ, chiến sỹ tránh những cạm bẫy nguy hiểm từ những viên đạn bọc đường, làm tròn nhiệm vụ cao quý của Quân đội nhân dân, Công an nhân dân. Bác đã căn dặn:

“- Chớ tự kiêu, tự mãn.

- Chớ rượu chè, cờ bạc, trai gái, hút thuốc phiện.

- Chớ để lộ bí mật.

- Chớ xa xỉ, tham ô, lãng phí.

- Phải kính trọng nhân dân, giúp đỡ nhân dân, đoàn kết với nhân dân.

- Phải khiêm tốn, nghiêm chỉnh.

- Phải giữ gìn tính chất trong sạch, chất phác của người chiến sỹ cách mạng.

- Phải thực hiện cần, kiệm, liêm, chính.

- Phải làm đúng 10 điều kỷ luật.

- Phải luôn luôn cảnh giác và phải thực hiện tự phê bình và phê bình để tiến bộ không ngừng”.

Thực hiện lời Bác dạy, trước đó, lực lượng công an đã lựa chọn các cán bộ có năng lực và phẩm chất tốt, bồi dưỡng và tổ chức đưa họ vào thành phố để nắm tình hình phục vụ công tác tiếp quản. Ngày 8/10/1954, ta đưa tiếp gần 200 cán bộ vào nội thành cùng với các lực lượng khác tiếp cận các mục tiêu tiếp quản như các công sở, kho tàng, đặc biệt là các cơ quan đàn áp của địch như Sở Mật thám, Sở Cảnh sát và mạng lưới cấp cơ sở của địch trong thành phố. Tại Thủ đô ta còn bố trí lực lượng an ninh dọc đường để bảo vệ các lực lượng khác vào tiếp quản và chuẩn bị mọi điều kiện ổn định an ninh, trật tự ở thành phố.

Ngày 10/10, theo kế hoạch, lực lượng công an tiếp quản Sở Mật thám, Sở Cảnh sát, trại giam Hỏa Lò và các cơ sở khác của địch ở các quận, khu phố. Căn cứ vào chủ trương của Ủy ban Quân quản, lực lượng công an tổ chức đăng ký các đối tượng là ngụy quân, ngụy quyền, mật thám, chỉ điểm của địch ra trình diện để có biện pháp xử lý theo chính sách của Đảng.

Qua công tác đăng ký trình diện kết hợp với công tác trinh sát và phát động quần chúng, ta nắm được 12.000 đối tượng các loại, trong đó có 230 sỹ quan và 2840 hạ sỹ quan ngụy quân, hơn 7800 sỹ quan ngụy quyền. Trong số đó đáng lưu ý có 452 tên làm trong các cơ quan gián điệp, mật vụ, 416 tên chỉ điểm. Để giữ gìn an ninh, trật tự ở thành phố sau ngày giải phóng, ta lưu dụng 5521 người, trong đó chủ yếu là những người làm công tác trật tự xã hội.

Bảo vệ Thủ đô “yên ổn, vui tươi và phồn thịnh”, lực lượng Công an Hà Nội đã tăng cường công tác trinh sát nắm vững tình hình bọn phá hoai, nghiêm trị một số để răn đe, số còn lại tăng cường công tác bảo vệ cơ quan, xí nghiệp; công tác bảo mật, phòng gian; nắm tình hình bọn buôn lậu đầu cơ tích trữ hàng hóa, nghiêm trị bọn cầm đầu các nhóm lưu manh, thu hồi vũ khí và chất nổ; quản lý giao thông, nắm tình hình ngoại kiều; chống các hoạt động gián điệp của địch.

Lưu Vinh

Nguồn : Kinh doanh & Pháp luật

Tin Liên quan

Tags : Hà Nội người dân giải phóng Thủ đô

Tin Nhân vật - Sự kiện tiếp theo

Tin Nhân vật - Sự kiện mới nhất