Thứ Hai , 13:52, Ngày 20/05/2019

Gia đình và pháp luật

DN Phạm Thị Loan: 'Tập đoàn Việt Á vững bước trên thương trường'

Gặp lại chị, vẫn đôi mắt sáng, nụ cười rạng rỡ và dáng vẻ mảnh mai mà nhiều người khó tin khi biết chị là lãnh đạo tập đoàn kinh tế lớn: Tập đoàn Việt Á với 12 công ty thành viên trên khắp cả nước

Đã lâu, mãi đến những ngày đầu xuân Mậu Tuất (2018) tôi mới gặp lại chị - một nữ doanh nhân, khi nhắc đến chị nhiều người vẫn thường cho đó là “một bông hồng vàng làm bằng thép”. Cụm từ ấy được xuất hiện từ lễ trao giải: “Bông hồng vàng” năm 2005, khi chị là một trong số 21 nữ doanh nhân tiêu biểu ở nước ta có vinh hạnh được nhận danh hiệu này. Giải thưởng do Phòng Thương mại và Công nghiệp phối hợp với Hội LHPN Việt Nam tổ chức nhân kỷ niệm ngày Quốc tế phụ nữ 8/3.

Người phụ nữ ấy là Phạm Thị Loan, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư thương mại công nghiệp Việt Á (Vapower). Người đã cùng cánh báo chí chúng tôi, nhiều lần theo các chuyên cơ tháp tùng các lãnh đạo Đảng, Nhà nước thăm hữu nghị nhiều quốc gia trên thế giới.

Nữ doanh nhân Phạm Thị Loan - Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư thương mại công nghiệp Việt Á.

Sinh ra ở Hà Nội, nhưng lại sống và lớn lên ở miền quê Quỳnh Đôi, Quỳnh Lưu, Nghệ An - dải đất cằn cỗi đầy nắng gió khắc nghiệt, song lại là cái nôi của bao người có chí lớn. Là chị cả trong một gia đình có 5 chị em và rất nghèo nên khi học hết lớp 7, chị phải bỏ học đi làm, phụ giúp gia đình. Trái tim nhân hậu của một người chị cả trong gia đình đã làm chị mong muốn: phải luôn nghĩ đến người khác trước khi nghĩ đến mình.

Hai năm quần quật với đủ mọi việc, từ đi dân công đắp Vực Mấu, đi thuỷ lợi, buôn sắn, buôn khai, đi củi trên rừng… để rồi những cơn sốt rét rừng không quật ngã được ý chí và nghị lực của cô bé 14 tuổi. Thương con, bố chị khuyên bảo: “Con phải đi học lại, có kiến thức mới hy vọng thoát nghèo”. Thế rồi, chị trở lại trường học, vừa đi học vừa bị những cơn sốt rét hoành hành. Ngoài giờ học, chị vẫn tranh thủ đi lấy củi trên rừng giúp bố mẹ. Nhờ chăm chỉ, học giỏi, dù vừa đi học, vừa đi làm, chị đã tốt nghiệp cấp III năm 1981 và đỗ vào Đại học Sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội.

Tại cuộc tiếp xúc với chúng tôi, chị hồi tưởng: Trong suốt mấy năm học đại học, để phụ giúp gia đình tiền ăn học, ngoài việc đi dạy thêm, đan len, đan túi xuất khẩu thì chị và một người bạn quê ở Hà Nam Ninh đã quyết định, hàng ngày, mỗi bữa đều ăn chung một suất cơm để dành tiền học. Ra trường năm 1986, chị về giảng dạy tại trường Cao đẳng Ngoại ngữ Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an), đúng với mơ ước nhỏ nhoi, giản dị thời thơ ấu. Lần đầu tiên bước lên bục giảng, chị đã nghĩ suốt cuộc đời sẽ gắn bó với nghề giáo viên. Niềm mong ước gắn bó với nghề giáo vẫn đêm ngày hun đúc trong lòng chị, cho đến khi những thăng trầm của cuộc sống đã làm chị nhận ra cái thiên đường trong sáng, ngây thơ thời thơ ấu đã bó hẹp ước mơ rộng lớn của mình.

Với vốn ngoại ngữ sẵn có, chị xin chuyển công tác sang một công ty xuất nhập khẩu bao bì của Bộ Thương mại với mong muốn được đi đây đi đó, mở mang kiến thức. Khi ấy là vào thập niên 90, thị trường Việt Nam đang từng bước chập chững trên con đường hội nhập quốc tế. Chị được cử đi tập huấn ở nước ngoài. Lần đầu tiên ra nước ngoài, chị đã nung nấu trong mình một tinh thần dân tộc.

Khi học tập ở ấn Độ, chị luôn thấy người dân bản xứ rất có ý thức dùng sản phẩm của chính nước họ sản xuất. Qua Hàn Quốc, chị thấy từ một miền đất lạnh còn khá nghèo nàn trước đây, giờ họ đã xây dựng một đất nước lớn với những tập đoàn hùng mạnh tầm cỡ thế giới. Hay như khi qua Đức, một đất nước với bao biến động vì bị chia cắt sau chiến tranh, họ đã từng bước khắc phục và thống nhất đất nước giàu mạnh… Qua những hình ảnh đó, chị luôn khao khát muốn được góp phần nhỏ bé của mình để xây dựng đất nước nhanh chóng thoát khỏi cái đói, cái nghèo, sánh vai với bè bạn nam châu.

Với suy nghĩ ấy, trong thời gian học tập ở nước bạn, chị cố gắng tìm hiểu, học hỏi ở các nước bạn, xem vì sao họ có thể làm được như thế và làm như thế nào. Và chị quyết tâm bằng nghị lực cũng như những kiến thức đã học hỏi được từ các nước, về truyền lại cho những đồng nghiệp của mình để cùng nhau góp sức làm giàu cho đất nước.

Lối rẽ cuộc đời

Sau những lần đi tập huấn về, ước mơ thử sức đã khiến chị quyết định rẽ cuộc đời mình sang một hướng khác. Chị quyết định đi làm thuê cho Tập đoàn Hyundai trong 5 năm, với đủ loại công việc từ thư ký, cán bộ bán hàng, giám đốc dự án… Chị tiếp tục chuyển qua Tập đoàn ABB làm 2 năm với chức vụ Giám đốc dự án về điện. Thời gian này, chị đã học được nhiều kinh nghiệm về tổ chức doanh nghiệp.

Chị tâm sự: “Khi đi ra nước ngoài, tôi thấy có nhiều tập đoàn kinh tế lớn được thành lập chỉ sau một thời gian ngắn, tôi cứ trăn trở làm sao Việt Nam mình không làm được điều đó. Tôi nghĩ mình phải làm được!”. Đúng như người ta thường nói, những người sinh năm Nhâm Dần thường có tính cách mạnh mẽ và quyết đoán. Ngay từ khi còn làm Chủ nhiệm dự án cho tập đoàn Hyundai, rồi cán bộ dự án của hãng ABB, chị nhiều lần nói với mọi người: “Tôi cần sự tôn trọng. Tôi muốn là nhà quản lý”.

Mặc dù rất khâm phục cấp trên của mình trong các công ty nước ngoài về tính chuyên nghiệp, về kiến thức chuyên ngành, về cách tổ chức và điều hành công việc… nhưng chị vẫn không thể chịu nổi thái độ coi thường của họ đối với người Việt Nam. Do vậy, khi đã có một chút kiến thức kinh doanh, chị quyết định thành lập công ty riêng, vừa là để khẳng định mình, vừa để chứng minh cho người nước ngoài biết rằng, người Việt Nam rất đáng được trân trọng. Và tháng 10/1995, Công ty TNHH Thương mại Việt Á đã ra đời với 5 nhân viên và chủ yếu kinh doanh các thiết bị điện như dây cáp, phụ kiện. Thị trường chính của Việt Á là khu vực Hà Nội. Chị kể, Việt Á đã ra đời cùng với mong ước muốn được làm chủ và cống hiến cho đất nước của chị. Việc mở công ty cũng xuất phát từ nhu cầu giúp đỡ tạo thêm việc làm cho những người thân, bạn bè của chị.

Với vốn liếng gần 100 triệu đồng, chị bắt đầu sự nghiệp trong một lĩnh vực gai góc mà ngày ấy, thường chỉ là sự lựa chọn của đấng mày râu. Đó là lĩnh vực Điện và Thiết bị điện công nghiệp. Số tiền vốn thật nhỏ nhoi và chị cũng là một người phụ nữ không chuyên về kỹ thuật. Nhưng chỉ sau vài năm hoạt động, bằng sự nỗ lực phi thường, chị đã trở thành Tổng Giám đốc của Tập đoàn Việt Á.

Cũng đã có những lúc khó khăn, cũng đã có lúc nản lòng muốn buông xuôi tất cả nhưng ký ức về tuổi thơ nghèo khó đã thôi thúc chị cần phải vững vàng hơn, phải đưa công ty trở thành tập đoàn kinh tế mạnh, đủ sức cạnh tranh với những công ty nước ngoài.

Là người ưa mạo hiểm và không thích đi trên một lối mòn, với phương châm “Khách hàng là thượng đế. Bạn hàng là trường tồn. Con người là cội nguồn. Chất lượng là vĩnh cửu”, chị đã chèo lái Việt Á tới thành công. Với người phụ nữ “thép” ấy, xây dựng uy tín và khẳng định chất lượng sản phẩm chính là sự tồn vong và phát triển của một doanh nghiệp. Điều này chị đã nhận thấy rất rõ qua nhiều năm làm việc cho các tập đoàn, công ty công nghiệp lớn của nước ngoài…

Ngay từ năm 1998, Việt Á đã sớm áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001-2000 vào các công đoạn sản xuất kinh doanh, tạo nên sự tiến bộ vượt bậc trong mọi lĩnh vực. Từ sản phẩm đầu tiên là sản xuất tủ điện hạ thế 0,4KV cung cấp cho nhiều dự án ở các thành phố lớn như Hà Nội, Hải Phòng, TP. Hồ Chí Minh… cho tới những sản phẩm cột điện đường dây 500KV, cột ăng ten cho hệ thống viễn thông EVN-Telecom, sản phẩm Composit chống cháy, chống lão hóa. Nhờ vậy, Việt Á đã nhận được nhiều giải thưởng lớn như: Giải thưởng chất lượng Châu á- Thái Bình Dương, Sao vàng Đất Việt, nhiều năm đoạt giải thưởng chất lượng vàng Việt Nam…

Nhìn chị, ít ai nghĩ rằng đã có thời gian, chị gặp phải chồng chất những khó khăn, nhiều đêm liền mất ăn mất ngủ. Đó là những ngày thương trường biến động về giá, Nhà nước thay đổi chính sách thuế, trong nước nhiều người vẫn sính hàng ngoại không ủng hộ cho hàng nội, làm cho việc tìm đầu ra cho sản phẩm gặp nhiều gian nan. Đặc biệt là những tác động mạnh của cuộc khủng hoảng tài chính, tiền tệ bắt nguồn từ Mỹ vào những năm 2008 – 2010 đã gây ảnh hưởng nặng nề cho giới danh nghiệp Việt Nam, trong đó có doanh nghiệp của chị, khi mà lãi suất ngân hàng đã chạm ngưỡng 25%, lạm phát cao kéo theo đó là giá cả vật tư đầu vào cũng tăng lên chóng mặt.

Những lo toan vất vả khiến người phụ nữ dù mạnh mẽ đến thế nào, cũng không thể tránh khỏi bị stress. Liên tiếp những chuyện buồn, chị lại bị ngã sau một tai nạn, chị phải vào viện mổ cấp cứu 2 lần, sức khoẻ của chị bị giảm sút nghiêm trọng. Hơn thế nữa, có những nhân viên của chị, sau khi nắm được kỹ thuật, nắm được nguồn hàng đã kéo bè cánh tách ra làm ăn riêng, một số anh em thấy công việc vất vả nên cũng rời khỏi chị. Họ cũng kinh doanh cùng mặt hàng, cùng ngành nghề để cạnh tranh với chị.

Có lúc chị nản lòng, muốn phó mặc cho số phận nhưng rồi ký ức về những ngày nghèo khó cứ đeo bám, ám ảnh chị. Cũng thật bất ngờ, chị đứng dậy bằng một ý chí thép, tự nâng tầm nhìn của mình lên, xác định xây dựng công ty không phải cho mình mà là cho đất nước, không phải cho hôm nay mà là cho ngày mai, phải đưa công ty trở thành một tập đoàn kinh tế mạnh, đủ sức cạnh trạnh với tập đoàn kinh tế nước ngoài. Ý chí ấy đã thôi thúc chị xây dựng lại tập đoàn Việt Á, đào tạo một lớp cán bộ mới đủ tầm trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Chị nói một cách đầy tự hào: Thành công lớn nhất của Việt Á là đã đào tạo được nguồn nhân lực mạnh và tiếp thu phát triển công nghệ mới.

Xây dựng văn hóa Việt Á

Chị nói với tôi: Văn hóa doanh nghiệp được coi là yếu tố quyết định sự trường tồn của doanh nghiệp. Nó giúp doanh nghiệp giảm xung đột, điều phối và kiểm soát, tạo động lực, đồng thời cũng tạo ra những lợi thế cạnh tranh. Cũng chính vì điều này mà Tập đoàn Việt Á đã lập riêng dự án phát triển văn hóa doanh nghiệp cho mình. Sau nhiều năm xây dựng và phát triển, các hoạt động của Việt Á cũng hướng tới các chuẩn mực quốc tế như một sự tăng tiến tất yếu. Để thực hiện tầm nhìn xây dựng và phát triển Việt á thành một tập đoàn kinh tế đa ngành hàng đầu về độ tin cậy, chất lượng, hiệu quả, hiển nhiên là không thể giữ phong cách, lề lối quản lý giao tiếp theo kiểu tự phát.

Chị bảo: “Xây dựng văn hóa doanh nghiệp là một quá trình tổng thể chứ không chỉ là việc đưa ra những giá trị đơn lẻ, rời rạc. Không đơn giản là liệt kê ra những quá trình mình mong muốn mà đòi hỏi sự nỗ lực của tất cả các thành viên, từ lãnh đạo đến nhân viên. Mục tiêu trước mắt là thông qua dự án, lãnh đạo cũng như người lao động sẽ cũng xem xét, khắc phục những điểm yếu trong văn hóa tổ chức, giao tiếp… vận hành theo chuẩn mực mới mà nhà tư vấn cũng như doanh nghiệp đã thống nhất. Mục tiêu dài hạn là thiết lập hệ thống các giá trị về văn hóa mang tính quốc tế cao, nhưng cũng thể hiện được những đặc trưng cơ bản của doanh nghiệp. Con người là cốt lõi của mọi vấn đề.

Bà Phạm Thị Loan tại Hội nghị Thượng đỉnh Phụ nữ Toàn cầu.

Vì vậy, thông qua dự án sẽ dần hình thành một nền tảng văn hóa doanh nghiệp vững chắc, thấm đẫm trong từng hành vi của mỗi cá nhân. Điều sâu xa mà chúng tôi muốn hướng tới đó là dành những gì tốt đẹp nhất cho khách hàng, đồng thời cũng để thực hiện triết lý kinh doanh của Việt Á.

Đã một thời gian dài, Tập đoàn Việt Á là mạnh thường quân tài trợ cho giải bóng đá nữ Việt Nam. Nhờ sự tiếp sức của Việt Á mà đội bóng đá nữ nước ta đã ba lần liên tiếp giành Huy chương Vàng tại các kỳ Sea Games, làm nức lòng người hâm mộ.

Khi có người hỏi về việc này, chị nói: “Đã có rất nhiều “đại gia” ủng họ cho đội bóng đá nam, nhưng rất ít người quan tâm và giúp đỡ cho đội bóng đá nữ. Đó cũng là lý do, tôi quyết định tài trợ chính thức cho giải Vô địch quốc gia bóng đá nữ”.

Theo chị, mỗi doanh nghiệp đều có cách làm riêng của mình, miễn sao thương hiệu có được uy tín và sự lựa chọn của người tiêu dùng. Chị vốn là một vận động viên bơi lội chuyên nghiệp nên rất yêu thích các môn thể thao. Là phụ nữ, chị cũng rất thích xem bóng đá, đặc biệt là bóng đá nữ. Với tình cảm của mình, chị muốn đóng góp một phần nhỏ bé vào sự nghiệp phát triển bóng đá nước nhà nói chung và bóng đá nữ nói riêng.

Chị tâm sự: “Những cô gái vàng của bóng đá Việt Nam xứng đáng nhận được những gì mà họ được nhận. Qua hành động này, tôi cũng mong muốn thương hiệu Việt á tiếp tục được khẳng định, tiếp tục là sự lựa chọn và ngày càng chiếm được niềm tin của người tiêu dùng. Mặc dù biết bóng đá nữ không thu hút được nhiều mối quan tâm của dư luận như bóng đá nam, nhưng chúng tôi vẫn quyết định ủng hộ cho bóng đá nữ. Tôi tin rằng, cùng với thời gian, mọi chuyện sẽ khác. Mặt khác, việc đầu tư phát triển thương hiệu của mỗi doanh nghiệp không nên dập khuôn lẫn nhau mà cần phải có những nét mới. Có như vậy, hiệu quả đạt được mới như mong muốn".

Khi nào là doanh nhân, khi nào là phụ nữ?

Chị tâm sự với tôi, có lẽ con người chị được xẻ ra làm nhiều góc khác nhau: góc dành cho doanh nghiệp, góc cho gia đình, họ hàng, bạn bè, xã hội… “Tôi thấy phụ nữ Việt Nam luôn xếp gia đình lên đầu tiên. Đối với một doanh nhân, việc cân bằng giữa cuộc sống và gia đình rất khó khăn", chị nói.

Quan điểm của chị là rộng mở, những cái gì là thuần phong mỹ tục của dân tộc thì phải giữ, còn những gì là tinh hoa của nhân loại thì phải tiếp thu. Chị giáo dục con cái theo định hướng là chính và tạo cho con khả năng tự tư duy, chứ không bắt con cái làm theo ý của mình. Chị luôn hướng dẫn cho con từ cách ăn mặc, học hành để các con phát triển toàn diện.

Chị nói: “Tôi là người rạch ròi trong công việc và trong gia đình. Tất bật với công việc nhiều khi quên đi chính bản thân mình nhưng khi trở về nhà, có những lúc cảm thấy rất cô đơn và tủi thân nữa, nhất là khi công việc căng thẳng”. Đúng như chị nói, là phụ nữ ai cũng mong có một gia đình êm ấm, được người khác quan tâm, chăm sóc. Nhưng đã là doanh nhân, đã chọn con đường như vậy rồi thì phải đi tiếp và tự nhiên coi đó là chuyện bình thường.

Trên thương trường, người ta gọi chị là “người đàn bà thép” nhưng với gia đình và trong lòng đồng nghiệp, chị lại thân thiện, gần gũi biết bao. Hơn 20 năm lăn lộn trên thương trường, đằng sau ánh hào quang cũng chất chứa bao nỗi niềm. Từ trái tim nhân hậu của một người con cả trong gia đình, luôn mong muốn phải được tận mắt nhìn thấy người khác được hạnh phúc rồi mới nghĩ đến hạnh phúc của mình… ở công ty, chị luôn là người lĩnh lương sau cùng khi thấy nhân viên của chị đã được no ấm.

Trái tim nhân hậu và lòng vị tha luôn thôi thúc chị giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn. Mỗi khi xem tivi hay đọc báo, chị thường hay để ý đến những người nghèo khó, tàn tật cần giúp đỡ. Chị lại âm thầm tìm đến tận địa chỉ của họ để giúp đỡ mà không bao giờ phô trương hay quảng bá cho mọi người biết về việc làm của mình.

Với bộn bề những lo toan, suy nghĩ như vậy, chị vẫn thường nói, người phụ nữ dù có ở trên đỉnh cao của vinh quang thì sau họ vẫn là cả một gia đình. Hai con trai chị giờ đã lớn, cả hai đều học giỏi và được thừa hưởng ý chí tự lập từ nhỏ. Con trai đầu của chị hiện đã tốt nghiệp Đại học Kinh tế London (Vương quốc Anh), chị đang tập sự cho hai con cùng mẹ gánh vác công việc, sứ mệnh xã hội. Những khoảng thời gian được chăm sóc con cái, những bữa cơm ngon, canh ngọt trong gia đình như tiếp thêm động lực để chị phấn đấu. Chị vẫn không quên việc năm nào cũng đưa các con về quê Nghệ An, để thấy được giá trị lao động của những người nông dân, để từ đó biết được giá trị những gì mình đang có.

Có thể nói, nữ doanh nhân luôn phải “hi sinh” âm thầm vì công việc, có những lúc phải cứng rắn như phái mạnh, đồng thời, cũng phải bỏ rất nhiều thú vui như làm đẹp, mua sắm, tán gẫu và giải trí. Để hoàn thành thiên chức của mình, họ phải biết sống cho người khác.

Chị bộc bạch chân tình: “Với tôi, chăm sóc bố mẹ và người thân là điều không thể xem nhẹ. Thời gian tuy ít ỏi, nhưng lúc đó tôi thực sự sống cho gia đình và tôi hạnh phúc khi có một gia đình hạnh phúc. Trong công việc, đồng nghiệp đều nhận xét tôi là người mạnh mẽ nhưng thật ra, tôi sống rất tình cảm và có phần “yếu mềm”. Tôi không thể nhìn vào tai nạn mình gặp bên đường và tôi có thể khóc bất cứ lúc nào trước một đoạn phim, câu chuyện về những mảnh đời éo le… Tôi nói vậy vì một nữ doanh nhân phải biết tách bạch khi nào là doanh nhân, khi nào là phụ nữ”.

Chia tay với chúng tôi, chị bảo: Phía trước, vẫn còn những khó khăn và thử thách, nhưng tin ở chính mình, tin vào những vận hội của đất nước, những kiến tạo của Đảng và Chính phủ, Tập đoàn Việt Á sẽ vững bước đi lên trong thời đổi mới và hội nhập.

Lưu Vinh 

Nguồn : Kinh doanh & Pháp luật

Tags : nữ doanh nhân tập đoàn Việt Á

Tin Doanh nghiệp tiếp theo

Tin Doanh nghiệp mới nhất