Thứ Tư , 02:05, Ngày 22/05/2019

Gia đình và pháp luật

Kon Tum: Dân than 'trời' - Cơ quan chức năng đổ lỗi tại 'hoàn cảnh'?

Chính quyền xã Vinh Quang, TP Kon Tum có nhiều khuất tất trong việc chi trả cho dân tiền đền bù từ BQL thủy điện YALY, thu hồi đất của dân không rõ mục đích,... Những vấn đề này cần được làm rõ.

Có mặt tại xã Vinh Quang, TP Kon Tum, tỉnh Kon Tum vào thời điểm giữa buổi chiều, rất nhiều người dân ở đây đã chờ sẵn nhóm phóng viên, khi chúng tôi vừa tới họ gần như muốn đồng thời tất cả cùng một lúc muốn cho chúng tôi biết tất cả những tâm tư, nguyện vọng cũng như bao ấm ức đã đè nén nhiều năm nay của bà con nơi đây.

Sau khi lắng nghe tất cả nội dung sự việc từ người dân, chúng tôi đã lên đường tìm hiểu bản chất của sự việc bằng cách trực tiếp làm việc với UBND xã Vinh Quang, UBND TP Kon Tum cũng như các cơ quan liên quan… Nhưng thật kỳ lạ tất cả đều thoái thác trách nhiệm và “Đổ lỗi do hoàn cảnh”, “Đổ lỗi tại chính quyền thời kỳ trước”. Chính điều này khiến cho người dân bức xúc và ngay cả chúng tôi cũng không đồng tình về cách làm việc của Chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng ở đây.

Theo trình bày của người dân xã Vinh Quang thì sau ngày giải phóng Miền Nam, những năm 1976 -1977 Nhà nước có chính sách vận động người dân đưa ruộng đất, nương rẫy vào HTX nông nghiệp để làm ăn tập thể, nâng năng suất lao động phục vụ đất nước. Hưởng ứng phong trào này người dân xã Vinh Quang cũng đã đưa tất cả đất đai nương rẫy của mình vào các HTX được thành lập trong địa bàn xã để cùng nhau lao động sản xuất theo chủ trương của Đảng và Chính phủ.

Đông đảo người dân nói lên những bức xúc bao năm với Tổ phóng viên

Đông đảo người dân nói lên những bức xúc bao năm với Tổ phóng viên.

Sau một thời gian, vào những năm 1980 thực hiện mô hình HTX đã bộc lộ nhiều vấn đề yếu kém trong quản lý, hiệu quả hoạt động không cao, năng suất lao động thấp, dẫn đến không còn khả năng liên kết, tập hợp người dân phát triển sản xuất; Chính quyền địa phương bỏ bê công tác quản lý, người dân không thiết tha, tin tưởng vào HTX và tự động tách ra, nương rẫy của người nào trước kia đã góp vào hợp tác xã thì nhận lại để tiếp tục sản xuất và ổn định cuộc sống.

Như vậy, trên thực tế kể từ những năm 1980, các HTX ở đây đã không còn tồn tại và người dân xã Vinh Quang cũng đã canh tác ngay trên đất đai của mình. Câu chuyện sẽ chẳng có gì để nói nếu sự việc cứ tiếp tục như thế!

Nhưng nào ngờ, đến những năm 1999 - 2000, thực hiện việc bồi thường cho các hộ gia đình có nương rẫy bị ảnh hưởng từ việc xây dựng và đưa thủy điện YALY vào hoạt động. Chính quyền xã Vinh Quang lúc đó đã nhận tiền từ BQL thủy điện YALY để trả cho các hộ dân bị ảnh hưởng, nhưng không chi trả tiền, mà thay vào đó lấy đất của những hộ gia đình trước đây đã góp vào HTX để đền bù cho những hộ dân bị ảnh hưởng bởi thủy điện YALY.

Không thể chịu nổi, kể từ đó người dân xã Vinh Quang liên tiếp khiếu kiện lên các cấp, các ngành và các cơ quan chức năng cho tới tận bây giờ. Bởi chính quyền xã Vinh Quang cũng như TP Kon Tum rất nhiều lần tiếp xúc với dân đều không làm rõ và giải thích được cho họ về vấn đề này. Người dân đã rời HTX và sử dụng ổn định được hơn mười năm, nhưng tại sao chính quyền địa phương lại tùy tiện lấy đất của họ chia cho người khác mà không căn cứ vào cơ sở pháp lý nào. Lợi dụng vào đó cấp nhiều suất đất cho người nhà và những cán bộ trong các cơ quan chức năng ở địa phương.

Khi người dân chất vấn hỏi về khoản tiền đền bù của BQL thủy điện YALY đã có danh sách và số liệu cụ thể chi trả cho các hộ gia đình đâu, thì chính quyền địa phương không có câu trả lời rõ ràng và tìm cách né tránh.

Không chỉ có thế, những năm 1980 chính quyền xã Vinh Quang còn thu hồi đất của người dân giao cho Công ty Cao su Kon Tum để trồng cao su, nhưng người dân không được hưởng bất kỳ lợi ích nào từ Công ty cao su. Người dân nhiều lần đề cập vấn đề này với chính quyền địa phương nhưng không nhận được câu trả lời thỏa đáng nào. Vì thế, dân cho rằng họ đang bị chính quyền địa phương xâm phạm nghiêm trọng quyền và lợi ích chính đáng của họ. Đi tìm lời giải đáp cho vấn đề này chúng tôi đã gặp và làm việc trực tiếp với lãnh đạo UBND xã Vinh Quang và UBND TP Kon Tum ngay sáng hôm sau.

Chủ tịch UBND xã Vinh Quang - A Hậu trao đổi với Tổ PV

Chủ tịch UBND xã Vinh Quang - A Hậu trao đổi với Tổ PV.

Tại UBND xã Vinh Quang, Chủ tịch A Hậu thừa nhận: Có sự việc BQL thủy điện YALY đền bù cho những hộ gia đình bị ảnh hưởng cao trình; Không có giấy tờ, danh sách các hộ nhận đền bù do bị ảnh hưởng bởi thủy điện YALY; Có sự việc người dân góp đất vào các HTX tại xã Vinh Quang và bây giờ cũng không rõ các HTX này thành lập bao giờ và giải thể khi nào? Không có biện pháp hỗ trợ cho những người dân bị mất đất ở đây.

Sở dĩ ông A Hậu giải thích như vậy là do toàn bộ giấy tờ của xã Vinh Quang trước năm 2004 bị mối mọt hủy hoại hoàn toàn. Khi chúng tôi đưa ra câu hỏi toàn bộ diện tích đất nương rẫy của các hộ dân trong xã Vinh Quang hiện nay do ai quản lý? Và cơ sở nào chính quyền địa phương để những người đó quản lý? Thì ông A Hậu không đưa ra được câu trả lời, mà cho rằng việc này do các lãnh đạo xã thời kỳ trước đã xử lý và do UBND TP Kon Tum cấp đất chứ ông không nắm được cụ thể tình hình.

Chúng tôi tiếp tục đến UBND thành phố Kon Tum đề nghị làm rõ những thắc mắc của người dân và các vấn đề chưa được UBND xã Vinh Quang trả lời. Đồng thời, đề nghị cung cấp các giấy tờ tài liệu lưu trữ tại UBND TP Kon Tum liên quan đến quá trình quản lý, sử dụng đất đai tại xã Vinh Quang.

Người đầu tiên chúng tôi gặp là ông Nguyễn Quốc Vương, Chánh văn phòng UBND TP Kon Tum (nguyên Chủ tịch UBND xã Vinh Quang trước đây) thì ông cho biết: Không nắm rõ các HTX tại xã Vinh Quang thành lập, giải thể khi nào, các tài liệu giấy tờ hồi tôi ở đó cũng không có, nên để tôi xin ý kiến Thường trực UB rồi sẽ hẹn lịch cụ thể làm việc với các anh. Thực hiện sự chỉ đạo của Chủ tịch UBND TP Kon Tum: Giao Phòng TN&MT thành phố cung cấp các thông tin thuộc thẩm quyền của UBND thành phố cho Tổ phóng viên để làm rõ các nội dung đơn vị cần điều tra theo đơn thư bạn đọc. Khi chúng tôi xuống Phòng TN&MT thì được làm việc với Phó Giám đốc VP đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Qua trao đổi VP đăng ký cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng không nắm được. Chúng tôi đề nghị xin cung cấp các giấy tờ tài liệu liên quan tới việc quản lý và sử dụng đất đai tại xã Vinh Quang thời gian các HTX hoạt động trước đây cùng các giấy tờ tài liệu hiện nay liên quan tới việc cấp đất đai tại xã Vinh Quang. Nhưng vị Phó Giám đốc nói không có lưu trữ tại UBND thành phố nên không có mà chỉ cung cấp các văn bản giấy tờ, quyết định giải quyết khiếu nại.

Chúng tôi quay ngược lại gặp chủ tịch UBND xã Vinh Quang - A Hậu để trao đổi thêm thì ông Hậu cho biết: Không thể có chuyện UBND TP Kon Tum không lưu trữ các giấy tờ quản lý đất đai tại xã Vinh Quang và không hiểu tại sao lại thế? Chúng tôi hỏi ông Hậu: Theo quy định của pháp luật đất đai, việc cấp đất trong xã phải có xác nhận của Chính quyền về tứ cận và thực tế sử dụng thì việc UBND xã không nắm được tình trạng sử dụng thì Chủ tịch dựa vào đâu để xác nhận trong hồ sơ đề nghị UBND TP Kon Tum cấp đất. Ông A Hậu cũng không có câu trả lời.

Để tìm hiểu việc bồi thường cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi thủy điện YALY trong những năm 1999 - 2000 chúng tôi về làm việc với Ban quản lý thủy điện 4, ông Sơn - Trưởng phòng quản lý hành chính khẳng định: Thời kỳ đó, BQL thủy điện YALY đã chi trả tất cả các khoản bồi thường theo danh sách những hộ dân bị ảnh hưởng của thủy điện YALY. Do sự việc đã hơn 16 năm nay nên việc tìm tài liệu đòi hỏi phải có thời gian, vì vậy hẹn chúng tôi khi nào có tài liệu về vấn đề này sẽ cung cấp đầy đủ cho Tổ phóng viên để giải thích cho người dân tại xã Vinh Quang.

Một thực tế không thể phủ nhận, việc các HTX tại xã Vinh Quang đã không tồn tại từ lâu và người dân trong xã đã sản xuất, canh tác lại trên các thửa đất cũ trước đây đã góp vào HTX tới tận những năm 1999 - 2000 thì theo Luật đất đai các hộ dân này đã sử dụng ổn định diện tích đất đai này thì Chính quyền địa phương phải thừa nhận hiện trạng sử dụng đất và tiến hành cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng cho họ khi có yêu cầu.

Mặc dù, có quy định Nhà nước không xem xét lại việc đất đai người dân đã góp vào HTX đòi lại nhưng quy định này chỉ áp dụng trong trường hợp khi các HTX giải thể và ngay sau đó đã chia lại các diện tích đất cho người khác. Còn trong trường hợp này tại xã Vinh Quang nếu đúng khi HTX giải thể người dân tự động quay lại quản lý và sử dụng lại các thửa đất của mình gần 20 năm thì trường hợp này không thuộc trường hợp theo quy định trên. Hơn nữa, Chính quyền địa phương không nắm rõ được hiện trạng thực tế sử dụng đất mà tùy tiện xác nhận và cấp đất cho người khác trong khi thực tế đang có người sử dụng các diện tích đất này là trái với các quy định của Pháp luật về đất đai.

Trong khi đó, Chính quyền xã Vinh Quang và thành phố Kon Tum cũng không đưa ra được bất cứ tài liệu, giấy tờ và phương án nào cũng như biện pháp bảo vệ quyền, lợi ích của các hộ dân tại xã Vinh Quang về nội dung họ phản ánh như: chưa được nhận tiền bồi thường do bị ảnh hưởng bởi thủy điện YALY và quyền lợi của các hộ dân đã góp đất vào HTX, giao đất cho Công ty cao su Kon Tum.

Việc quản lý và sử dụng đất đai, quy định trách nhiệm lưu trữ hồ sơ giấy tờ, bản đồ địa chính liên quan tới đất đai tại các cấp xã, huyện, tỉnh đã được luật đất đai quy định chi tiết ngay từ những năm 1987. Do đó, câu trả lời của Chính quyền địa phương về việc không còn lưu trữ tài liệu, giấy tờ, không nắm được hiện trạng đất là không thể chấp nhận được.

Có thể nói, sự việc xảy ra ở xã Vinh Quang là điều hết sức đáng lo ngại, cần phải có sự tham gia vào cuộc của những cơ quan chức năng cấp cao hơn để làm rõ các vấn đề người dân đã phản ánh. Có như vậy, người dân trong ở đây mới yên tâm lao động sản xuất, tin vào sức mạnh của pháp luật, pháp chế xã hội chủ nghĩa và toàn tâm toàn ý theo chủ trương đúng đắn của Đảng, Nhà nước đã và đưa đất nước vững bước đi lên.

Báo kinh doanh và Pháp luật sẽ tiếp tục đưa tin tới bạn đọc trong các số báo tiếp theo.

Tổ PV điều tra/KD&PL

Tags : chính quyền dân than trời

Tin Nhịp cầu bạn đọc tiếp theo

Tin Nhịp cầu bạn đọc mới nhất