Chủ nhật, 20:29, Ngày 16/12/2018

Gia đình và pháp luật

Đồng thầy Chu Thị Nhàn - Người lưu giữ nét đẹp văn hoá dân tộc

Hơn 40 năm qua, đồng thầy Chu Thị Nhàn vẫn miệt mài nghiên cứu, tìm hiểu, lặng lẽ giữ gìn, lưu truyền và phát huy nét đẹp trong văn hóa thờ Mẫu và hầu đồng của người Việt.

Sau hơn 1 giờ đồng hồ ngồi xe, chúng tôi đã đặt chân tới Hoài Đức, Hà Nội. Tìm đường về nhà cô đồng Nhàn, chúng tôi được người dân nơi đây chỉ tới một căn nhà đang tấp nập người ra vào. Phải đợi rất lâu chúng tôi mới được gặp và nói chuyện với đồng thầy Nhàn.

Đồng thầy Nhàn tên thật là Chu Thị Nhàn. Cô sinh ra và lớn lên ở mảnh đất An Khánh này. Gia đình cô có truyền thống xây điện tới đời thứ 8. Có dịp gặp gỡ với cô, nghe cô chia sẻ về những nét đẹp trong văn hoá thờ Mẫu và hầu đồng của người Việt, chúng tôi mới thấy hết được một thế giới tâm linh, nghệ thuật mang đậm bản sắc của văn hóa nội sinh dân tộc Việt Nam.

Đồng thầy Chu Thị Nhàn - Người lưu giữ nét đẹp văn hóa thờ Mẫu và hầu đồng của người Việt.

Chia sẻ về tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, cô Nhàn đã bày tỏ cái nhìn khách quan và đúng đắn: “Đạo Mẫu là một nét đẹp văn hóa có từ rất lâu đời và đáng tự hào của người Việt. Đây không phải là mê tín dị đoan hay cuồng tín như nhiều người vẫn nghĩ”.

Trải qua hơn 4.000 năm lịch sử dựng nước và giữ nước, văn hóa Việt Nam đã có sự thay đổi rất nhiều. Nhiều yếu tố văn hóa ngoại lai xâm nhập, chúng ta không bài trừ mà lựa chọn phương thức hòa nhập, "hòa nhập nhưng không hòa tan" bởi người Việt cũng có những tín ngưỡng mang đậm tính thuần Việt như tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, tín ngưỡng thờ Mẫu.

Quá trình bén duyên với nghề là chặng đường nhiều gian nan, vất vả

Nói về quá trình bén duyên với nghề, cô tâm sự: Hầu đồng là cái duyên mà không phải ai cũng may mắn có được. Sau một lần may mắn thoát chết, cái duyên với nghề dường như đã tự tìm đến với cô. Những kiến thức về nguồn gốc Đạo Mẫu, các Thánh Mẫu và nghi thức thờ cúng nhanh chóng được đồng thầy lĩnh hội nhuần nhuyễn và ngấm sâu vào tiềm thức sau thời gian đầu tìm tòi, học hỏi.

Đồng thầy Nhàn đến với nghề như một cơ duyên.

Trải qua hành trình hơn 40 năm, với lòng nhiệt tâm và tâm huyết với nghề, cô còn tự mình gom góp tiền mua đất xây điện thờ cúng các chiến sỹ đã nằm xuống tại trận địa Điện Biên, ngay cầu Giáp Lá Cà cạnh sân bay Mường Thanh. Sau khi xây điện xong, cô dành hết quãng thời gian 5 năm để cầu siêu, tìm hài cốt các chiến sỹ còn nằm lại ở nơi chiến trường cũ, đồng thời từ đó cứ ở đâu xây dựng đền chùa thì cô lại tìm đến để công đức bằng xi măng, cát sỏi,... góp chút sức lực nhỏ bé của mình làm việc thiện, tô đẹp thêm cho đời.

Hầu đồng là tín ngưỡng có nhiều sức sống nội sinh

Tín ngưỡng thờ Mẫu vẫn được cho là mê tín dị đoan, chứa nhiều bí ẩn đối với nhiều người mặc dù nghi thức này đã được UNESCO vinh danh. Đó chính là nỗi niềm mà đồng thầy Nhàn luôn trăn trở. Việc hiểu thế nào cho đúng và tránh bị lợi dụng biến tướng luôn là nỗi lo trong tâm khảm cô bấy lâu nay.

Theo đồng thầy Nhàn, tín ngưỡng thờ Mẫu và việc thực hành tín ngưỡng này ở Việt Nam vốn rất thuần túy và đẹp đẽ. Nó là một cuộc hội nhập của nhiều thành tố văn hóa: Từ thi ca (hát văn, hát nói, thâu nhận tất cả dân ca của các miền), ngưng kết đầy đủ các loại múa cổ của dân gian cho đến những yếu tố của hội họa.

Mẫu có nghĩa là Mẹ, thờ Mẫu có nghĩa là thờ Mẹ. Ban đầu, tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt mang đậm bản sắc tâm linh thuần Việt của một nền văn minh lúa nước. Mẫu là Mẹ thiên nhiên và việc tôn thờ Mẫu là tôn thờ Mẹ thiên nhiên để tự nhiên có thể che chở, mang lại mưa thuận gió hòa, những điều tốt lành cho con người. Càng về sau, tín ngưỡng thờ Mẫu càng thấm nhuần truyền thống uống nước nhớ nguồn của người Việt, đối tượng thờ cúng cũng được mở rộng hơn.

Ngoài những nhiên thần Tứ phủ (Trời – Đất – Nước – Rừng), Đạo Mẫu còn thờ nhân thần là các anh hùng dân tộc, những người có công với dân với nước. Đạo Mẫu lúc này chính là một thứ chủ nghĩa yêu nước, tự hào dân tộc. Điểm khác lạ của Đạo Mẫu là hướng về trần thế, thực tại, cầu chúc cho người sống phúc, lộc, thọ, bình an, hạnh phúc, chứ không cầu cho người chết. Đạo Mẫu hướng con người đến với những giá trị nhân sinh quan tốt đẹp, định hướng con người đến với chân - thiện - mỹ. Đồng thầy Nhàn nói thêm, trong nghi thức thờ Mẫu không thể thiếu hát văn và hầu đồng. Nghi thức này ăn sâu trong tiềm thức của người Việt.

Hiểu được những ý nghĩa nhân văn, cao cả của công việc mình đang làm, đồng thầy Nhàn nguyện dành cả cuộc đi công đức, tích đức, làm việc thiện và gìn giữ nét đẹp văn hoá vốn có của tín ngưỡng thờ Mẫu. Không quản ngại khó khăn, gian khổ, cô luôn cố gắng hết mình, dành cả cuộc đời để đi khắp nơi cầu siêu, hễ có người nhờ là cô đi liền bất kể đó là đêm hay ngày.

Quá trình bén duyên với nghề gian nan là thế nhưng cô Nhàn chưa bao giờ nản chí, cô luôn cố gắng giúp đỡ những người tìm đến với mình. Cô luôn ý thức được rằng, có biết bao nhiêu con người ngoài kia đang cần cô giúp đỡ. Với cô, giúp đỡ mọi người cũng chính là giúp bản thân mình, giúp mình cảm thấy thanh thản và bình yên.

Đồng thầy Nhàn nhận chứng nhận "Hoạt động xã hội tiêu biểu năm 2018" trong lễ dâng hương báo công các vua Hùng 2018.

Vào cuối câu chuyện, đồng thầy Nhàn bùi ngùi chia sẻ: “Giờ đây, tôi chỉ có một tâm nguyện: Nay được Đảng, Nhà nước quan tâm, được thế giới công nhận Đạo Mẫu, hát văn, hầu đồng là di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại cần được bảo vệ, khôi phục và giữ gìn. Mong các cơ quan chức năng quản lý có hướng dẫn cụ thể vào nề nếp chuẩn mực để bảo tồn và phát huy cho xứng tầm giá trị lịch sử của tổ tiên, ông cha ta để lại”.

Gần nửa đời người, đồng thầy chủ nhang Chu Thị Nhàn trọn tâm nhất hướng phụng sự, cống hiến cho Thánh Mẫu, cho niềm tin tốt đẹp của con người. Đến tâm nguyện đời mình, cô cũng chỉ mong Đạo Mẫu được con người, Nhà nước tôn trọng, lưu giữ và tạo điều kiện phát triển.

Tấm lòng và tâm huyết của vị đồng thầy này thật đáng trân trọng và đáng quý biết bao. Xin chúc cho cô có thật nhiều sức khỏe để tiếp tục cống hiến cho đời những điều tốt đẹp và ý nghĩa.

Quang Thành - Tri Thức

Nguồn : Kinh doanh & Pháp luật

Tin Liên quan

Tags : văn hóa tín ngưỡng thờ mẫu văn hóa tâm linh đồng thầy

Tin Tốc hành Việt tiếp theo

Tin Tốc hành Việt mới nhất