Thứ Bảy , 05:13, Ngày 15/12/2018

Gia đình và pháp luật

Gốm làng Ngòi - Nơi thấm đẫm hồn đất, tình người

Chính nhờ sự cộng hưởng, hòa quyện của tình đời, tình người, của nét đẹp dân gian mộc mạc, hơn 15 năm qua, gốm làng Ngòi đã chiếm được cảm tình của thị trường khó tính.

Từng bước chinh phục thị trường

Không phải sinh ra trong gia đình nhà nòi, nhưng từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội, anh Lưu Xuân Khuyến (xã Tư Mại, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang) đã ấp ủ ước mơ xây dựng một xưởng gốm mang thương hiệu riêng chứa đựng những đặc trưng của quê hương, đất nước, con người.

Nghệ nhân Lưu Xuân Khuyến (bên phải) trao đổi với khách hàng về sản phẩm gốm làng Ngòi.

Như một sự đưa đẩy đầy trớ trêu khi anh được xếp vào phân ngành Gốm thuộc trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội (1997). Lúc đó, Lưu Xuân Khuyến đã phản ứng dữ dội, cảm giác như mọi thứ đều sụp đổ, bởi thời điểm ấy, gốm đang ở trong giai đoạn thoái trào.

Một mình một ngành, không có sự lựa chọn nào khác, anh Khuyến đã tự an ủi bản thân mình cố lên và xem sự “hết thời” của gốm là cơ hội để phát huy sức sáng tạo và cá tính cá nhân, cùng với sự động viên của thầy cô kinh nghiệm và tâm huyết, anh đã không làm mọi người xung quanh thất vọng. Vừa học, vừa làm, anh Khuyến đem những kiến thức đã học thử nghiệm tại làng gốm Bát Tràng. Tại đây, anh tự do sáng tạo theo phong cách cá nhân, tự mình tạo ra những sản phẩm đầu tay. Bắt tay vào từng khâu nặn đất, đốt lò… anh Khuyến mới cảm được những khó khăn của người lao động nghệ thuật.

Sau khi tốt nghiệp đại học (năm 2000), mang trong mình dòng máu nóng, khí thế nhiệt huyết của tuổi trẻ, cùng hành trang kiến thức và kinh nghiệm thực tế ở làng gốm Bát Tràng, chàng trai Lưu Xuân Khuyến lúc bấy giờ lặn lội vào Nam, làm việc tại Bình Dương với mong muốn nâng cao tay nghề. Tại nơi đất khách quê người, người thanh niên ấy đã trở thành 1 trong 3 người tạo mẫu chính nhờ quá trình lao động đầy nghiêm túc, hăng say của mình.

Mang trong mình nỗi nhớ quê nhà da diết, anh đã về quê với quyết định đầu tư phân xưởng gốm. Từ ao nuôi cá của gia đình, anh cho đắp đất xây xưởng. Nhờ sự chia sẻ và giúp sức của người thân, hàng xóm… gốm làng Ngòi đã ra đời (năm 2003). Lò xây xong, liên tục 15 mẻ nung đầu tiên đều hỏng sản phẩm; hai lần sập lò, anh Khuyến lại vực dậy xây lò mới. Hỏi han, nghiên cứu, mò mẫm... mẻ gốm đầu tiên thành công, ra lò cuối năm 2003 trong sự vỡ òa vui sướng thích thú của cả làng Ngòi. “Khổ tận cam lai”, sản phẩm gốm làng Ngòi thường xuyên có mặt tại các triển lãm và đã đến nhiều nước trên thế giới như Nhật, Ai Cập, Đức, Hàn Quốc... và cá nhân anh liên tục nhận nhiều giải thưởng cao quý.

Chất dân gian in đậm trong từng sản phẩm gốm

Khác với Bát Tràng chủ yếu vẽ men mầu, Phù Lãng chỉ vuốt và dội men, hoa văn trên gốm làng Ngòi đắp nổi với những hình ảnh đậm chất dân gian gắn với các tích xưa. Gốm làng Ngòi luôn có hai mầu đặc trưng là men nước dưa và xương đất. Đặc biệt dưới bàn tay khéo léo và tài hoa của người nghệ sỹ trẻ cùng với niềm đam mê nghề vô tận, đã thổi được cả một kho tàng văn hóa dân gian đồ sộ vào gốm.

Các sản phẩm đa dạng, phong phú in đậm tâm hồn Việt. Đó là những bình, lọ hoa nghệ thuật, đèn vườn, gạch trang trí nội ngoại thất với hoạ tiết hoa văn như hoa sen, lá khoai, lá lúa, lá dáy, hoạ tiết thổ cẩm... Các hoa văn này đều là hoa văn đắp nổi. Dòng sản phẩm độc đáo thứ hai của Gốm làng Ngòi là gốm tượng dân gian, hiện nay đang rất được ưa chuộng với những tượng Chí Phèo, Thị Nở, Lão Hạc...

Nhưng có lẽ, phần độc đáo và được ưa chuộng nhất, cũng là thế mạnh nổi bật của Gốm Làng Ngòi là tranh tường khổ lớn đắp nổi. Mảng tranh gốm ghép dựa trên nền một số dòng tranh nổi tiếng đang có nguy cơ thất truyền như tranh Đông Hồ, tranh Hàng Trống và cả những nét văn hóa vùng miền trên cả nước. Người xem sản phẩm gốm làng Ngòi bị cuốn hút bởi nét mộc mạc, dân dã, gần gũi nhưng vô cùng độc đáo ở hoạ tiết trang trí.

Gốm làng Ngòi đắp nổi với những hình ảnh đậm chất dân gian gắn với các tích xưa.

Đặc biêt, gốm làng Ngòi là sự kết tinh bởi niềm đam mê nghệ thuật, sự cần mẫn cùng tình yêu quê hương, đất nước, yêu nền văn hoá dân gian cùng đôi bàn tay tài hoa sáng tạo. Tất cả tạo nên gốm Làng Ngòi một phong cách riêng, độc đáo không bị hòa lẫn.

Truyền nghề bằng cả tấm lòng

Đến nay, gốm làng Ngòi đã trở thành 1 thương hiệu gốm uy tín, ghi danh vào làng Gốm Việt, thương hiệu Gốm làng Ngòi không chỉ thị trường trong nước biết đến mà còn chiếm được sự mến mộ của bè bạn quốc tế. Chính sự đón nhận nhiệt tình của thị trường, vấn đề đặt ra là đào tạo được nguồn nhân lực có đam mê, nhiệt huyết, đáp ứng được nhu cầu của thị trường khó tính đang là điều khiến anh trăn trở.

Gốm làng Ngòi đã trở thành 1 thương hiệu gốm uy tín, ghi danh vào làng Gốm Việt, thương hiệu gốm làng Ngòi không chỉ thị trường trong nước biết đến mà còn chiếm được sự mến mộ của bè bạn quốc tế.

Mong muốn truyền và dạy nghề, anh Khuyến đã phối hợp với Tổng cục Dạy nghề mở lớp đào tạo, truyền nghề cho hàng trăm lao động địa phương. Nhưng có rất ít người theo đuổi được đến cùng, bởi nghề này hoàn toàn làm bằng thủ công, đòi hỏi độ khó, sự tỷ mỷ cao, nên rất ít người muốn gắn bó với nghề. Hiện nay chỉ có nhân lực trong nhà là chính, nếu có đợt hàng thì anh lại tuyển 30-40 người làm thời vụ.

Nghệ nhân Gốm làng Ngòi - Lưu Xuân Khuyến chia sẻ: “Yếu tố con người là quan trọng nhất trong giai đoạn cạnh tranh hiện nay, đào tạo thợ làm gốm tâm huyết, có tay nghề đáp ứng yêu cầu là một quá trình lâu dài và khó khăn. Nếu có những người tâm huyết thực sự muốn theo nghề thì tôi sẽ chia sẻ hết, chia sẻ tất cả những gì mà tôi đã có được từ thực tế. Tôi mong không phải chỉ có một Khuyến làm gốm làng Ngòi mà nhiều người nữa làm nghề như tôi, mong các bạn thanh niên yêu nghề sẽ có những định hướng con đường đi khác tôi, mà thậm chí không phải là gốm mà một nghề nào đó, bởi  ngoài nghề gốm ra thì có những thanh niên học xong, có nghề trong tay về quê và dám làm những việc như tôi đang làm”.

Tư tưởng quyết định hành vi, hành vi tạo nên thói quen, thói quen ảnh hưởng đến tích cách, tích cách quyết định số phận… những bài học của Lưu Xuân Khuyến đến học trò cũng như chính con cái trong nhà chan chứa tình đời, tình người và sự vượt khó đi lên. Mặc dù 5 đứa con còn nhỏ nhưng anh đã sớm định hướng cho con cái đi theo nghề cha, anh tâm sự: "Tôi đã dạy cho con cái biết rằng nghề này rất là sang trọng, mặc dù hằng ngày phải tiếp xúc với đất cát rất bẩn thỉu, nhưng chỗ đứng của sản phẩm lại sang vô cùng, để có được điều đó thì sản phảm phải do chính bàn tay của mình làm ra".

Trong dòng chảy hối hả của thời gian, của công cuộc hội nhập đất nước, sản phẩm Gốm làng Ngòi ra đời và phát triển như một dòng chảy hiền hòa, mang theo sự mát mẻ làm phong phú đời sống tinh thần, đem con người về với cuộc sống đời thường dân dã… Người Nghệ nhân Lưu Xuân Khuyến vẫn đang miệt mài sáng tạo những sản phẩm gốm làm đẹp cho đời và đóng góp vào kho tàng làng gốm Việt Nam bằng những sáng tạo mộc mạc, giản dị nhưng trang trọng và giá trị vô cùng.

Phạm Thúy

Nguồn : Kinh doanh & Pháp luật

Tin Liên quan

Tags : làng nghề thương hiệu tình người Gốm hồn đất

Tin Tốc hành Việt tiếp theo

Tin Tốc hành Việt mới nhất