Thứ Hai , 23:42, Ngày 22/04/2019

Gia đình và pháp luật

Bệnh lý 'ném đá', văn hóa ứng xử thành... Chí Phèo

Nhiều ý tưởng vừa mới ra đời đã hứng cơ man “gạch đá” từ mạng xã hội, thậm chí là những phản ứng có phần gay gắt, xúc xiểm từ chính những người hiểu biết.

Chưa bàn đến chuyện ý tưởng đúng, sai, hay, dở nhưng chính những góp ý ngược dòng kiểu thiếu hiểu biết, thiếu văn hóa khiến lo ngại về việc “giết chết” sự sáng tạo trong tương lai là có cơ sở. PV đã có cuộc trao đổi với Phó Chủ nhiệm ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội Phạm Tất Thắng.

PV: Thưa ông, “ném” đá những ý tưởng mới và kể cả những gì mình chưa hiểu một cách thiếu văn hóa chẳng khác nào bó hẹp tư duy sáng tạo. Ý kiến của ông thế nào?

ĐBQH Phạm Tất Thắng: Trước hết cần nhìn nhận việc “ném đá” trên mạng xã hội cũng là câu chuyện bình thường trong hoàn cảnh hiện nay khi mạng xã hội và công nghệ thông tin rất phát triển. Chúng ta tiếp nhận mặt tích cực nhưng cũng phải chấp nhận cả mặt trái, trong đó có sự “ném đá” ý tưởng có phần thái quá.

Cần hạn chế những tiêu cực của việc “ném đá” đó. Làm sao cho mọi người dùng mạng xã hội văn minh, văn hóa, có ý thức, định hướng cho thái độ ôn hòa, hòa nhã hơn trước hiện tượng mới. Nhưng để thay đổi nhận thức dẫn đến thay đổi hành vi là quá trình không phải một sớm một chiều và phải chấp nhận sự tồn tại song song để điều chỉnh.

ĐBQH Phạm Tất Thắng.

PV: Khi dư luận xã hội a dua đẩy vấn đề đi quá xa, những ý tưởng sẽ “chết yểu” và đến khi tất cả im lặng không dám đưa ra ý tưởng mới sẽ rất nguy hiểm?

ĐBQH Phạm Tất Thắng: Vấn đề đặt ra là đúng nhưng khó để điều chỉnh. Tôi chia sẻ những lo ngại nhưng không có giải pháp nào khác ngoài tuyên truyền.

Đây là giai đoạn đầu tiếp xúc với mạng xã hội, do đó, ném đá là thực tế phải chấp nhận mà không có giải pháp nào khác, ngoài việc tuyên truyền để nâng cao ý thức. Tuyên truyền vận động đòi hỏi có thời gian. Khi văn hóa người dân được nâng cao tự nhiên những giao tiếp, trong đó có giao tiếp trên mạng xã hội sẽ thành chuẩn mực.

PV: Nhìn lại vấn đề cho công bằng thì bản thân những ý tưởng cũng cần hợp lý và sáng tạo thực sự?

ĐBQH Phạm Tất Thắng: Tôi cho rằng một mặt tuyên truyền phía người tiếp nhận, mặt khác bản thân người muốn công bố một kết quả nghiên cứu, ý tưởng của mình cũng phải thận trọng lường trước chuyện bị “ném đá”. Vì với bất cứ cái mới nào, sẽ có ý kiến ủng hộ, phản bác.

Chúng ta không thể chê trách những người “ném đá” vì đó là quan điểm cá nhân của họ. Quan điểm cá nhân có thể phản biện, phản bác. Thêm nữa, chưa chắc phát ngôn, kết quả nghiên cứu đưa ra đã đúng, đã chuẩn mực nên phản bác là bình thường và phải chấp nhận.

Cái cần bàn đến là giao tiếp một cách văn hóa trên mạng xã hội, phản biện làm sao cho đúng mực. Hạn chế tiêu cực của tương tác trên mạng xã hội thì người đó phải thận trọng, bản lĩnh, tin tưởng kết quả của mình. Cần có kết quả chắc chắn, thuyết phục, được cân nhắc thận trọng trước khi công bố.

Tôi nghĩ không đến mức người ta không dám đưa ra ý tưởng. Bởi khi có ý tưởng, sự sáng tạo, ai cũng mong đưa đến cho mọi người, đóng góp cho xã hội nên muốn được công bố. Mong muốn của người nghiên cứu là được xã hội đón nhận, càng nhiều người biết càng tốt.

Đã tâm huyết, có kiến thức thì sẽ sẵn sàng đón nhận luồng dư luận trái chiều. Trong phản biện trái chiều có thể gạn đục khơi trong để hoàn thiện ý tưởng cũng là điều tốt.

Mạng xã hội tức là xã hội, mỗi người mỗi tính, có văn hóa, không có văn hóa. Có một bộ phận nói cho sướng miệng, cái gì đưa ra cứ chưa biết đúng sai thế nào nhưng phản đối trước đã, thậm chí thái độ phản đối là không chấp nhận được. Nói nhẹ nhàng là ném đá nhưng thực tế có những hành vi nặng nề hơn. Vấn đề ở đây, sự a dua, chửi cho sướng miệng là cái không mong muốn, đáng lên án.

PV: Trân trọng cảm ơn ông!

Một chuyên gia đề nghị không nêu tên cho rằng: “Dân mình kỳ lắm, không chịu mở mang đầu óc, tôi nghĩ đó là bệnh lý chứ không phải quan điểm hay phản biện gì. Tôi đã cảnh báo đến một lúc người ta sợ, im lặng và không muốn đưa ra ý tưởng sẽ rất nguy hiểm. Người sau muốn bày tỏ ý tưởng sẽ khựng lại vì nhìn vào gạch đá mà người đi trước đã nhận.

Nguy hiểm hơn, hiện nay, nhiều công ty tuyển dụng tìm nhân sự trên Facebook, mạng xã hội. Những người ưa chửi bới, bày tỏ quan điểm lệch lạc sẽ tự đánh mất cơ hội cho chính mình. Đi xin việc đừng hỏi vì sao mình không được nhận, chính họ sẽ phải trả giá. Vì cái mà nhà tuyển dụng cần là sự sáng tạo, cởi mở, tôn trọng ý kiến khác biệt, có tố chất, có sự hợp tác làm việc.

Con người sao thì thể hiện trên mạng xã hội như thế. Nếu không có mạng xã hội, họ sẽ “ném đá” bằng cách khác. 

Chửi bới, a dua... là trình độ thấp!

Nếu như có một hiện tượng nào đó thì cố gắng bình tĩnh thảo luận có văn hóa hơn, văn minh hơn, trí tuệ hơn. Nguyên nhân là do có sự bức xúc xã hội nên muốn chửi bới, phá bĩnh, a dua... Một xã hội đang có những điều biến trở thành Chí Phèo.

Tôi không phản đối mạng xã hội, nhưng dùng để phát triển khoa học, kinh tế, trí tuệ chứ không phải chửi bới, a dua “ném đá” nhau. Đó là trình độ thấp. Không phải cứ tỉ lệ dân số dùng mạng xã hội cao là đất nước phát triển. Trình độ văn hóa ứng xử với mạng xã hội, ứng xử với người khác qua mạng xã hội còn thấp. Một vấn đề đưa ra cần được thảo luận, đã thảo luận thì phải nghe nhau, trừ những gì thuộc về quốc kế dân sinh ảnh hưởng ngay và trực tiếp, còn những gì là khoa học lâu dài cần lắng nghe, nghiên cứu.

Chúng ta không cấm, ngăn cản sự bày tỏ quan điểm nhưng đừng hấp tấp phản đối. Nhiều vấn đề nhất là khoa học xã hội nhân văn, có người nghe được chữ, biết được chữ, đọc được thì nghĩ mình biết. Có người hiểu được văn hóa, hiểu được chữ phong tục tập quán thì lên tiếng, góp ý. Đấy là bệnh, bệnh không hiểu mà cũng góp ý, phê phán, a dua, thể hiện mình, gây sự chú ý.

Đúng là văn hóa ứng xử đang ở trình độ thấp. Một bộ phận sử dụng mạng xã hội với đầu óc như cái máng nước chảy qua. Tôi không phê phán ai, không chỉ trích ai nhưng cứ nhìn thì có thể thấy, nhiều người trẻ bây giờ ăn cũng xem mạng xã hội, vào quán cà phê tám chuyện với bạn bè cũng nói chuyện xã hội, vợ chồng đi làm cả ngày tối về nói chuyện với nhau cũng xoay quanh các vấn đề của mạng xã hội. Đấy cũng là căn bệnh xã hội khi bị mạng xã hội dẫn dắt, chứ không chỉ là hiện tượng.

Muốn chữa bệnh phải có thời gian lâu dài. Chúng ta chưa tạo ra cơ tầng văn hóa văn minh, không chỉ giới trẻ mà ngay cả những người đáng lẽ có vai trò dẫn dắt xã hội cũng không được chuẩn bị nên có thể phải trả giá lâu dài cho điều này. Để cải biến một xã hội bán khai, bán văn minh thì hệ thống pháp luật là rất quan trọng, bên cạnh việc giáo dục ý thức người dân.

D.Thu

Nguồn : Nguoiduatin.vn

Tin Liên quan

Tags : cộng đồng mạng chí phèo sáng tạo ứng xử

Tin Việt Nam tiếp theo

Tin Việt Nam mới nhất